TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MURAT ALTUNKAYNAK VE HAYDAR ŞİYAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/15224)
Karar Tarihi: 24/11/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucular
:
1. Murat ALTUNKAYNAK
2. Haydar ŞİYAR
Vekili
:
Av. Mustafa ERASLAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 10/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. 19/3/2015 tarihinde 2014/15225 başvuru numaralı bireyselbaşvuru dosyasının aralarındaki hukuki bağlantı nedeniyle 2014/15224 numaralıbireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2014/15224 başvurunumaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna, esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucular hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının7/4/2008 tarihli iddianamesi ile silahlı örgüte üye olmak, genel güvenliğikasten tehlikeye sokmak, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmasıveya el değiştirilmesi, halkı askerlikten soğutmak ve 2911 sayılı Kanun'amuhalefet suçlarından (kapatılan) İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesinde (CMK mülga250. madde ile görevli) dava açılmıştır.
9. Başvuruculardan Haydar Şiyar20/2/2008 tarihinde, Murat Altunkaynak ise 25/2/2008tarihinde yasa dışı örgüt adına faaliyet yürüttükleri şüphesiyle gözaltınaalınmış; sırasıyla 22/2/2008 ve 29/2/2008 tarihlerinde tutuklanmışlardır. (Kapatılan)İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga 250. madde ile görevli)16/12/2013 tarihli kararıyla başvurucuların hapis cezasıyla cezalandırılmasınakarar verilmiştir. Temyiz üzerine İlk Derece Mahkemesi kararı 10/3/2016tarihinde başvurucu Murat Altunkaynak yönündenonanmış, başvurucu Haydar Şiyar yönünden bozulmuştur.İnceleme, İlk Derece Mahkemesinde devam etmektedir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 24/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Esas Yönünden
12. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlartarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltıgibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarakise suç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam edendavalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgilikararını verdiği tarih esas alınır (B.E.,B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)
13. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarınve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanınsüratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkatealınır (B.E., § 29)
14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 8 yıl 9 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
17. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında yargılamadaki taraf sayısı da dikkate alınarak başvurucu Haydar Şiyar'a net 6.000 TL, başvurucu Murat Altunkaynak'anet 5.250 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcınbaşvuruculara ayrı ayrı, 1.800 TL vekâlet ücretinin başvuruculara müşterekolarak ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süreyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
B. Başvurucu Haydar Şiyar'a net 6.000TL, başvurucu Murat Altunkaynak'a net 5.250 TL manevitazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
C. 206,10 TL harcın BAŞVURUCULARA AYRI AYRI, 1.800 TL vekâletücretinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
D. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2016/303) GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE24/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.