TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NECMİ KARAKUŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/3240)
Karar Tarihi: 26/10/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Yakup MACİT
Başvurucu
:
Necmi KARAKUŞ
Temsilcisi (Vasi)
:
Dursun KARAKUŞ
Vekili
:
Av. İzzet HAMLE
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, İş Mahkemesi tarafından verilen kararın SosyalGüvenlik Kurumu (SGK, Kurum) tarafından yerine getirilmemesi nedeniylemahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/3/2014 tarihinde Zonguldak 2. İş Mahkemesivasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bireksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 15/7/2014 tarihinde,başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için 24/10/2014tarihinde Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü26/12/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur.
5. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş7/1/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, Bakanlığıngörüşüne karşı beyanlarını 23/1/2015 tarihinde ibraz etmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
6.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
1. Bireysel BaşvuruÖncesi Süreç
7. Serbest meslek sahibi olan başvurucunun, SGK Genel SağlıkSigortası Genel Müdürlüğü Sağlık Kurulunun 9/11/2006 tarihli ve 15919 sayılı raporuylaparanoid şizofreni tanısıyla malul olduğuna kararverilmiş ve kendisine iş göremezlik geliri bağlanmıştır.
8. Kurum tarafından 4/9/2008 tarihinde yaptırılan kontrolmuayenesi sonucu alınan hastane raporlarına dayanılarak SGK Maluliyet ve SağlıkKurulları Daire Başkanlığının 6/10/2009 tarihli ve 33166 sayılı kararı ilebaşvurucunun maluliyet hâlinin devam etmediğine karar verilmiştir.
9. Karara yapılan itiraz Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun7/5/2010 tarihli ve 35/2570 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
10. Başvurucu, Kurum işleminin iptali ve malul olduğununtespitine karar verilmesi istemiyle Zonguldak 2. İş Mahkemesinin E.2010/419sayılı dosyasında dava açmıştır.
11.Mahkeme 24/7/2013 tarihli ve K.2013/353 sayılı kararı iledavayı kabul etmiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda tümdosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yasal mevzuat uyarınca yargılamamızsafahatında aldırılan ve yukarıda içerikleri zikrolunan bir birini teyit ederAdli Tıp 3. İhtisas Kurulu ile Adli Tıp Genel Kurulu raporlarıyla davacı NecmiKarakuş'un 19/4/2004 tarihinden bu yana düçar olduğu hezayanlı bozukluk/şizofreni rahatsızlığı nedeni ile iş buraporlarda belirtilen ilgili tüzük maddesi uyarınca çalışma gücünü kaybetmişdurumda olduğu, yine bu veçhile halen malüliyethalinin devam ettiği bu surette davacı kurumun davacı şahıs hakkındaki malüliyet halinin devam etmediğine ve bundan bahislehastalık gelirinin durdurulmasına dair kararlarınındayerinde olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
H Ü K ÜM. Yukarıda açıklanan nedenlerle
1- Davacının malüliyethalinin devam etmediğine ve bundan bahisle hastalık gelirlerinin durdurulmasınadair davalı kurum işlemlerinin iptali ile;
Davacının 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılıResmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü Ve Meslek de Kazanma Gücü Kaybı oranıTespit işlemleri Yönetmeliği Arıza Hastalık Listesi Ek1/A-12. maddesikapsamında çalışma gücünü kaybetmiş durumdaolduğunun(yine bu veçhile halen maluliyet halinin devam etmekte olduğunu) maluliyet baişlangıç tarihinde 19/4/2004olduğunun tespitine,
..."
12. Başvurucu 19/9/2013 tarihli dilekçe ile Kuruma başvurarakkararın uygulanmasını talep etmiş, Kurum 30/9/2013 tarihli yazısında kararıntemyiz edildiğini belirterek onanması hâlinde işlem yapılacağını belirtmiştir.
13. Başvurucu; şikâyete esas yargı kararının uygulanmadığınıbelirttiği dönemde, 11/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
2. Bireysel BaşvuruSonrası Süreç
14. Davalı Kurumun temyizi üzerine karar, Yargıtay 10. HukukDairesinin 10/6/2014 tarihli ve E.2013/19699, K.2014/14272 sayılı ilamı ileonanmıştır.
15. Onama kararı üzerine Kurum 27/10/2014 tarihinde kararıngereğini yerine getirerek başvurucuya maluliyet aylığını bağlamıştır.
B. İlgili Hukuk
16.Anayasa’nın 138. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkemekararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbirsuretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. ”
17. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 28. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare vevergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarınınicaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmayamecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuzgünü geçemez. Ancak, ...disiplin hükümleri saklıdır. ”
18. 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı mülga Hukuk UsulüMuhakemeleri Kanunu’nun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılandeğişiklikten önceki 443. maddesi şöyledir:
"Temyizi dava icrayı tehir etmez. Ancak müstedi indettemyiz haksızçıktığı takdirde mahkümun bihieda ve teslim edeceğine dair kefaleti kaviye göstermek veyahut mahkümunbih olan nutuk ve eşyayı bir mevkii resmiyedepozito etmek veya hasmı tarafından emval ve emlakıhaczedilmiş olmak şartiyle MahkemeiTemyiz talep üzerine müstacelen icranın tehirine karar verebilir.
Müstedi Devlet ise veya müzahareti adliyeye nailolup da davanın ve hükmün mahiyetine ve ahvali saireyenazaran icranın tehiri icap ediyorsa bila teminaticranın tehirine karar verilebilir.
Nafaka hükümleri müstesnadır.
Gayrimenkule ve buna mütaallikaynı haklara ve aile ve şahsın hukukuna mütedair hükümler katiyet kesbetmedikçe icra olunamaz."
19. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun geçici 3. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge AdliyeMahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devamolunur.
Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamatarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında,kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılıKanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncümadde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
…”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
20. Mahkemenin 26/10/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
21. Başvurucu, maluliyet aylığının SGK tarafından kesilmesiüzerine idare aleyhine açtığı iptal ve tespit davasını kazandığınıancakkararın kesinleşmediği gerekçesiyle idare tarafından Mahkeme kararının yerinegetirilmediğini, kararın uygulanması için kesinleşmenin şart olmadığını, buaçıdan idare tarafından derhâl uygulanması gerektiğini, SGK'yakarşı icra takibi yapılsa bile Kanun gereği mal varlığına haciz konulmasınınmümkün olmadığını, 2009 yılı Temmuz ayından beri aylığını alamadığını, sağlıkhizmetlerinden yararlanamadığını belirterek Anayasa'nın 17., 35. ve60.maddelerinde güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş;tazminat talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesininusul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir.”
23. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesişöyledir:
“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanınher aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
…
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçedenötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedengörülmemesi.
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
24. Başvurucu, Zonguldak 2. İş Mahkemesinin 24/7/2013 tarihlikararının SGK tarafından uygulanmaması nedeniyle anayasal haklarının ihlaledildiğinden şikâyet etmiştir. Başvurucu 19/1/2015 tarihli dilekçesinde,Mahkeme kararının Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmesinin ardındangereğinin 27/10/2014 tarihindeyerine getirildiğinibelirtmiştir.
25. Bireysel başvuru incelemesi devam ederken SGK'nın temyizi üzerine kararın Yargıtay 10. HukukDairesinin 10/6/2014 tarihli ilamı ile onandığı, hükmün bu şekildekesinleştiği, 27/10/2014 tarihinde SGK tarafından başvurucuya malullükaylığının bağlandığı anlaşılmıştır.
26. Başvurucunun temel şikâyetinin Mahkeme kararının yerinegetirilmemesi olduğu, bireysel başvuruya konu Zonguldak 2. İş Mahkemesinin24/7/2013 tarihli kararının bireysel başvuru incelemesi devam ederken kararınkesinleşmesinin ardından makul sürede SGK tarafından uygulandığı ve bu kararaistinaden başvurucuya malullükten doğan haklarının iade edildiği gözönüne alındığında başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığı anlaşılmıştır.
27. Öte yandan İçtüzük'ün 80.maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinindevamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangibir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
28. Açıklanan nedenlerle başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendigereğince başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyleDÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA26/10/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.