TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MURAT EREN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/4638)
Karar Tarihi: 21/3/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Tuğçe TAKCI
Başvurucu
:
Murat EREN
Vekili
:
Av. Hüseyin ERSÖZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, usule aykırı biçimde elkonulandijital delile dayalı olarak mahkûmiyet kararı verilmesi ve yargılamanınyenilenmesi istemi hakkında karar veren bazı hâkimlerin daha önce yargılamaaşamalarında görev yapmış olmaları nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 4/3/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucunun Genelkurmay Başkanlığı Askerî Mahkemesinin11/10/2012 tarihli kararıyla devletin güvenliğine, siyasal yararlarına ilişkinbilgileri açıklamak suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasınakarar verilmiştir.
7. Anılan hüküm, Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 6/2/2013 tarihlikararıyla onanmıştır.
8. Başvurucunun 25/11/2015 tarihli yargılamanın yenilenmesitalebi ise Yargıtayın 19/1/2016 tarihli kararıylakesin olarak reddedilmiştir.
9. Anılan karar başvurucuya 8/2/2016 tarihinde tebliğ edilmişolup başvurucu 4/3/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
10. Bireysel başvuru sonrasında başvurucu vekili 2/8/2016tarihli dilekçeyle başvurucu hakkındaki yargılamanın yenilenmesini ve infazındurdurulmasını talep etmiştir.
11. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyleAskerî Yargıtay 2. Dairesinin 17/8/2016 tarihli kararıyla bu istemin esastankabulüne ve infazın durdurulmasına karar verildiği bildirilmiştir.
12. Sonrasında Anayasa'nın 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılıKanun ile getirilen geçici 21. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendiyleAskerî Yargıtay ve askerî mahkemeler kaldırılmış olduğundan dosya Yargıtay 16.Ceza Dairesine (Yargıtay) gönderilmiştir.
13. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyle,Yargıtay tarafından 16/7/2018 tarihli karar ile Askerî Yargıtay 2. Dairesinin17/8/2016 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan kabulüne dairverdiği kararının hukuki varlığını sürdürdüğünden bu konuda yeni bir kararverilmesine gerek olmadığına ve yargılamanın yenilenmesi kararının gereği içinAnkara Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesinin görevlendirilmesine karar verildiğiniAnayasa Mahkemesine bildirmiştir. Aynı dilekçeye göre söz konusu karar üzerineyargılama Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/422 esasına kaydenderdesttir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 21/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; hakkında kanundaki usule aykırı yöntemle elkoyulan dijital delillere dayalı olarak mahkûmiyet kararıverildiğini, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar veren hâkimlerindaha önce asıl yargılamanın çeşitli aşamalarında görev yapmış olmalarınedeniyle bağımsız ve tarafsız olmadıklarını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuruyoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarınıntüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tümorganlarının anayasal ödevi olup bu ödevin yerine getirilmemesi nedeniyleortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamlarıngörevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarınınöncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafındandeğerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayşe Zıraman ve CennetYeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).
17. Somut olayda başvurucu hakkında verilmiş olan karar, temyizincelemesi sonucunda Askerî Yargıtay 3. Dairesinin 6/2/2013 tarihli kararıylaonanarak kesinleşmiştir. Ancak başvurucunun bireysel başvurudan sonra olağanüstükanun yolu niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesi talebiyle kararı verenmahkemeye yaptığı başvuru kabul edilmiştir (bkz. §§ 11,13) .
18. Yargılamanın yenilenmesi, olağanüstü bir kanun yolu olarakdüzenlenmişse de mahkemece yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi hâlindeyapılacak duruşma sonucunda dava hakkında yeniden hüküm verilecektir. Anılanhükme karşı kanun yollarına başvurulması imkânı da bulunmaktadır. Dolayısıylabu süreçte, adil yargılanma hakkına yönelik ihlal iddialarının öncelikle derecemahkemelerince incelenmesinin beklenilmesi Anayasa Mahkemesinin ikincilnitelikteki rolüne uygun olacaktır(benzer yöndekikarar için bkz. Orhan Eren, B.No: 2014/3003, 9/3/2017, § 34).
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA21/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.