TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MÜMİN MERİÇ BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2015/17697)
Karar Tarihi: 18/4/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Mümin MERİÇ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, işçi alacaklarının ödenmesi talebiyle açılan davadafaize hükmedilmemesi ve yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedenleriyleadil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 12/11/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca başvurunun kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
A. Başvuruya Konu AsılDavaya İlişkin Yargılama Süreci
6. Başvurucu 1/3/2005 tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkinhaklarını saklı tutarak ödenmeyen işçi alacakları için 2.000 TL ödenmesiistemiyle dava açmıştır. Bakırköy 4. İş Mahkemesi 13/5/2010 tarihli kararla105,60 TL fazla mesai, 105,60 TL genel tatil ve 475,20 TL yıllık izin ücretinindavalıdan tahsiline karar vermiş; fazlaya ilişkin talepleri reddetmiştir.
7. Hüküm, başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9.Hukuk Dairesi 7/6/2012 tarihli kararla iş akdi işverence haksız olarakfeshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatının da hüküm altına alınmasıgerektiğine işaret ederek hükmü bozmuştur.
8. Başvurucu, bozma kararına uyulmasından sonra yaptırılanbilirkişi incelemesini esas alarak 8/10/2009 tarihinde davasını 30.232.71 TLolarak ıslah etmiştir. Anılan ıslah dilekçesinde artırılan miktara faizuygulanmasına ilişkin bir talep mevcut değildir.
9. Mahkeme 27/12/2012 tarihinde, önceki kararda hüküm altınaalınan alacakların yanı sıra 12.956,01 TL kıdem ve 3.124,80 TL ihbartazminatını hüküm altına almış ancak ıslah ile artırılan kısma faizuygulamamıştır. Hüküm 4/6/2013 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.
B. Faiz Alacağına KonuDavaya İlişkin Yargılama Süreci
10. Başvurucu 8/7/2014 tarihli dilekçeyle hüküm altına alınanalacağa işleyen toplam 25.000 TL faiz alacağının ödenmesi talebiyle ikinci birdava açmıştır.
11. Bakırköy 6. İş Mahkemesi 9/4/2015 tarihli kararla bilirkişitarafından hesaplanan toplam 18.152 TL faiz alacağının tahsiline kararvermiştir. Hüküm Yargıtayca 9/9/2015 tarihindeonanarak kesinleşmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 18/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Asıl Alacağa KonuYargılamaya İlişkin İhlal İddiaları
13. Başvurucu, faiz isteğinin asıl davada hüküm altınaalınmaması ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yoluöngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindeyapılması gerekir.
15. Somut olayda 4/6/2013 tarihli nihai kararın başvurucutarafından en geç ikinci davanın açıldığı 8/7/2014 tarihinde öğrenildiğininkabulü gerekli olup bu tarihten itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtiktensonra 12/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının süre aşımı nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Faiz Alacağına KonuYargılamaya İlişkin İhlal İddiası
1. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, on yılı aşan bir yargılama sonucunda alacağınakavuştuğunu belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
2. Değerlendirme
18. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı yada yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediğiiddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurularailişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığına(Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilirolma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunupbulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
19. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı vetazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesiolduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılanbaşvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincilniteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarınıntüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
20. Mevcut başvurunun bu kısmı yönünden söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçeyle;
A. 1. Asıl alacağa konu yargılamaya ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
2. Faiz alacağına konu yargılamaya ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA18/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.