TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MUSTAFA ÖZKAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/19850)
Karar Tarihi: 19/1/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Mustafa ÖZKAN
Vekili
:
Av. Tuba OYMAK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 9/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/19850 ve 2015/7669 numaralıbaşvurular; aralarında kişi ve konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığındanbirleştirilmiş, incelemeye 2014/19850 numaralı bireysel başvuru dosyasıüzerinden devam edilmiştir.
5. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kabul edilmezlik kararı verilerekmakul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönündenbaşvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu 8/4/2010 tarihinde itirazın iptali davası açmıştır.Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2/2/2012 tarihli kararı ile davanın kısmenkabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin (Daire)14/3/2013 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Karar düzeltme talebi, Dairenin1/11/2013 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Kadıköy Adliyesinin kapatılmasınınardından yargılamaya İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2013/396sayılı dosyasında devam edilmiş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılanyargılamada 28/1/2014 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.Tarafların temyizi üzerine karar, Dairenin 23/6/2014 tarihli ilamı ileonanmıştır. Davalı taraf temyiz incelemesi yapılırken temyiz itirazlarınınincelenmediğini ileri sürerek maddi hatanın giderilmesi için karar düzeltmetalebinde bulunmuştur. Dairece davalının karar düzeltme dilekçesi maddi hatanıngiderilmesine yönelik olduğundan temyiz dilekçesi olarak kabul edilmiş,20/10/2014 tarihli ilam ile Mahkeme kararı davalı yönünden de onanmıştır.Başvurucunun karar düzeltme talebi, Dairenin 10/3/2015 tarihli ilamı ilereddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
15. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 4 yıl 11 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
18. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
21. Başvurucu 2014/19850 numaralı bireysel başvuru ile İstanbulAnadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2013/396 sayılı dosyasındakiyargılamanın makul olmayan bir süredir devam ettiğini, dava dosyasının karardüzeltme talebine ilişkin inceleme için Yargıtaydaolduğunu ve Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu2015/7669 numaralı bireysel başvuru ile aynı dava dosyasına ilişkin olarak DereceMahkemeleri önündeki yargılamanın sonuçlandığını, karar düzeltme talebininreddedildiğini belirtmiş, Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.Komisyonca 2014/19850 numaralı başvuru ile 2014/7669 numaralı başvurubirleştirilmiştir. Komisyonca 2/3/2016 tarihli karar ile makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia dışındaki iddialar yönündenbaşvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeni ile kabul edilmezlik kararıverilmiş, yargılama giderlerine ilişkin hüküm kurulmamıştır.
22. 2014/19850 numaralı bireysel başvuru dosyasındakibelgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine, 2015/7669numaralı bireysel başvuru dosyasında başvurucu tarafından yapılan yargılamagiderlerinin üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 1. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
2. 2015/7669 numaralı bireysel başvuru dosyasında başvurucutarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İstanbul Anadolu 9. Asliye HukukMahkemesine (E.2013/396, K.2014/17) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.