TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
GENEL KURUL
KARAR
N.B.B. BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2014/17143)
Karar Tarihi: 1/3/2017
R.G. Tarih ve Sayı: 22/3/2017 - 30015
GENEL KURUL
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
:
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Nuri NECİPOĞLU
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Murat ŞEN
Başvurucu
:
N. B. B.
Vekili
:
Av. Ahmet Volkan MEMİŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, bir gazetenin İnternet haber arşivinde erişilebilirdurumda olan haber ve yayınlar ile ilgili içeriğin yayından kaldırılmasıyönündeki talebin reddedilmesinin şeref ve itibarın korunması hakkını ihlalettiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/10/2014 tarihinde Bakırköy 2. Sulh Ceza Hâkimliğivasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve belgelerinin idari yönden yapılan önincelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bireksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölümün Üçüncü Komisyonunca başvurunun kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
4. Birinci Bölüm tarafından 11/1/2017 tarihinde yapılantoplantıda başvurunun niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafından kararabağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca Genel Kurula sevkinekarar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Ulusal ölçekte yayımlanan bir gazetenin İnternet arşivisayfalarında, başvurucu hakkında uyuşturucu kullandığı iddiası ile yürütülenbir ceza kovuşturması neticesinde adli para cezasına hükmedilen olaya ilişkinolarak 1999 yılında bir haber yayımlanmıştır.
7. Başvurucu, ilgili basın kuruluşunun İnternet sayfasının arşivbölümünde hakkındaki haberlerin yayınına devam ettiğini belirterek 4/5/2007tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve BuYayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9/A maddesigereğince İnternet yayınının kaldırılması için 11/7/2014 tarihinde (kapatılan)Bakırköy 5. Sulh Ceza Mahkemesine başvurmuştur.
8. Anılan Mahkeme, 11/7/2014 tarihli ve 2014/848 Değişik İşsayılı kararı ile talebin reddine karar vermiştir.
9. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz, Bakırköy 5.Sulh Ceza Hâkimliğinin 21/8/2014 tarihli ve 2014/716 Değişik İş sayılıkararlarıyla reddedilmiştir.
10. Karar17/9/2014 tarihinde başvurucu vekiline tebliğedilmiştir.
11. Başvurucu17/10/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
B. İlgili Hukuk
12. 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile değişik 5651sayılı Kanun’un 9. ve 9/A maddeleri,19/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı BasınKanunu’nun 3. maddesi.
13. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/6/2015 tarihli veE.2014/4-56, K.2015/1679 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir :
"...Unutulma hakkına gelince; unutulmahakkı ve bununla ilişkili olan gerektiği ölçüde ve en kısa süreliğine kişiselverilerin depolanması veya tutulması konuları, aslında kişisel verilerinkorunması hakkının çatısını oluşturmaktadır. Her iki hakkın temelinde bireyinkişisel verileri üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesini, geçmişin engelinetakılmaksızın geleceğe yönelik plan yapabilmesini, kişisel verilerin kişialeyhine kullanılmasının engellenmesini sağlamak yatmaktadır. Unutulma hakkıile geçmişinde kendi iradesi ile veya üçüncü kişinin neden olduğu bir olaynedeni ile kişinin geleceğinin olumsuz bir şekilde etkilenmesinin engellenmesisağlanmaktadır. Bireyin geçmişinde yaşadığı olumsuz etkilerden kurtularakgeleceğini şekillendirebilmesi bireyin yararına olduğu gibi toplumunkalitesinin gelişmişlik seviyesinin yükselmesine etkisi de tartışılmazdır.
Unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı olmadığısürece, dijital hafızada yer alan geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süresonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerinsilinmesini ve yayılmasının önlemesini isteme hakkı olarak ifade edilebilir.
..."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 1/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda adlipara cezası ödemeye mahkûm edildiği olay ile ilgili olarak bir basın yayınorganının İnternet sitesinde1999 yılında haber ve yayınlar yapıldığını, ilgiliyayın kuruluşunun İnternet sitesinin arşiv bölümlerinde hakkındaki haber veyayının yer almaya devam ettiğini, yayına erişimin engellenmesi talebininreddedildiğini belirterek Anayasa’nın 12., 17., 20., 25., 26., 27. ve32.maddelerinde tanımlanan haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
B. Değerlendirme
16. Başvurucu; gerçeğe aykırı veya uydurma haber olduğunu ilerisürmediği 1999 yılında hakkında yapılan bir yargılamaya ilişkin haberin hâlenarşivde yer alması ve İnternet üzerinden habere kolayca ulaşılabilir olmasınedenleriyle özel ve iş hayatının olumsuz etkilendiğini, itibarınınzedelendiğini iddia etmiştir. Başvurucu, bu iddialarını 22/7/2013 tarihli ve2013/5653 numaralı bireysel başvurusunda da dile getirmiştir. AnayasaMahkemesi, anılan başvuruyu 3/3/2016 tarihinde Anayasa’nın 17. maddesininbirinci fıkrasında güvence altına alınan şeref ve itibarın korunması hakkınınihlal edildiğine karar vererek sonuçlandırmıştır (N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, 3/3/2016).
17. Başvurucu, ihlal kararı ile sonuçlanan başvurusundaincelenen bu başvurusuna konu olaya ilişkin olarak sadece 1999 tarihindeyapılan habere değil 1998 yılında yapılan habere ilişkin de şeref ve itibarınınzedelendiğini de ileri sürmüştür. İki başvuruda İnternet arşivinde haberiçeriğini yayımlayan basın kuruluşları ve erişimin engellenmesi talep edilenderece mahkemeleri farklıdır. Öte yandan her iki başvuru açısından İnternetarşivindeki haberin içeriği, başvurucunun 1998 ve 1999 yıllarında uyuşturucukullandığı iddiası ile yürütülen aynı ceza kovuşturması neticesinde adli paracezası almasına neden olan olaya ilişkindir. Ayrıca her iki başvuruda daşikâyetler aynı şekilde kaleme alınmış aynı hususları kapsamaktadır. Başvurucu3/3/2016 tarihli ve 2013/5653 numaralı başvurudan farklı olarak mevcutbaşvuruda herhangi bir iddia ileri sürmemiştir.
18. Dolayısıyla mevcut başvurunun, Anayasa Mahkemesinin 3/3/2016tarihli ve 2013/5653 numaralı kararının içeriğinden farklı bir yönübulunmamaktadır. Başvurular arasındaki tek fark aynı haberin farklı gazetelerinİnternet arşivlerinde yayımlanmasıdır.
19. İçtüzük’ün 80. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (ç) bendi şöyledir:
“(1) Bölümler ya da Komisyonlarca yargılamanınher aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:
…
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçedenötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedengörülmemesi.”
20. Yukarıda belirtildiği gibi başvurucunun aynı içeriklişikâyetlerine ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi 3/3/2016 tarihinde, başvurucununAnayasa’nın 17. maddesinin birinci fıkrasında güvence altına alınan şeref veitibarın korunması hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Her ne kadarmevcut başvuruda, başvurucu farklı bir gazetenin İnternet arşivindeki habereilişkin olarak farklı bir mahkemeden içeriğe erişimin engellenmesini talepetmiş ise de şikâyete konu haber içeriği aynıdır. Bununla birlikte başvurucununanılan kararda ileri sürdüğü aynı yöndeki iddialarına ilişkin olarak Bakırköy5. Sulh Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararından önce talebinreddine karar vermiştir. Bu karara rağmen, Anayasa Mahkemesinin anılan kararınıreferans alarak başvurucunun yetkili yargı mercilerinden tekrar içeriğeerişimin engellenmesini talep edebileceğinde herhangi bir tereddütbulunmamaktadır. Bu itibarla başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılanbir neden kalmadığı anlaşılmıştır.
21. Bu nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşullarıyönünden incelenmeksizin düşmesinekarar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmamış olması nedeniyleDÜŞMESİNE,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA1/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.