TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
METİN BAYSAL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası:2014/13202)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucular
:
1.Metin BAYSAL
2. Mustafa Yavuz UYGURLU
3. Ali DEMİRKAN
4. Abdülkadir ELBİR
Vekili
:
Av. Caner ABACIOĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş,ekonomik değere ilişkin ve icra edilebilir bir yargı kararının uzun süre icraedilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
7. Konularının aynı olması nedeniyle 2014/13203, 2014/13209 ve2014/13210 numaralı bireysel başvuru dosyalarının 2014/13202 numaralı bireyselbaşvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin 2014/13202 numaralı dosyaüzerinden yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular ekli tablonun (C) sütununda gösterilen İlkDerece Mahkemelerinde, ekli tablonun (D) sütununda gösterilen tarihlerde2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunuyarınca kamusal görev ve yetkiler ile donatılan Aydın Çiftçi Malları KorumaBaşkanlığı aleyhine işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davalarıaçmışlardır.
10. Yargılamalar sonucu başvurucular lehine alacaklarahükmedilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararları Yargıtay 22. Hukuk Dairesince eklitablonun (G) sütununda yer verilen tarihlerde onanmış ve kararlarkesinleşmiştir.
11. Başvurucular muhtelif tarihlerde, ilgili idare ise22/12/2016 tarihinde Mahkeme kararları ile belirlenen alacaklara ilişkin güncelalacak-borç bilgilerini sunmuşlardır. Bu bilgilere göre söz konusu davadosyalarında hükmedilen tazminatlara ilişkin henüz herhangi bir ödemedebulunulmadığı anlaşılmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
13. Başvurucular; ilgili idare aleyhine verilmiş, ekonomikdeğere ilişkin ve icra edilebilir yargı kararının icra edilmemesi nedeniylemülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılanmahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınkabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
15. Kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, icra edilebilirbir yargı kararının hiç icra edilmemesi ya da icranın makul süre içindeyapılmaması, kararın verildiği yargılamada sağlanmış olan mahkemeye erişimhakkı dâhil adil yargılanma hakkı güvencelerini anlamsız hâle getirir.Dolayısıyla böyle bir durum mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmesi sonucunudoğurur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B.No: 2013/711, 3/4/2014, §§37-54).
16. Öte yandan mahkeme kararına dayanan icra edilebilir biralacak, mülkiyet hakkı kapsamında korunan ekonomik bir değer ifade eder. Kamukurum ve kuruluşları aleyhine hükmedilmiş böyle bir alacağın hiç ödenmemesi yada ödenmesinin uzun sürmesi suretiyle oluşan belirsizlik, mülkiyet hakkınınihlaline neden olur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, §§ 55-75).
17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararları dikkate alındığında somut olayda yukarıda belirtilennitelikteki yargı kararının üzerinden ekli tablonun (H) sütununda yer verilensüreler geçmesine rağmen icra edilmemiş olması nedeniyle mahkemeye erişim hakkıile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmak gerekir.
18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan mahkemeye erişim hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvencealtına alınan mülkiyet hakkınınihlal edildiğine kararverilmesi gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, tazminat talebinde bulunmamışlardır.
21. Somut olaydamahkemeye erişim hakkıile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
22. Yargı kararının mümkün olan en kısa sürede icra edilmesi veböylece hukuk devleti ilkesi ile adalete olan güvenin gördüğü zararın devametmesinin önlenmesi için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareyegönderilmesine karar verilmesi gerekir.
23. Başvurucuların herhangi bir tazminat talepleri bulunmadığıdikkate alındığında mülkiyet hakkı ihlalinin tespiti ve ihlalin sonuçlarınınortadan kaldırılması için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareyegönderilmesi dışında bu aşamada yapılması gereken bir husus bulunmadığıanlaşılmaktadır.
24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 824,40 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.624,40 TL yargılama giderinin eklitabloda yer verilen başvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeyeerişim hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyethakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. 824,40 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.624,40 TL yargılama giderinin ekli tabloda yer verilen BAŞVURUCULARAMÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Aydın Çiftçi Malları KorumaBaşkanlığına GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Sıra
1
2
3
4
A
Başvuru Numarası
2014/13202
2014/13203
2014/13209
2014/13210
B
Başvurucu ve
T.C. Kimlik No.
Metin Baysal
Mustafa Yavuz Uygurlu
Ali Demirkan
Abdülkadir Elbir
C
İlk Derece Mahkemesi
Aydın 2. İş
Aydın 2. İş
Aydın 2. İş
Aydın 2. İş
D
Dava Tarihi
9/8/2011
9/8/2011
9/8/2011
9/8/2011
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2011/773
2011/774
2011/772
2011/775
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
21/3/2013
21/3/2013
21/3/2013
21/3/2013
H
Yargı Kararı İcra Aşamasında Geçen Süre
4 yıl 1 ay
4 yıl 1 ay
4 yıl 1 ay
4 yıl 1 ay