TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İNAN AKMEŞE BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/5463)
Karar Tarihi: 12/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucu
:
İnan AKMEŞE
Vekili
:
Av. Fırat AYDINKAYA
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/4/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu toplam on beş kişihakkında 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri YürüyüşleriKanunu'na aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşüne katıldıklarıgerekçesiyle kamu davası açılmış, başvurucu ve diğer dokuz sanık hakkında-kaçmaları nedeniyle- zorla getirme müzekkereleri çıkarılmış, ilk duruşmatarihinden başvurucunun ifadesinin alındığı tarihe kadar yaklaşık 2 yıl 2 ay,diğer dokuz sanığın ifadelerinin alındığı tarihe kadar ise yaklaşık 4 yıl 4aylık bir süre geçmiştir.
9. Küçükçekmece 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/03/2011 tarihlikararıyla başvurucu hakkında beraat kararı vermiştir. Söz konusu karar temyizedilmeyerek 27/4/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
10. Başvurucu 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsanHakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle ÇözümüneDair Kanun uyarınca 30/4/2013 tarihinde İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna(Komisyon) başvurmuş ve Komisyon 5/9/2013 tarihli ve K.2013/465 sayılıkararıyla başvurucunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine dairşikâyetinin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde söz konusu davanın2911 sayılı Kanun'a aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşünekatıldıklarından bahisle on beş kişiyi kapsadığı, başvurucu ile diğersanıkların tutumunun yargılamanın uzamasına neden olduğu, başvurucu ve dokuzsanık hakkında kaçmaları nedeniyle zorla getirme müzekkeresi çıkarıldığı, tümsanıkların ifadelerinin alınması tarihine kadar yaklaşık 4 yıl 4 aylık bir süregeçtiği ve bu sürenin 6 yıl 6 ay olan toplam yargılama süresinden düşüldüğündekalan 2 yıl 2 aylık sürenin makul olduğu sonucuna varıldığına yer verilmiştir.
11. Başvurucunun Komisyonkararına itiraz etmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Kurulunca22/1/2014 tarihinde itiraz reddedilmiş ve anılan karar 18/3/2014 tarihindebaşvurucuya tebliğ edilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
13. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
15. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlartarafından bildirilmesi veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltıgibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olaraksuç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makulsüredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiğitarih esas alınır (B.E., B. No:2012/625, 9/1/2014, § 34).
16. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarınve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanınsüratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkatealınır (B.E., § 29).
17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 6 yıl 6 aylık yargılamasüresinin makul olduğu, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat KomisyonuBaşkanlığı ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Kurulunun kararlarının AnayasaMahkemesinin bu konudaki içtihatları ile uygun olduğu ve başvurucunun makulsürede yargılanma hakkına yönelik bir ihlalin olmadığı sonucuna varmak gerekir.
18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLMEDİĞİNE 12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.