TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MUSTAFA ERGÜN GÜMÜŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/12985)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
Mustafa Ergün GÜMÜŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 4/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararıverilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiayönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetleşöyledir:
8. Ordu İl Sağlık Müdürlüğünün "Hizmet Binası ile TrafoArası Elektrik Bağlantı Sistemi Onarımı İşi" ihalesinde satın almakomisyonu üyesi olarak görev yapan başvurucu hakkında, Sağlık Bakanlığımüfettişlerince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda başvurucunun14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125-/C-a maddesinegöre aylıktan kesme cezası ile tecziyesi teklif edilmiştir.
9. Ordu İl Sağlık Müdürlüğünün "Kit Karşılığı Tam KanSayımı Cihazı Alımı İşi" ihalesinde satın alma komisyonu üyesi olarakgörev yapan başvurucu hakkında yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen raporda,başvurucunun 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca aylıktan kesme cezasıile tecziyesi teklif edilmiştir.
10. Getirilen teklifler doğrultusunda, 20/7/2007 tarihli ve14602, 14595 sayılı işlemler ile 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarıncabaşvurucu her bir ihale dolayısıyla ayrı ayrı 1/8 oranında aylıktan kesmecezası ile cezalandırılmıştır.
11. Başvurucu ile birlikte diğer şüpheliler hakkında göreviihmal, kamu kurum ve kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak isnadıylabaşlatılan kovuşturmada Ordu Ağır Ceza Mahkemesinin 24/1/2013 tarihli veE.2006/236, K.2013/28 sayılı kararı ile başvurucunun beraatinekarar verilmiştir.
12. Başvurucu ve diğer iki görevli hakkında elektrik bağlantısistemi onarımı işinde idareyi zarara uğrattıkları iddiasıyla zarar tutarınkendilerinden tahsili için açılan alacak davasında Ordu 1. Sulh HukukMahkemesinin 27/5/2010 tarihli ve E.2007/973, K.2010/471 sayılı kararı iledavanın reddine karar vermiştir.
13. Başvurucu tarafından, uygulanan disiplin cezaları aleyhine10/10/2007 tarihinde iptal davaları açılmıştır.
14. Ordu İdare Mahkemesinin 6/5/2008 tarihli ve E.2007/1195,K.2008/523 sayılı kararı ile 14602 sayılı dava konusu işlem yönünden davanınreddine hükmedilmiştir.
15. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay OnikinciDairesinin 31/5/2011 tarihli ve E.2008/5821, K.2011/2962 sayılı kararı ile İlkDerece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
16. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 14/5/2014tarihli ve E.2011/7649, K.2014/3748 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar9/7/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
17. Ordu İdare Mahkemesinin 21/5/2008 tarihli ve E.2007/1196,K.2008/602 sayılı kararı ile 14595 sayılı dava konusu işlem yönünden davanınreddine hükmedilmiştir.
18. Başvurucunun temyizi üzerine, Danıştay OnikinciDairesinin 31/5/2011 tarihli ve E.2008/6033, K.2011/2963 sayılı kararı ile İlkDerece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
19. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 14/5/2014tarihli ve E.2011/7642, K.2014/3747 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar18/7/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
20. Başvurucu 4/8/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
21. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
22. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
23. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda ilk dava yönünden yaklaşık 6yıl 7 aylık; ikinci dava yönünden yaklaşık 6 yıl 7 aylık yargılama sürelerininmakul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
28. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
29. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
30. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
31. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 14.400 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 207 TL harçtan oluşanyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 14.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 207 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Ordu İdare Mahkemesine (E.2007/1195,K.2008/523 ve E.2007/1196, K.2008/602) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.