Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - MÜNİRE BETÜL CORDS VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 6/4/2016

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Nuri NECİPOĞLU

Erdal TERCAN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Yusuf Enes KAYA

Basvurucular

:

1. Münire Betül CORDS

2. Abdulkadir ÖZKAN

3. Arif Engin KONUK

4. Reha TEZCAN

5. İsmail Hakkı YERHAN

6. Ahmet TAYLAN

7. Vacide ÇALIŞKAN

8. Betigül TARKIN

9. Mehmet Eser ÖZTÜRK

10. Handan ÖZALTIN

11. Hacer Fikret DEDEOĞLU

12. Çiğdem BİLGİ

13. MutluTOPLAMACIOĞLU

14. Sadullah TEZCAN

15. Ertuğrul KONUK

16. Gülgün TEMEL

17. Bergen ERGEN

18. Nurten ERGEN

19. Esra ÇINAR

20. Ali Hakan ÖZTÜRK

21. Güner GÜLPINAR

22. Zihni Raif OKUR

23. Yusuf Burak TÖRÜN

24. Başak PAKEL

25. Nezihi DUMAN

26. Suzan Ayşen UZUN

27. Mustafa Ferdi ORHONLU

28. Perihan ÇAKIR

29. İbrahim Kayhan EGELİ

30. Gönül GÜVEN

31. Gülnar ELBASAN

32. Aygen ERGEN

33. Ahmet KONUK

34. Mehmet Ercan KONUK

35. Hatice Eyyübe SÜNGÜR

36. Lamia Vacide YEMİŞER

37. Şule TEZCAN

38. Özgür PAKEL

39. Salih Bora TÖRÜN

40. Taylan EGELİ

41. Arif Erol ORHONLU

Vekili

:

Av. Pervin BIYIKLIOĞLU

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, kadastro davasının makul sürede sonuçlandırılmamasınedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 27/6/2013 tarihinde İstanbul Anadolu 17. Asliye HukukMahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkiledecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 27/6/2013 tarihinde, kabuledilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAYLAR VE OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucuların murisleri aleyhine Kartal Gezici AraziKadastro Hâkimliğinde açılan kadastro tespitine itiraz davası sonunda 3/10/1961tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararla dava konusu olan 1380 ve 1381parsel numaralı taşınmazların yarı hissesinin Arif Kaptan oğlu İbrahim Ethemmirasçıları adına, yarı hissesinin Arif Kaptan oğlu Mustafa mirasçılarıadlarına tespit ve tapuya tecillerine karar verilmiş; karar temyiz edilmeyerekkesinleşmiştir.

6. Bu karar başvuruculardan MünireBetül Cords’a 27/12/2011 tarihinde, İbrahim Kayhan Egeli’ye 28/2/2013 tarihinde, Taylan Egeli’ye28/2/2013 tarihinde, Ali Hakan Öztürk’e 28/12/2011 tarihinde, Mustafa Ferdi Orhonlu’ya 29/12/2011 tarihinde, Arif Erol Orhonlu’ya 3/2/2012 tarihinde, Hacer Fikret Dedeoğlu’na28/12/2011 tarihinde, Çiğdem Bilgi’ye 5/1/2012 tarihinde, Arif Engin Konuk’a27/4/2012 tarihinde, Mehmet Ercan Konuk’a 27/4/2012 tarihinde, Hatice Eyyübe Süngür’e 27/4/2012tarihinde, Gönül Güven’e 26/12/2011 tarihinde, Gülgün Temel’e 26/12/2011tarihinde, Mutlu Toplamacıoğlu’na 29/12/2011tarihinde, Ahmet Konuk’a 5/1/2012 tarihinde, Abdulkadir Özkan’a 4/1/2012tarihinde, Gülnar Elbasan’a 26/12/2011 tarihinde, Güner Gülpınar’a 26/12/2011tarihinde, Mehmet Eser Öztürk’e15/5/2013 tarihinde, Ertuğrul Konuk’a 27/4/2012tarihinde, Nurten Ergen, Aygen Ergen, Bergen Ergen’inmurisleri Ayşe Ergen’e bu karar 1961 tarihinde tebliğ edilmiştir. Anılanbaşvurucular, Arif Kaptan oğlu İbrahim Ethem’in mirasçılarıdır.

7. Anılan karar başvurucular Lamia VacideYemişer, Sadullah Tezcan, Şule Tezcan, Esra Çınar,Reha Tezcan, Handan Özaltın, Perihan Çakır, Nezihi Duman,Vacide Çalışkan BetigülTarkın, Zihni Raif Okur, Yusuf Burak Törün, Salih Bora Törün’e27/4/2012 tarihinde, İsmail Hakkı Yerhan’a 29/12/2011tarihinde, Başak Pakel’e 5/7/2012 tarihinde, Özgür Pakel’e 5/7/2012 tarihinde,Suzan Ayşen Uzun’a 26/12/2011 tarihinde, Ahmet Taylan’a 26/11/2011 tarihindetebliğ edilmiştir. Anılan başvurucular, Arif Kaptan oğlu Mustafa’nınmirasçılarıdır.

8. Başvurucular 27/6/2013 tarihindebireyselbaşvuruda bulunmuşlardır.

B. İlgili Hukuk

9. 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun30. maddesi ile 21/6/1987 tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 25.maddesinin birinci fıkrası, 28. maddesinin birinci fıkrası, 29. maddesininbirinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 30. maddesinin birinci ve ikincifıkraları, 32. maddesinin birinci fıkrası ve 36. maddesinin birinci fıkrasınınson cümlesi (Güher Ergun ve Tosun TayfunErgun, B. No: 2012/12, 17/9/2013, §§ 16-22).

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 6/4/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucularınİddiaları

11. Başvurucular,Kartal Gezici AraziKadastro Hâkimliğinin 3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılıkararının davanın taraflarına tebliğ edilerek hükmün kesinleştirilmesi veakabinde dosyanın Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilerek taşınmazların tapusiciline tescillerinin gerçekleştirilmesi gerekirken tebliğ işlemlerininyapılmadığını ve dosyanın sürüncemede bırakıldığını, Tapu Sicil Müdürlüğünceilgili parsellerin tescillerinin gerçekleştirilemediğini, usûlişlemlerinin Mahkemece yapılmaması nedeniyle yargılamanın 50 yılı aşkın birsüre devam ettiğini, bu nedenle taşınmazları kullanamadıklarını belirterek adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşler ve tazminat talepetmişlerdir.

B. Değerlendirme

1. Başvurucular İbrahim Kayhan Egeli, TaylanEgeli ve Mehmet Eser Öztürk Yönünden

12. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru usulü"kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."

13. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Başvuru süresi ve mazeret"başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

 "Bireyselbaşvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmasıgerekir."

14. Bireysel başvurunun ön şartlarından birisi de başvurusüresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken bir usulhükmüdür.

15. Bireysel başvuruların 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin(5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin(1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuruyolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindeAnayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt dışıtemsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (Yasin Yaman, B. No: 2012/1075, 12/2/2013, §§ 18,19).

16. Başvuru konusu olayda başvurucular İbrahim Kayhan Egeli,Taylan Egeli ve Mehmet Eser Öztürk Kartal Gezici Arazi Kadastro Hâkimliğinin3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararının davanıntaraflarına tebliğ edilerek hükmün kesinleştirilmesi ve akabinde dosyanın TapuSicil Müdürlüğüne gönderilerek taşınmazların tapu siciline tescilleriningerçekleştirilmesi gerekirken tebliğ işlemlerinin yapılmadığını ve dosyanınsürüncemede bırakıldığını, Tapu Sicil Müdürlüğünce ilgili parsellerintescillerinin gerçekleştirilemediğini, usûlişlemlerinin Mahkemece yapılmaması nedeniyle elli yılı aşkın süre yargılamanındevam ettiğini, bu nedenle taşınmazları kullanamadıklarını belirterek adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

17. Bireysel başvuruda bulunulmadan önce ihlal iddiasınındayanağı olan işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş olan idari veyargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekmekle birliktehukuk sistemimizde, yargılamanın uzamasını önleyici etkiye sahip olan veyayargılamanın makul sürede yapılmaması sonucunda oluşan zararları tespit vetazmin edici nitelik taşıyan bir idari veya yargısal başvuru yolunun bulunmadığıanlaşıldığından başvuru, kanun yollarının tüketilmesi yönünden kabul edilebilirniteliktedir (Güher Ergun ve diğerleri,B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 28-30).

18. Temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik olarak etkiligörmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola başvurmayanbaşvurucular, Mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale nedenolduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup temyiz yoluna başvurmayarak,Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa buna ilişkin süreyeriayet etmeleri beklenir. Her ne kadar Derece Mahkemesi kararı, temyiz başvurusüresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yola başvurmadığındaMahkemece verilen kararın tebliği ile ihlale neden olduğunu ileri sürdüklerikararı öğrendiklerine göre bu tarihten itibaren otuz gün içinde başvurudabulunmaları gerekir. Temyiz yolunu etkili bir yol olarak görmeyen başvurucularbireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlerse bireysel başvuruya ilişkinsüreye riayet etmelidirler (Fikret Güney, B. No: 2013/1936, 17/9/2013, § 23).

19. Başvuru konusu olayda, Kartal Gezici Arazi KadastroHâkimliğinin 3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararıbaşvurucular Taylan Egeli’ye ve İbrahim Kayhan Egeli'ye 28/2/2013tarihinde, Mehmet Eser Öztürk'e 15/5/2013tarihinde tebliğ edilmiştir.

20. Temyiz yolu açık olan ve hukuki yarar görülmediği içintemyiz yoluna başvurulmayan bireysel başvurularda otuz günlük başvuru süresininhangi tarihten itibaren başlayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

21. Yukarıda anılan Kanun ve İçtüzük hükümleri uyarınca bireyselbaşvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmasıgerekir. Ancak başvurucular, etkili yol olarak görmedikleri temyiz yolunabaşvurmamışlarsa mahkemece verilen kararın öğrenilmesinden itibaren otuz güniçinde bireysel başvuruda bulunmaları gerekir (AdnanAkdemir ve Hülya Akdemir, B. No: 2013/7309, 30/6/2014, § 30).

22. Başvuru konusu olayda anılan başvurucular, ihlale nedenolduğunu düşündükleri Kartal Gezici Arazi Kadastro Hâkimliğinin 3/10/1961tarihli kararını sırasıyla28/2/2013 ve 15/5/2013 tarihinde öğrendikleri hâldebu tarihten itibaren otuz günlük başvuru süresinin geçmesinden sonra 27/6/2013tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır. Dolayısıyla başvuruda İbrahimKayhan Egeli, Taylan Egeli ve Mehmet Eser Öztürk açısından süre aşımı bulunduğusonucuna varılmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle ihlale neden olduğu ileri sürülenkarara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun, bubaşvurucular için diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin "süre aşımı" nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralıfıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonrakesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvurularıinceler.”

25. Anayasa ve 6216 sayılı Kanun’un anılan hükümleri uyarıncaAnayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihiolup Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlaraleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemelerkarşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları daiçerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir. Mahkemeninzaman bakımından yetkisine ilişkin bu düzenlemelerin, kamu düzenine ilişkinolmaları nedeniyle bireysel başvurunun tüm aşamalarında resen dikkatealınmaları gerekir (Ahmet Melih Acar,B. No: 2012/329, 12/2/2013, 15).

26. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisiiçin kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürürşekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 18).

27. Bir hükme karşı başvurulabilecek kanun yolunun kalmamasıveya baştan böyle bir yolun bulunmaması ile hüküm şeklî anlamda kesinleşir.Kesinleşme olağan kanun yollarının tüketilmesi veya tüketilmesi için öngörülenzamanın geçmesi ile gerçekleşmektedir.

28. Başvuru konusu olayda, Kartal Gezici Arazi KadastroHâkimliğinin 3/10/1961 tarihli kararı başvurucular MünireBetül Cords’a 27/12/2011 tarihinde, Ali HakanÖztürk’e 28/12/2011 tarihinde, Mustafa Ferdi Orhonlu’ya29/12/2011 tarihinde, Arif Erol Orhonlu’ya 3/2/2012tarihinde, Çiğdem Bilgi’ye 5/1/2012 tarihinde, Arif Engin Konuk’a 27/4/2012tarihinde, Mehmet Ercan Konuk’a 27/4/2012 tarihinde, Hatice EyyübeSüngür’e 27/4/2012 tarihinde, Gönül Güven’e26/12/2011 tarihinde, Gülgün Temel’e 26/12/2011 tarihinde, Mutlu Toplamacıoğlu’na 29/12/2011 tarihinde, Ahmet Konuk’a5/1/2012 tarihinde, Abdulkadir Özkan’a 4/1/2012 tarihinde, Gülnar Elbasan’a26/12/2011 tarihinde, Güner Gülpınar’a 26/12/2011 tarihinde, Ertuğrul Konuk’a27/4/2012 tarihinde, Nurten Ergen, Aygen Ergen, BergenErgen’in murisleri Ayşe Ergen’e bu karar 1961 yılında; Lamia Vacide Yemişer, Sadullah Tezcan,Şule Tezcan, Esra Çınar, Reha Tezcan, Handan Özaltın, Perihan Çakır, Nezihi Duman,Vacide Çalışkan, Betigül Tarkın, Zihni Raif Okur, Yusuf Burak Törün,Salih Bora Törün’e 27/4/2012 tarihinde, İsmail Hakkı Yerhan’a 29/12/2011 tarihinde, Başak Pakel’e 5/7/2012tarihinde, Özgür Pakel’e 7/7/2012 tarihinde, Suzan Ayşen Uzun’a 26/12/2011tarihinde, Ahmet Taylan’a 27/12/2011 tarihinde, Hacer Fikret Dedeoğlu’na28/12/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Anılan karar temyiz edilmediği için bubaşvurucular yönünden 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiştir.

29. Açıklanan nedenlerle başvuru konusu kararın anılanbaşvurucular yönünden bireysel başvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarakbelirlenen 23/9/2012 gününden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından diğerkabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. İbrahim Kayhan Egeli, Mehmet Eser Öztürk, Taylan Egeli’nin başvurularının süreaşımı nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucuların başvurularının zaman bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA,

6/4/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy