TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MUSTAFA BAYIR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/2756)
Karar Tarihi: 13/2/2024
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör
:
Mehmet AKTEPE
Başvurucu
:
Mustafa BAYIR
Vekili
:
Av. Ali Osman YAĞLI
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, beyanı mahkûmiyet kararında belirleyiciölçüde delil olarak kullanılan tanığın duruşmada sorgulanamaması nedeniyletanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 15/1/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyon,tanık sorgulama hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılanhakka ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VEOLGULAR
4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Batman Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucuhakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve Fetullahçı TerörÖrgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütü yöneticiliğisuçlarından 4/6/2018 tarihinde iddianame tanzim etmiştir.
6. İddianamede özetle;
- Başvurucunun FETÖ/PDY güdümünde faaliyet göstermesinedeni ile kanun hükmünde kararname ile kapatılan çeşitli şirketlerbünyesindeki özel okullarda öğretmenlik yaptığı,
- Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülenbaşka bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan Ö.F.A.nın beyanlarına göre;başvurucunun sohbet adı verilen toplantıları düzenlediği, toplantılarda paratoplamaya ve katılanları motive etmeye çalıştığı, Murat kod adını kullandığı,darbe teşebbüsü sırasında Ö.F.A.ya "bizim arkadaşlar emniyet olarakdarbeyi destekliyoruz, sonuna kadar askerin yanında olacağız, bulunduğunuzyerlerde askerlere emniyet olarak yardımcı olun" şeklinde mesaj atarakdarbe teşebbüsünü önlemede aktif görev ve yetkisi olan emniyet personeline aksiyönde talimat vererek darbe teşebbüsüne fiilen iştirak ettiği,
- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/64652 sayılısoruşturması kapsamında elde edilen ve imajı alınan dijital veriye görebaşvurucunun FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM)yapılanması içerisinde mahrem imam olarak tabir edilen örgüt üyeleri arasında olduğu,
- İmajı alınan dijital verilerde bulunan bilgilerin;başvurucunun bağlı bulunduğu ilin "Batman", kod adının "Murat",görevi ve konumunun "öğretmen", vasfının "B",mahrem yapıya katıldığı yılın "2015", acil durumda ulaşılacakkişinin "Yüksel bey" olarak belirtildiği,
- Ö.F.A.nın o tarihteki rütbesinin akademi mezunu komiserolması ve ifadesinde başvurucunun kod adının Murat olduğunu belirtmesinin,imajı alınan dijital verideki bilgilerle de örtüştüğü,
- İmajı alınan dijital veride başvurucunun acil durumdaaranacak kişinin "Yüksel Bey" olarak yazılı olduğu, adı geçenkişinin gerçek adının A.S. olduğu, hakkında Batman Cumhuriyet Başsavcılığının2017/17890 sayılı soruşturmasında işlem yapıldığı, imajı alınan dijital verideFETÖ/PDY Batman EGM mahrem yapılanması içerisinde örgüt tarafından"Üniversite" (Örgüt Üyesi Akademi Mezunu Amirlerden Sorumlu olanbirim) olarak adlandırılan birimde "Müdür" pozisyonunda görevaldığı, vasfının "A" olduğu ve örgüt içerisinde Yüksel kodadını kullandığına yönelik bilgiler bulunduğu, bu bağlamda başvurucunun A.S.yebağlı olarak ondan aldığı talimatlar doğrultusunda örgütün Batman EGMyapılanması içerisinde kendisine zimmetlenen akademi mezunu polis amirlerindensorumlu olduğu, dosyada mevcut HTS analiz raporuna göre de başvurucu ile A.S.arasında dört kez irtibatın bulunduğu,
- İmajı alınan dijital veride başvurucunun şahsi telefonnumarası olarak yer alan 50559...77 numaralı telefon hattının başvurucu adınakayıtlı olduğunun tespit edildiği,
- Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülenbaşka bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan C.K.nın beyanlarına göre;başvurucunun Yılmaz kod adını kullandığı, başvurucunun C.K.ya sohbetgruplarının olduğunu, iki haftada bir toplandıklarını söylediği ve C.K.dansohbet grubuna katılmasını istediği, kendisi gibi komiser olan H.M., A.A. veÜ.G.nin de bulunduğu bir toplantıda başvurucunun kendi telefonundan örgütlideri F.G.nin videosunu izlettirdiği,
- C.K.nın beyanlarında adı geçen kişilerin emniyetteşkilatında akademi mezunu polis amiri olarak görev yaptıkları bilgisi ileimajı alınan dijital veride akademi mezunu polis amirlerinin örgüt içerisinde"Üniversite" olarak adlandırıldığı tespiti karşısındabaşvurucunun "Üniversite" olarak adlandırılan bu birimdekikendisine zimmetlenen akademi mezunu polis amirlerinden sorumlu olduğu ve imajıalınan dijital verideki bilgiler ile başvurucu hakkındaki anlatımların uyumluolduğu,
- Örgüt liderinin Bank Asyaya para yatırın çağrısıyaptığı dönemde başvurucunun hesabında da artış olduğu belirtilmiştir.
7. İddianamenin kabulüyle açılan davayla ilgili 13/6/2018tarihinde düzenlenen tensip zaptında Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme),diğer kararlarının yanı sıra tanıklar Ö.F.A. ile C.K.nın bulundukları yermahkemesince beyanlarının tespiti için istinabe yoluna başvurmuştur.
8. Duruşmanın 4/9/2018 tarihli ilk celsesindebaşvurucunun müdafii de hazır bulunmak suretiyle savunması alınmış ve ardındantanık C.K.nın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) vasıtasıyla beyanlarıtespit edilmiştir. Tanık C.K. ifadesinde aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.
"Bana SEGBİS'te gösterilen şahsıtanırım. İsmini Yılmaz olarak bilirim. Ben 2015 Eylül ayında Batman'a tayinoldum. Ben polis memuruyum. Batman TEM Şube'ye tayin oldum. Yaklaşık 2 ay kadarsonra [Ü.] ve[H.] isimli devrelerim vardı. Zaman zaman onlar beni evlerine davetediyorlardı. [Ü.G.] beni bir akşam kendi evine yemeğe davet etti.[Ü.] beni araçla aldı. Araçta Yılmaz isimli bu şahıs vardı. Araç Fiat Unomarka eski bir araç idi. Daha sonra [Ü.nün] evine gittik. [H.M.]ve [A.A.] da oradaydı. Ben geldiğimde evdeydiler. Normal tanışma sohbetiyaptık. Sanık kendisinin sohbet abisi olduğunu söyledi. Sanık cemaatin sohbetabisi olduğunu söyledi. Yılmaz isimli bu şahıs bana [H.], [Ü.] ve[A.dan] sorumlu olduğunu söyledi. Kendisi beni de davet etti, o zamaniçin bir cevap vermedim. Daha sonra bir kez daha [A.A.]nın evine gittik.[A.A.] çay içmeye çağırdı. [H.M.] beni evden aldı. [H.], [Ü.]ve [A.] evdeydi. Yılmaz bize Fetö'ye ait vaaz videosu izletti. Yılmazbizden sonra gelmişti. Çocuğunun da yanında olduğunu hatırlıyorum. Sadece vaazkaseti izlettirildi, onun dışında FETÖ'ye ilişkin bir talimat gibi durum sözkonusu olmadı. Daha sonra Yılmaz ile hiç görüşmedim. Yılmaz da beni hiç aramadı.Devrelerim beni çaya çağırıyorlardı ancak ben gitmedim. Himmet adı altındaYılmaz para istemedi. "
9. Mahkemece tanık beyanı sonunda tanığa doğrudan sorusorma hakkı hatırlatılmış, başvurucu ve müdafii soru sorma hakkınıkullanmamıştır. Bu celsede Mahkeme tanık Ö.F.A.nın Hassa/Hatay adresindekimahal mahkemesine zorla getirilmek suretiyle SEGBİS ile beyanının alınması içintalimat yazılmasına karar vermiştir.
10. İkinci celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye CezaMahkemesine yazılan talimata cevap verilmediği, yapılan görüşmede tanığınBatman'da ikamet ettiğinin bildirildiği belirtilerek tanık Ö.F.A.nın adresininaraştırılması için kolluğa müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Aynıcelsede tanık H.M. SEGBİS vasıtasıyla, tanık A.A. duruşmada hazır bulunmaksuretiyle dinlenmiş; tanık beyanları sonunda başvurucuya tanıklara doğrudansoru sorma hakkı hatırlatılmış ve bu hakları kullandırılmıştır.
11. Üçüncü celsede tanık Ö.F.A.nın adresininaraştırılması için kolluğa yazılan müzekkereye cevap verildiği, tanığın Menemenilçesinde bulunan adresinin bildirildiği belirtilerek tanığın adresinden zorlagetirilmek suretiyle SEGBİS ile hazır edilmesi için talimat yazılmasına kararverilmiştir. Yine bu celsede tanık Ü.G. duruşmada hazır bulunmak suretiyledinlenmiş, başvurucu ve müdafiine tanığa doğrudan soru sorma hakkıhatırlatılmış ve bu hakkı kullandırılmıştır.
12. Dördüncü celsede tanık Ö.F.A.nın Hassa ilçesindeikamet ettiği, kendisine telefonla ulaşıldığında Ankara'da olduğunu beyanettiğine dair tutanak düzenlendiği görülmekle Mahkeme tarafından tanıkÖ.F.A.nın Hassa ilçesindeki adresine dönme ihtimaline binaen zorla getirilmeksuretiyle SEGBİS ile hazır edilmesi için talimat yazılmasına karar verilmiştir.
13. Beşinci celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye CezaMahkemesine yazılan talimata cevap verildiği, tanığın SEGBİS vasıtasıyla ifadevermek istemediğini bildirir dilekçe sunduğu belirtilerek dinlenemeyen tanıkÖ.F.A.nın Hatay'ın Hassa ilçesinde ikamet ettiği sabit olduğundan yenidenSEGBİS ile dinlenmek üzere Hassa Asliye Ceza Mahkemesine talimat yazılaraktanığın -işin tutuklu oluşu da gözönüne alınarak- zorla getirilmek suretiyledinlenilmesinin istenmesine karar verilmiştir.
14. Altıncı celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye CezaMahkemesine yazılan talimata cevap verilmiştir. Tanık Ö.F.A. "öncekibeyanlarımı aynen tekrar ederim. Mustafa BAYIR isimli şahsı şuanhatırlayamıyorum. Bize kendisini başka bir isimle tanıtmış olabilir. Hazırlıktaifade vermiştim. O ifadem doğrudur. Beyanlarımı aynen tekrar ederim. Benimbilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanığın alınan beyanları başvurucuya okunmuş ve diyecekleri sorulmuştur.
15. İddia makamı yedinci celsede esas hakkındamütalaasını bildirmiştir. Başvurucu ve müdafii esas hakkında mütalaaya karşısavunma hazırlamak üzere süre talebinde bulunmuştur. Mahkeme, savunmanın süretalebini kabul etmiştir. Başvurucu müdafii bu husustaki beyanlarını celsearasında yazılı olarak sunmuş, başvurucu ise 10/7/2019 tarihli sekizinci ve soncelsede mütalaaya karşı sözlü savunma yapmıştır. Bu celsede Mahkeme, başvurucuhakkında FETÖ/PDY'ye üye olma suçundan 10 yıl hapis cezasına hükmetmiştir.Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
"... sanık Mustafa Bayır'ın AnkaraCumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Suçlar SoruşturmaBürosu'nun 25.04.2017 tarih ve 2017/68532 soruşturma sayılı soruşturmasıkapsamında elde edilen ve imajı alınan dijital veri içeriğinde büyük bölgesininGaziantep, küçük bölgesinin Diyarbakır, bağlı olduğu ilin Batman, görevi vekonumunun öğretmen, vasfının B (müdür yardımcısı, zümre başkanı), kod adınınMurat, biriminin lise görevi ve konumunun öğretmen olduğunun anlaşıldığı,
MASAK ve BDDK tarafından hazırlananraporlarla örgütün finans kaynağı olduğu konusunda tereddüt bulunmayan BankAsya Katılım Bankası kayıtlarına göre de sanığın bankada hesaplarınınbulunduğu, hesap hareketleri incelendiğinde ise bankanın TMSF'ye devrinin önünegeçmek adına 2014 sonrası yoğun olarak hesaba havale, para yatırma şeklindekiişlemlerle hesaplarını kullanmaya devam ettiği, döviz cinsinden alım vesatımlar yaptığı, 08/01/2014 tarihinde 1040,5951038 TL; 19/02/2014 tarihinde593,858752 TL tutarında altın alımları yaptığı,
Sanık hakkında beyanda bulunan tanık [Ö.F.A] sanığın Murat kod adınıkullandığını, örgütsel toplantıları organize ettiğini, toplantıya katılan polismemurlarına örgüt ele başının konuşmalarını dinlettiği, kitaplarından okuduğu,örgüte eleman kazandırmak adına örgütsel söylemlerde bulunduğu, sanığın 15Temmuz darbe girişimi gecesi whatsapp görünümlü eagle hesabından sanığın 'Bizimarkadaşlar emniyet olarak darbeyi destekliyoruz, sonuna kadar askerin yanındaolacağız, bulunduğunuz yerlerde askere emniyet olarak yardımcı olun' şeklindebireysel mesaj gönderdiği ve bu mesajı hemen sildiğini beyan ettiği, tanık [C.K.]ise sanığın Yılmaz kod adını kullandığını ve diğer tanığın da ifadesindebelirtilen örgütsel toplantıları organize etmek şeklindeki faaliyettebulunduğunu beyan ettiği,
HTS analiz raporuna göre de sanığınkullanmış olduğu 050559... ve 55352... numaraların yoğun olarak haklarında aynısuçlardan soruşturma veya kamu davası bulunan şahıslarla irtibatlı olduğu,örgütle irtibatlı ve iltisaklı kurumlarla iletişiminin bulunduğu, Kakao Talkprogramına ilişkin irtibat bilgisinin olduğu, 2013 sonrası yoğunluklu olarakgerçekleştirdiği uluslararası görüşmelerinin dikkat çektiği,
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı AnayasalDüzene Karşı İşlenen Suçlar Suçlar Soruşturma Bürosu'nun 25.04.2017 tarih ve2017/68532 soruşturma sayılı soruşturması kapsamında elde edilen ve imajıalınan dijital veri içeriği, Bankasya hesap hareketleri, tanık anlatımları, HTSanaliz raporu, örgüte ait kurum ve kuruluşlarda çalıştığına ilişkin SGKkayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde sanık savunmasınınkendisini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu kanaatine varıldığı, sanığınörgütsel haberleşme amacıyla kullanılan Eagle ve Kakao Talk programlarınıyüklediği ve kullandığı, özel olarak gizli haberleşme amacıyla kullanıldığı değerlendirilentelegram hesabı da bulunduğu, emniyet personellerinden sorumlu mahrem yapıdayer aldığı, örgütün finans kaynağı olan Bankasya'nın TMSF'nin önüne geçmek içinişlem hacmini artırmak adına hesaplarını kullandığı, örgüt talimatıyla hemMurat hem de Yılmaz kod adlarını kullandığı, örgütün sohbet adı altında yapılantoplantılarını yaptığı, örgüte nitelikli eleman yani 15 Temmuz darbegirişiminde Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine yine kamu görevi ifa etmekteolan emniyet personelini kullanmak adına eleman yetiştirme faaliyetindebulunduğu ..."
16. Başvurucu, istinaf ve temyiz dilekçelerinde-diğerlerinin yanı sıra- beyanları mahkûmiyet hükmüne esas alınan Ö.F.A.nınistinabe yolu ile dinlenmesi nedeniyle tanıkla yüzleşme, tanığı sorgulayarakbeyanlarının doğruluğunu test etme imkânı bulamadığını ileri sürmüştür.
17. Hüküm, Yargıtay 16. Ceza Dairesince 22/10/2020tarihinde onanmıştır.
IV. İLGİLİHUKUK
A. Ulusal Hukuk
18. Tanık sorgulama hakkı yönünden ilgili ulusal mevzuatiçin bkz. Uğur Özcan, B. No: 2021/12137, 26/7/2022, §§ 17-22.
B. UluslararasıHukuk
19. Tanık sorgulama hakkı yönünden ilgili uluslararasıhukuk için bkz. Nurcan Gülabi, B. No: 2015/15355, 23/5/2018, §§ 24-27.
V. İNCELEME VEGEREKÇE
20. Anayasa Mahkemesinin 13/2/2024 tarihinde yapmışolduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları ve Bakanlık Görüşü
21. Başvurucu; Ö.F.A. isimli kişinin beyanlarınınduruşmada alınmaması ya da en azından SEGBİS ile dinlenilmemesi nedeniyletanığa soru soramadığını, tanık ile yüzleşemediğini ve beyanlarınıngüvenilirliğini test edemediğini ileri sürmüştür. Gerçeğe aykırı beyandabulunan tanığın sınanamayan beyanlarına itibar edilerek mahkûmiyet hükmünebelirleyici delil olarak esas alındığını ve bu suretle adil yargılanma hakkınınihlal edildiğini iddia etmiştir.
22. Bakanlık görüşünde; başvurucuya ağır ceza mahkemesitarafından duruşmalarda hakkında beyanda bulunan tanığın talimatla alınanifadelerinin okunduğu ve bu beyanlara karşı varsa itiraz ve savunmalarını sunmasınınistenildiği, başvurucu ve müdafinin de söz konusu tanık ifadesine yöneliksavunmalarını mahkemeye sundukları belirtilmiştir. Ayrıca ağır ceza mahkemesihuzurunda da başkaca tanıkların dinlenildiği, başvurucu ve müdafii tarafındantanık beyanlarına yönelik açıklamalarda bulunulduğu vurgulanmış, Mahkemecemahkûmiyet hükmünün söz konusu tanık beyanları dışında gerekçeli kararda yerverilen delil ve değerlendirmelerle kurulduğu ifade edilmiştir.
23. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvurudilekçesindeki iddialarını yinelemiştir.
B. Değerlendirme
24. Anayasa’nın "Hak arama hürriyeti"kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Herkes, meşru vasıta ve yollardanfaydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia vesavunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir."
25. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafındanyapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukukitavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,§ 16). Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanıksorgulama hakkı yönünden incelenmiştir.
26. Anayasa Mahkemesi, birçok kararında tanıkkavramını sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren herhangi bir kişişeklinde özerk olarak yorumlamış ve tanık sorgulama hakkı ile ilgiliilkeleri belirlemiştir (Atila Oğuz Boyalı, B. No: 2013/99, 20/3/2014; SelçukDemir, B. No: 2014/9783, 22/1/2015; AZ. M., B. No: 2013/560,16/4/2015; Baran Karadağ, B. No: 2014/12906, 7/5/2015; Orhan Güleryüz,B. No: 2019/30221, 28/12/2021). Buna göre bir ceza yargılamasında sanığınaleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı vardır. Hakkındagerçekleştirilen ceza yargılaması sürecinde sanığın tanıklara soruyöneltebilmesi, onlarla yüzleşebilmesi ve tanıkların beyanlarının doğruluğunusınama imkânına sahip olması adil bir yargılamanın yapılabilmesi bakımındangereklidir (AZ. M., § 55). Diğer yandan bir mahkûmiyet -sadece veyabelirleyici ölçüde- sanığın soruşturma veya yargılama aşamasında sorgulama veyasorgulatma imkânı bulamadığı bir kimse tarafından verilen ifadeleredayandırılmış ve dengeleyici güvenceler sağlayan bir usul öngörülmemişsesanığın hakları Anayasa'nın 36. maddesindeki güvencelerle bağdaşmayacak ölçüdekısıtlanmış olur (Orhan Güleryüz, § 35).
27. Anayasa Mahkemesi, tanık sorgulama hakkıyla ilgiliolarak verdiği kararlarında somut bir yargılama öncesinde veya haricinde eldeedilen tanık beyanlarının delil olarak kabulünün yargılamanın adilliğine zararverip vermediğini değerlendirmek için üç aşamalı bir test uygulanmasıgerektiğini ifade etmektedir. Buna göre ilk olarak tanığın mahkemede hazıredilmemesi geçerli bir nedenin mevcudiyetine dayanmalıdır. İkinci olaraksanığın sorgulama veya sorgulatma imkânı bulamadığı tanık tarafından verilenbeyanın mahkûmiyetin dayandığı tek veya belirleyici delil olup olmadığınındeğerlendirilmesi gerekir. Sorgulama veya sorgulatma imkânı tanınmayan tanığınbeyanının tek veya belirleyici delil olduğunun tespit edilmesi durumunda iseüçüncü aşama olarak savunma tarafının maruz kaldığı bu olumsuzluğun telafiedilmesi amacıyla yeterli düzeyde karşı dengeleyici güvenceler sağlayan birusulün yürütülüp yürütülmediği ortaya konulmalıdır (bazı değişikliklerlebirlikte bkz. Abdurrahim Balur, B. No: 2013/5467, 7/1/2016, § 80; OnurUrbay, B. No: 2014/6222, 6/3/2019, §§ 36, 40; Zekeriya Sevim, B. No:2018/18989, 16/6/2021, §§ 44, 51). Bu kapsamda, hükme ulaşılırken sorgulanmamıştanık beyanını destekleyen başka doğrulayıcı delillere dayanılması telafi edicigüvencelerden biri olarak kabul edilebilir (Orhan Güleryüz, § 39).Sorgulanmayan tanığın beyanının güvenilirliğinin ve doğruluğunun saptanmasıamacıyla savunma tarafına sağlanabilecek bir diğer telafi edici güvence isesanığa olayın kendi versiyonunu anlatma ve delillerini sunma imkânınıntanınmasıdır (Orhan Güleryüz, § 40).
28. Başvuru konusu olayda incelenmesi gereken ilk sorun,beyanı delil olarak kabul edilen tanığın duruşmada dinlenmemesinin geçerli birnedene dayanıp dayanmadığıdır. Tanık Ö.F.A. soruşturma aşamasında müdafihuzurunda kollukta ve Batman Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği ifadelerdebaşvurucuyu tanıdığını ve teşhis ettiğini, başvurucunun Murat kod adınıkullandığını, başvurucunun polis memurlarından sorumlu olduğunu, 15 Temmuzdarbe teşebbüsü gecesi WhatsApp görünümlü Eagle hesabındansanığın "Bizim arkadaşlar emniyet olarak darbeyi destekliyoruz, sonunakadar askerin yanında olacağız, bulunduğunuz yerlerde askere emniyet olarakyardımcı olun" şeklinde bireysel mesaj gönderdiğini beyan etmiştir.Mahkemece SEGBİS yoluyla dinlenilmesine karar verilmesine karşın -talebiüzerine- tanık Ö.F.A daha sonra istinabe yoluyla dinlemiştir. Bu noktadaMahkeme tanık Ö.F.A.nın SEGBİS ile dinlenilmesine karar vermesine rağmentanığın neden istinabe suretiyle dinlendiğine ilişkin bir açıklamaya yervermemiştir. Diğer bir ifadeyle tanığın savunmanın da hazır bulunduğu bircelsede dinlenmemesine ilişkin olarak herhangi bir geçerli neden ilerisürülmemiştir. Ancak buna ilişkin bir neden ileri sürülmemesi, tanık sorgulamahakkının ihlal edildiğinin kabul edilmesi için yeterli değildir.
29. İkinci olarak hükmün tek veya belirleyici ölçüdebaşvurucunun sorgulama imkânına sahip olmadığı bir tanık tarafından verilenifadeye dayalı olup olmadığı ortaya çıkarılmalıdır. Somut olayda Mahkeme; tanıkÖ.F.A. beyanı dışında tanık C.K.nın SEGBİS vasıtasıyla vermiş olduğubaşvurucuyu tanıdığına, başvurucunun emniyet mensuplarından sorumlu cemaatabisi olduğuna, başvurucunun Yılmaz kod adını kullandığına, diğeremniyet mensuplarının da bulunduğu toplantıda FETÖ/PDY liderine ait videoizlettiğine dair beyanlarını mahkûmiyete esas almıştır. Mahkeme ayrıcabaşvurucunun Batman'daki emniyet mahrem yapılanması içinde farklı emniyet amirigruplarında iki farklı kod isim kullandığı tespitinde bulunmuştur. Bunun yanısıra başvurucunun yoğun olarak haklarında aynı suçlardan soruşturma veya kamudavası bulunan şahıslarla irtibatlı olduğu, örgütle irtibatlı ve iltisaklıkurumlarla iletişiminin bulunduğu, 2013 sonrası yoğunluklu olarak uluslararasıgörüşmeler gerçekleştirdiği, ele geçirilen dijital veri içeriğinde başvurucununvasfının B (müdür yardımcısı, zümre başkanı), kod adının Murat, biriminin lisegörevi ve konumunun öğretmen olduğu, Bank Asyanın Tasarruf Mevduatı SigortaFonuna devrinin önüne geçmek için işlem hacmini artırmak adına altın alımlarıyaptığı hususları birlikte değerlendirilmek suretiyle isnat edilen suçunoluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
30. Gerekçeli karar içeriğinden Mahkemenin -tanık Ö.F.A.beyanı dışında- başvurucu hakkında beyanda bulunan Mahkeme huzurunda alınanC.K.nın ifadesi başta olmak üzere pek çok farklı delile dayandığıanlaşılmıştır. Bu kapsamda duruşmada sorgulanamayan tanığın beyanınınmahkûmiyet kararına götüren tek veya belirleyici nitelikte delilolduğunun kabulü mümkün görünmemektedir. Başvurucunun sorgulama veya sorgulatmaimkânı bulmadığı tanığın beyanının tek veya belirleyici delil olarakmahkûmiyette kullanılmadığının tespit edilmesi nedeniyle tanık sorgulamahakkıyla ilgili uygulanan testin üçüncü aşamasıyla ilgili bir incelemeyapılmamıştır.
31. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmasınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 13/2/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.