Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - NEHİR EĞİTİM REHABİLİTASYON MERKEZİ TAŞIMACILIK İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. Başvurusuna İlişkin Karar - 16/9/2015

Başkan

:

Alparslan ALTAN

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör

:

Akif YILDIRIM

Başvurucu

:

Nehir Eğitim Rehabilitasyon Merkezi Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Temsilcisi

:

Aşkın NEHİR

 

I. BAŞVURUNUNKONUSU

1. Başvuru, yolcu taşımak için yetki belgesi alınmadığıgerekçesiyle tesis edilen idari para cezasına yapılan iptal başvurusunun, aksiyöndeki yargı kararlarına karşın mahkemece reddedilmesinin adil yargılanmahakkını ihlal ettiği iddiası hakkındadır.

II. BAŞVURUSÜRECİ

2. Başvuru, 23/5/2013 tarihinde Sarıgöl Sulh Ceza Mahkemesivasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesi neticesinde başvuruda, Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bireksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonca 19/1/2015 tarihinde, kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.

4. Adalet Bakanlığına (Bakanlık) başvuru konusu olay veolgular bildirilmiş, başvuru belgelerinin bir örneği görüş için gönderilmiştir.Bakanlığın 2/7/2015 tarihli yazısında, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarınave bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağıbildirilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu hakkında, öğrencilerin naklinde kullandığıaracına, taşıma yetki belgesi bulundurmadığı gerekçesiyle 2.426,00 TL idaripara cezası tesis edilmiştir.

7. Başvurucunun, söz konusu aracı ticari bir amaçla değil,rehabilitasyon merkezlerine devam eden öğrencilerin naklinde kullandığınıbelirterek anılan idari para cezasının kaldırılması istemiyle Sarıgöl Sulh CezaMahkemesine 11/12/2012 tarihinde yapmış olduğu başvuru, aynı Mahkemenin26/3/2013 tarihli ve 2013/9 Değişik İş sayılı kararıyla reddedilmiş ve anılankarar bu tarihte kesinleşmiştir.

8. Gerekçenin ilgili kısmı şöyledir:

 “Tümdosya içeriğinden itiraz edenin ticari faaliyette bulunduğu, ulaştırmabakanlığı yetkililerince yetki belgesine haiz olmaksızın taşımacılıkyaptığından bahisle idari para cezası tanzim edildiği görülmüş olup, itirazedenin yetki belgesine haiz olup olmadığı ilgili kurumlardan sorulmuş olup,alınan cevabi yazılardan itiraz edenin yetki belgesi bulunmadan taşımacılıkyaptığı ve bu durumun idari para cezası tutanağı ve ekleri ile de sabit olduğudikkate alınarak her ne kadar ticari bir faaliyette bulunmadığı da ifade edilmişise de itirazın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.”

9. Karar başvurucuya 30/4/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.

10. Bireysel başvuru 23/5/2013 tarihinde yapılmıştır.

B. İlgili Hukuk

11. 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolları TaşımaKanunu’nun 5. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları şöyledir:

“Taşımacılık, acentelik ve taşıma işlerikomisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi içinBakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

Taşımacılık, acentelik ve taşıma işlerikomisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesialınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin mesleki saygınlık, maliyeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Değişik cümle:23.01.2008-5728 S.K./516.mad) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığıfaaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü meslekiyeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir. 18/01/1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı SermayeyiTeşvik Kanunu hükümleri saklıdır.

Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olaraktaşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıtbelgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen vetaşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir.”

12. 4925 sayılı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrasınınilgili kısmı şöyledir:

“5 inci Maddesine göre yetki belgesi almadanveya yetki belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayanfaaliyetlerde bulunanlara bin Türk Lirası,… idari paracezası verilir.”

13. 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun28. maddesinin (10) numaralı fıkrası şöyledir:

“Üçbin Türk Lirasıdahil idarî para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir.”

IV. İNCELEME VEGEREKÇE

14. Mahkemenin 16/9/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 23/5/2013 tarihli ve 2013/3779 numaralı bireysel başvurusuincelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu, rehabilitasyon merkezlerine devam edenöğrencilerin nakli için kullandıkları aracı, yolcu taşımacılığında kullandığıve yetki belgesi bulundurulmadığı gerekçesiyle idari para cezasıuygulanmasının, idari para cezasına yapmış olduğu itirazın da benzer olaylardaverilen yargı kararlarına rağmen reddedilmesinin, Anayasa'nın 36. maddesindegüvence altına alınan hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkını ihlalettiğini ileri sürmüş ve ihlalin ortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesigereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralıfıkrası şöyledir:

“Mahkeme, … açıkça dayanaktan yoksunbaşvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

18. 6216 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralıfıkrasında açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Mahkemece kabul edilemezliğinekarar verilebileceği belirtilmiştir. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncüfıkrasında ise açıkça dayanaktan yoksun başvurular kapsamında değerlendirilenkanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireyselbaşvuruda incelenemeyeceği kurala bağlanmıştır.

19. Anılan kurallar uyarınca, ilke olarak derece mahkemeleriönünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile derecemahkemelerince, uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun esas yönünden adil olupolmaması bireysel başvuru incelemesine konu olamaz. Bunun tek istisnası, derecemahkemelerinin tespit ve sonuçlarının adaleti ve sağduyuyu hiçe sayan tarzdabariz takdir hatası veya açık keyfîlik içermesi ve budurumun kendiliğinden bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlükleri ihlaletmiş olmasıdır. Bu çerçevede, kanun yolu şikâyeti niteliğindeki başvurular,bariz takdir hatası veya açık keyfîlik bulunmadıkçaAnayasa Mahkemesince incelenemez (NecatiGündüz ve Recep Gündüz, B. No: 2012/1027, 12/2/2013, § 26).

20. Başvurucu, ticari faaliyette kullanmadığı aracına taşıma yetkibelgesi bulundurmadığı gerekçesiyle idare tarafından idari para cezası işlemitesis edildiğini, bu cezaya karşı yaptığı başvurunun da aksi yönde yargıkararları olmasına rağmen reddedildiğini belirtmekte olup başvurucununiddialarının özünün, hukuk kurallarının değerlendirilmesinde ve yorumlanmasındaisabet olmadığına ve esas itibarıyla yargılamanın sonucuna ilişkin olduğuanlaşılmaktadır.

21. Başvurucu, yargılama sürecinde karşı tarafın sunduğudeliller ve görüşler hakkında bilgi sahibi olamadığına, kendi delillerini veiddialarını sunma olanağı bulamadığına, karşı tarafça sunulan delillere veiddialara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığına ya dauyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemesitarafından dinlenmediğine veya kararın gerekçesiz olduğuna ilişkin bir bilgi yada kanıt sunmadığı gibi mahkemenin kararında bariz takdir hatası veya açıkça keyfîlik oluşturan herhangi bir durum da tespitedilmemiştir. Başvurucunun, aksi yönde olduğunu belirtip sunduğu yargıkararlarının ise ilk derece mahkemesi bakımından bağlayıcılığı bulunmayan yerelmahkemelerce verilen kararlar olduğu görülmüştür.

22. Açıklanan nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürüleniddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu, derece mahkemesikararlarının bariz takdir hatası veya açık keyfîlikde içermediği anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşullarıyönünden incelenmeksizin “açıkça dayanaktanyoksun olması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun “açıkçadayanaktan yoksun olması” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,

16/9/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy