TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NAKİ ILGAZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/16313)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
Naki ILGAZ
Vekili
:
Av. İsmail Aziz Ergin CİNMEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 30/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
8. Başvurucu, İstanbul ilinde hurdacılık yapmakta iken radyasyonkaynağı bir ürünü idarenin ithalat izni verdiği bir firmanın deposundan 1998yılında hurda olarak satın aldığını ve ailesi ile birlikte anılan hurdayıparçalarken radyasyona maruz kalarak vücut sağlığının etkilendiğini; bu durumunAdli Tıp uzmanınca düzenlenen 12/4/2009 tarihli raporla sabit olduğunu iddiaetmiştir.
9. Başvurucu tarafından, belirtilen olay üzerine maddi ve manevitazminat istemli tam yargı davası açılmıştır.
10. İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 31/10/2001 tarihli veE.2000/476, K.2001/1394 sayılı kararı ile noksan bulunan harç ve postaücretinin tamamlanması hususunda yazılan tezkerelere rağmen süresi içindeanılan noksanlıkların tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasınakarar verilmiştir.
11. Başvurucu daha sonra, maruz kaldığı radyasyon nedeniyleuğradığı etkilerin tespiti amacıyla İstanbul Üniversitesi İç HastalıklarıHematoloji Bölümüne başvurmuş ve bu bölümce düzenlenen 9/7/2009 tarihli sağlıkraporuna istinaden idare aleyhine 26/10/2009 tarihinde maddi ve manevi tazminatistemli tam yargı davası açmıştır.
12. İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 30/11/2010 tarihli veE.2009/1768, K.2010/1842 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.
13. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin25/5/2015 tarihli ve E.2011/2782, K.2015/2529 sayılı ilamıyla İlk DereceMahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
14. Bozma kararına uyularak yapılan yeniden incelemede İstanbul1. İdare Mahkemesinin 14/7/2006 tarihli ve E.2015/2383, K.2016/1606 sayılıkararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine hükmedilmiştir.
15. Başvurucunun temyiz istemi, Danıştay Onuncu DairesininE.2016/13652 sayılı dosyasında derdesttir.
16. Başvurucu 30/9/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
18. Başvurucu, İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 30/11/2010 tarihlikararına ilişkin yargılama sürecinde makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
19. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
22. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 7 yıl 8 ay sürdüğüve hâlen devam ettiği anlaşılan yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucunavarmak gerekir.
23. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
25. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 8.400 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 8.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Danıştay Onuncu Dairesine(E.2016/13652) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.