Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - MESUDE KIRIKLI VE ASİL AKÇA Başvurusuna İlişkin Karar - 18/11/2015

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Hasan Tahsin GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

1. Mesude KIRIKLI

2. Asil AKÇA

Vekili

:

Av. Ozan GÜLHAN

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru,muvaazalı devir iddiasıyla açılan tapu iptali vetescil davasının reddi nedeniyle hak arama hürriyetinin ve mülkiyet hakkınınihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru,10/9/2013 tarihinde Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır.Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurununKomisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespitedilmiştir.

3. BirinciBölüm İkinci Komisyonunca 30/1/2015 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuruformu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi vebelgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucular,1/1/2005 tarihinde Menderes Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları tapu iptali vetescil davasında M.S.nin kendisinden önce ölen kızı E.nin çocukları olduklarını, M.S.ninmal kaçırmak amacıyla İzmir ili Kesre köyünde bulunan taşınmazını bedel ödenmişgibi göstererek düşük bedel karşılığında satış adı altında 18/12/1970 tarihindeoğlu davalı A.S.ye devir ve temlik ettiğini ancak asıl işlemin bağış olduğunu,söz konusu taşınmaz üzerinde miras paylarının bulunduğunu iddia etmişler;taşınmazdaki miras hisselerinin tapuya tesciline ve taşınmazın üçüncü kişileredevir ve temlikinin önlenmesi için tapu kayıtlarına şerh konulmasına kararverilmesini talep etmişlerdir.

6. MenderesAsliye Hukuk Mahkemesinin E.2005/1032 sayılı dosyasında başlayan yargılamada24/3/2006 tarihinde uyuşmazlık konusu taşınmazda keşif yapılmıştır.

7. Keşifesnasında bilirkişiler hazır bulunmuş, ayrıca başvurucuların (davacılar) vedavalı tanıklarının beyanları alınmıştır.

8. Yapılankeşfin ardından bilirkişiler hazırladıkları raporu 20/12/2006 tarihindeMahkemeye ibraz etmişler, tarafların rapor hakkındaki beyanları alınmış vetalepleri doğrultusunda ek bilirkişi raporlarının alınmasına karar verilmiştir.

9. Taraflarek bilirkişi raporları hakkında beyanlarını Mahkemeye sunmuşlardır.

10. Yargılamasonunda Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi, 12/1/2011 tarihli ve E.2005/1032,K.2011/5 sayılı kararı ile davanın reddine hükmetmiştir. Kararın gerekçesininilgili bölümleri şöyledir:

“…Dava konusu taşınmazda keşif yapılmış, tanıklar dinlenmişbilirkişiler raporlarını ibraz etmişlerdir.

Bilirkişiler Ş.B. ve M.G.’nin20/12/2006 havale tarihli raporunda sonuç olarak; dava konusu taşınmazınyerinin satış tarihinde köy olması, taşınmazın tarla vasfında olması,yapılaşmaların olmaması ve tapu satış akitlerinde genellikle taşınmazın gerçekdeğerleri üzerinden satış yapılmaması gibi etkenler düşünülse bile satışıngerçek değerinin çok altında yapılmış olduğu görüşünde olduklarınıbelirtmişlerdir.

…

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davamuvazaaya dayalı tapu iptal ve tescil davasıdır. Tarafların müşterek murisiM.S. dava konusu taşınmazı sağlığında ölü davalı oğlu A.S.’yetapuda devretmiştir. Dinlenen davalı tanıklarının beyanlarına göre muris M.S.’nin başka malvarlığı bulunmamakta herhangi bir geliri deyoktur. Davalı A.S.’nin ise dava konusu taşınmazıalabilecek ekonomik gücü bulunmaktadır hatta davalı A.S. dava konusutaşınmazlara komşu daha birçok taşınmaz satın almıştır. Muris M.S. 2 kezameliyat olmasından dolayı paraya ihtiyacı olmuştur. Başka gelirinin olmamasısebebiyle maddi sıkıntısını dava konusu taşınmazı satarak gidermiştir. Davacıtaraf ise dava konusu taşınmazın satışının muvazaalı olduğunu ispatlayamamıştır.Bu durumda Muris M. S.’nin ölü davalı A.S.’ye yaptığı tasarrufun muvazaalı olduğundan bahsetmekmümkün değildir. Açıklanan tüm bu nedenlerle ispatlanamayan davanın reddinekarar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

…”

11. İlkDerece Mahkemesi kararı üzerine başvurucular temyiz talebinde bulunmuş; yapılaninceleme sonucu Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 1/11/2011 tarihli ve E.2011/6217,K.2011/11183 sayılı ilamı ile “…Dava, murismuvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olupmahkemece yapılan araştırma ve inceleme sonucunda tarafların miras bırakanınındavalılara yapmış olduğu taşınmaz temliklerinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlıve muvazaalı olmadığı kanıtlanmak suretiyle davanın reddine karar verilmişolmasında bir isabetsizlik yoktur. O halde davacının sair temyiz itirazlarıyerinde değildir. …” gerekçesine dayanarak başvurucuların esasailişkin temyiz itirazlarını reddetmiş ancak kararı yargılama giderleri yönündenbozmuş, karar düzeltme istemini de 10/5/2012 tarihli ve E.2012/4280,K.2012/5551 sayılı ilamı ile reddetmiştir.

12. Bozmaüzerine Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi 26/9/2012 tarihli ve E.2012/398,K.2012/476 sayılı kararı ile bozma ilamında belirtilen doğrultuda yargılamagiderleri yönünden yeniden hüküm kurmuştur.

13. İlkDerece Mahkemesinin son kararı temyiz incelemesinden geçerek Yargıtay 1. HukukDairesinin 25/1/2013 tarihli ve E.2013/385, K.2013/866 sayılı ilamı ileonanmış, karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 1/7/2013 tarihli veE.2013/8125, K.2013/10912 sayılı ilamı ile reddedilmiştir.

14. Karardüzeltme isteminin reddine ilişkin ilam başvurucu Mesude Kırıklı’ya13/8/2013 tarihinde, başvurucu Asil Akça’ya 14/8/2013 tarihinde tebliğedilmiştir.

15. Başvurucular10/9/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

B. İlgili Hukuk

16. 22/11/2001tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 706. maddesi şöyledir:

 “Taşınmazmülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması, resmî şekildedüzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır.

 Ölüme bağlıtasarruflar ve mal rejimi sözleşmeleri, kendilerine özgü şekillere tâbidir.”

17.11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesinin birincifıkrası şöyledir:

 “Birsözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında,tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıklarısözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.”

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin18/11/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucuların 10/9/2013 tarihlive 2013/7042 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların İddiaları

19. Başvurucular,1/1/2005 tarihinde Menderes Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları tapu iptali vetescil davasında son duruşmadan kısa bir süre önce hâkim değişikliğiyapıldığını, yeni atanan hâkimin dosyaya vakıf olmadan ilk celsede taleplerini,bilirkişi raporlarını ve tanık beyanlarını yok sayarak davanın reddi yönündekarar verdiğini; alınan bilirkişi raporu ve ek raporlarda uyuşmazlık konusutaşınmazın değerinin altında bir bedelle satıldığının ortaya konulduğunu, hükümkurulurken davalı taraf tanıklarının beyanlarından hareket edildiğinibelirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüşler; yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmesini, bu talepleri kabulgörmez ise uyuşmazlık konusu taşınmazda hisselerine düştüğünü iddia ettiklerimeblağın kendilerine ödenmesine ve yargılama sonunda ödemek zorunda kaldıklarıvekâlet ücretinin iadesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme

20. 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

 "Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler."

21. AnılanKanun hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşennihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilir.Niteliği itibarıyla kamu düzenine ilişkin olan bu başvuru şartını taşımayanbireysel başvuruların incelenebilmesi mümkün değildir (Doğan Yıldırım, B. No: 2013/9831, 10/3/2015,§ 23).

22. AnayasaMahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi veMahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliğiilkesinin gereğidir (Zafer Öztürk, B.No: 2012/51, 25/12/2012, § 18).

23. Somutolaya konu yargılama sürecinin incelenmesi neticesinde başvurucuların, MenderesAsliye Hukuk Mahkemesinin 12/1/2011 tarihli kararı üzerine temyiz talebindebulunduğu, temyiz incelemesi sonucu Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 1/11/2011tarihli ilamında“…Dava, muris muvazaasıhukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olup mahkemeceyapılan araştırma ve inceleme sonucunda tarafların miras bırakanının davalılarayapmış olduğu taşınmaz temliklerinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalıolmadığı kanıtlanmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş olmasında birisabetsizlik yoktur. O halde davacının sair temyiz itirazları yerindedeğildir.” ifadesiyle yargılama sürecinin esasına ilişkin temyizitirazlarını reddettiği, aynı konuda yapılan karar düzeltme talebini ise10/5/2012 tarihli ilam ile reddettiği (bkz. §§ 10, 11), anılan bozma ilamısonrası İlk Derece Mahkemesinin yalnızca yargılama giderleri hususunda yenidenhüküm kurduğu belirlenmiştir (bkz. § 12).

24. Budoğrultuda başvurucunun bireysel başvuruya konu ettiği şikâyetleri yönündenyargılamanın kesinleştiği tarihin, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımındanyetkisi dışında kalan, yargılamanın esasına ilişkin itirazlarına dair karardüzeltme isteminin Yargıtay 1. Hukuk Dairesince reddedildiği 10/5/2012 tarihiolduğu anlaşılmaktadır.

25. Açıklanannedenle bireysel başvuruya konu edilen şikâyetlere ilişkin yargılama sürecinin23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun bukısmının diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanangerekçelerle;

A.Başvurunun zaman bakımından yetkisizliknedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerindebırakılmasına

18/11/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy