TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MUSTAFA YURT BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13459)
Karar Tarihi: 7/6/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Yakup MACİT
Başvurucu
:
Mustafa YURT
Vekili
:
Av. Muzaffer Murat ÖZGÜN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kadastro davasında usul ve kanuna aykırı kararverilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkınınihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu aleyhine 23/12/1981 tarihinde Acıpayam Asliye HukukMahkemesinin E.1982/35 sayılı dosyasında açılan davada, Denizli ili Acıpayamilçesi Alcı köyünde bulunan taşınmaza başvurucunun müdahalede bulunduğu iddiaedilerek el atmanın önlenmesi ve taşınmazüzerineyapılan evin yıkılması talebinde bulunulmuştur.
9. Başvurucu ise 2/6/1982 tarihinde aynı Mahkemenin E.1982/355sayılı dosyasındaaçtığı davada, üzerine ev yaptığıtaşınmazın dedelerinden intikal ettiğini,yüz yılıaşkın bir süredir zilyetliklerinde olduğunu belirterek tapu kaydının iptali ileadına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme bu davayı E.1982/35sayılı dosyada birleştirmiştir.
10. Mahkeme 13/4/1984 tarihli kararında, görevsizliğinehükmederek dosyayı Acıpayam Kadastro Mahkemesine göndermiştir.
11. Kadastro Mahkemesinin E.1985/56 sırasına kaydedilen dosyadaverilen 19/7/2000 tarihli kararda Mahkeme, dava konusu yerin davacı muris M.K.ya ait olduğunu, başvurucunun bu yeri işgal ettiğini,davacı taraf adına olan tapu kaydının çekişme konusu yere uyduğunu, tapu kaydıkarşısında zilyetliğin öneminin bulunmadığını belirterek başvurucunun davasını reddetmiş,karşı tarafın davasını kabul etmiştir.
12. Temyiz üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 26/2/2001 tarihlikararıyla hükmü bozmuş, davalı Hazinenin temyiz başvurusunun bozma ilamındadeğerlendirmemesi nedeniyle 8/11/2010 tarihinde ek bozma kararı vermiştir.
13. Bozma üzerineMahkemece verilen27/6/2011 tarihli kararda, başvurucu ve asıl davanın davacısı İ.K.nin talebi reddedilmiş, müdahil davacı Orman İdaresinindavası kabul edilmiştir.
14. Temyiz üzerine karar, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin17/1/2012 tarihli kararıyla orman niteliğindeki parseller yönünden onanmış,diğer parseller yönünden bozulmuştur.
15. Bozma sonrası yapılan yargılamada Mahkemece verilen19/12/2012 tarihli kararda, başvurucu ve müdahil Orman İdaresinin davasıreddedilmiş, karşı tarafın talebi kabul edilmiştir.
16. Temyiz üzerine karar Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 24/6/2013tarihli kararı ile onanmıştır.
17. Karar düzeltme talebi üzerine aynı Daire 17/4/2014 tarihlikararında, onama kararının başvurucuya 13/08/2013 tarihinde tebliğ edildiğini,başvurucunun 3/9/2013 tarihinde karar düzeltme yoluna başvurduğunu, 12/1/2011tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi atfıyla18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nunyürürlükte olan 440. maddesinin birinci fıkrasına göre istemin süresinin 15 günolduğunu vebu sürenin geçirildiğini belirterek karardüzeltme dilekçesini süre aşımı nedeniyle reddetmiştir.
18. Ret kararı başvurucuya 15/7/2014 tarihinde tebliğ edilmiş ve14/8/20147 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
19. Mahkemenin 7/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
20. Başvurucu, dava konusu yere eskiden beri zilyet olduklarını,yargılama sırasında mahallî bilirkişilerin bu yönde beyanlarının olduğunu,22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesindekiyasal şartların gerçekleştiğini, Mahkemenin lehe olan delilleri dikkate almadanusul ve kanuna aykırı olarak karar verdiğini, karar nedeniyle mülklerininelinden alındığını, yargılamanın uzun sürdüğünü belirterek Anayasa'nın 35. ve36. maddelerinde güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
21. Başvurucu bireysel başvurudan sonra 9/3/2016 tarihinde vefatetmiştir.
22. Asli görevi Anayasa'yı yorumlamak, böylece Anayasa'da yeralan temel hak ve özgürlüklerin kapsam ve sınırlarını belirlemek olan AnayasaMahkemesinin bireysel başvuruda, başvurucunun başvuru tarihinden sonra vefatetmesi hâlinde 4721 sayılı Kanun'da belirtilen tarihleri tespit etme ve bunagöre mirası reddetmeyen mirasçıların başvuruya devam etmelerini sağlamayükümlülüğünü üstlenmesinin, Mahkemenin asli görevini yerine getirmesi önündeengel teşkil edeceği ve Mahkemeyi temel işlevinden uzaklaştırabileceğinedeniyle bireysel başvurunun niteliğine uygun düşmeyeceği anlaşılmaktadır(İskender Kaya ve diğerleri, B. No: 2014/7674, 23/3/2017, § 19).
23. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğiAnayasa'nın uygulanması, yorumlanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıhâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.
24. Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Anayasa'nınuygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarınınbelirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâller gibibaşvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığıkanaatine varıldığı durumlarda, başvurucuların vefat etmesi hâlinde başvuruyadevam edilmesinin sağlanması yönünden öncelikli yükümlülüğün başvuruya devametme hakları olan şahıslarda bulunduğu kabul edilmelidir. Somut olayda başvurucuMustafa Yurt'un başvuru tarihinden sonra 9/3/2016tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir. Anılan tarihten itibaren makul birsüre içinde başvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir taleptebulunulmadığı gibi başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan başkaherhangi bir nedenin varlığından da söz edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
25. Açıklanan nedenlerle başvurunun düşmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucunun ölümü nedeniyle başvurunun DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu mirasçılarının üzerindeBIRAKILMASINA 7/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.