Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - İNCİ KÜNTAY VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 7/12/2016

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. İnci KÜNTAY

2. İsmet Bingül ATAMAN

3. Sedat YILDIZ

Vekili

:

Av. Caner SAYAR

4. Ömer Cengiz SİPAHİ

Vekili

:

Av. Özlem TORAMAN

5. Orhan KÖSEOĞLU

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 6/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurucular İnci Küntay, İsmet Bingül Ataman,Sedat Yıldız ve Ömer Cengiz Sipahi yönünden başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurucular İnci Küntay, İsmetBingül Ataman, Sedat Yıldız ve Ömer Cengiz Sipahi yönünden başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Komisyonca başvurucu Orhan Köseoğlu yönünden 29/1/2015tarihinde başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir.

7. Konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/13421,2014/13422, 2014/15289 ve 2014/19758 başvuru numaralı dosyaların, 2014/13420numaralı dosya üzerinde birleştirilmesine karar verilmiştir.

8. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

10. Başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız, Ömer Cengiz Sipahive Orhan Köseoğlu aleyhine doğrudan, İsmet Bingül Ataman'ın ise murisi olanbabası aleyhine 15/8/1983 tarihinde açılan tapu iptali ve tescili ilemüdahalenin meni talepli dava hâlen yerel Mahkeme aşamasında derdestdurumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 7/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

12. Başvurucular İnci Küntay, İsmet Bingül Ataman, Sedat Yıldızve Orhan Köseoğlu makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının, Ömer CengizSipahi ise anılan iki hakkıyla beraber seyahat özgürlüğünden hak aramaözgürlüğüne kadar birçok hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul EdilebilirlikYönünden

1. Orhan KöseoğluYönünden

13. Başvurucu OrhanKöseoğlu'nun başvuru konusu davaya ilişkin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiği iddiasını daha önce Adalet Bakanlığı İnsan Hakları TazminatKomisyonu önünde başvuru konusu yaptığı ve anılan Komisyonun 20/11/2013tarihinde verdiği kararla başvurucu Orhan Köseoğlu lehine 15.000 TL manevitazminata hükmettiği anlaşılmıştır.

14. Bireysel başvuru formunda herhangi bir tazminat talebinde debulunmamış olan başvurucu Orhan Köseoğlu lehine, bireysel başvuru konusudavanın makul sürede yargılanma hakkını ihlal ettiği iddiası üzerine anılanKomisyonca hükmedilen tazminatın hakkaniyete uygun olduğu görüldüğünden,başvurucu Orhan Köseoğlu yönünden başvurunun, mağdur sıfatı yokluğudoğrultusunda kişi bakımından yetkisizliknedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. İsmet Bingül AtamanYönünden

15. Başvurucu İsmetBingül Ataman her ne kadar murisi aleyhine açılan başvuru konusu davayı mirasçısıfatıyla takip ettiğini belirtmişse de başvuru dosyasına buna ilişkin herhangibir bilgi ya da belgenin eklenmediği, başvuru konusu dava dosyasından da anılanbaşvurucunun davaya mirasçı sıfatıyla dâhil olduğuna dair herhangi bir bilgiyeulaşılamadığı anlaşıldığından başvurucu İsmet Bingül Ataman yönünden başvurununkişi bakımından yetkisizliknedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Diğer BaşvurucularYönünden

16. Diğer başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer CengizSipahi yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine kararverilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğunakarar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgilikararını verdiği tarih esas alınır (GüherErgun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 33 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

21. Başvurucular İnci Küntay ve Sedat Yıldız uzun sürenyargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın35. maddesinde tanımlanan mülkiyet haklarının, başvurucu Ömer Cengiz Sipahi iseanılan hakkıyla beraber seyahat özgürlüğünden hak arama özgürlüğüne kadarbirçok hakkının ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet ve diğer haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarınınayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

22. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

23. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

24. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.

25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer Cengiz Sipahi'yebaşvuru konusu davadaki taraf sayısının fazlalığı da gözetildiğinde ayrı ayrınet 15.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelininbaşvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer Cengiz Sipahi'ye ayrı ayrı; yine1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucular İnci Küntayve Sedat Yıldız'a müştereken, başvurucu Ömer Cengiz Sipahi'ye ise münferidenödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Orhan Köseoğlu ve İsmet Bingül Ataman yönündenbaşvurunun kişi bakımından yetkisizliknedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer Cengiz Sipahiyönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınKABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer CengizSipahi'nin Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma haklarının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular İnci Küntay, Sedat Yıldız ve Ömer CengizSipahi'ye ayrı ayrı net 15.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkindiğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İnci Küntay, SedatYıldız ve Ömer Cengiz Sipahi'ye ayrı ayrı; yine 1.800 TL vekâlet ücretindenoluşan yargılama giderinin başvurucular İnci Küntay ve Sedat Yıldız'amüştereken, başvurucu Ömer Cengiz Sipahi'ye ise münferiden ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Marmaris Kadastro Mahkemesine(E.1994/64) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE7/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy