TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NESLİHAN ALBAYRAK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/19611)
Karar Tarihi: 13/9/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Yücel ARSLAN
Başvurucu
:
Neslihan ALBAYRAK
Temsilcileri
:
1. Velisi Aynur ALBAYRAK
2. Velisi Hasan ALBAYRAK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, izinsiz afiş asıldığı için idari para cezasıuygulanması nedeniyle ifade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının ihlaledildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru15/12/2015 tarihinde başvuru yapmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucu 1999 doğumlu olup Tunceli'de ikamet etmektedir.
7. Başvurucu 2/7/2015 tarihinde, Tunceli Moğultay MahallesiCumhuriyet Caddesi ile Boysan Caddesi'nin kesiştiği yerdeki trafoya, [T.]market isimli işyerinin duvarına, [...] Bankası önündeki trafoya, 302. Sokak'ıngirişindeki duvara ve [...] Bankasının bahçe duvarına "Grup Yorum 30 yaşında devrim yürüyüşümüz sürüyor,büyük Dersim konseri 11 Temmuz Cumartesi saat 19:00 Seyit Rıza Parkı 0212 23881 46
8. Başvurucu hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu'nun 42. maddesine aykırı şekilde afiş yapıştırdığındanbahisle idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek 2.750 TL idari para cezasıkesilmiştir.
9. İdari yaptırım kararı başvurucuya 9/9/2015 tarihinde tebliğedilmiştir.
10. Başvurucu 29/9/2015 tarihinde idari yaptırım kararınınkaldırılması talebinde bulunmuştur. Talebi inceleyen Tunceli Sulh CezaHâkimliği 9/11/2015 tarihinde itirazı kesin olarak reddetmiştir.
11. Ret kararında; başvurucunun Tunceli Valiliği tarafındanbelirlenen toplantı, gösteri ve yürüyüş güzergâh planında belirtilen afiş vepankart asılacak yerlerin dışında kalan yerlere hukuka aykırı bir şeklidepankart astığının anlaşıldığı ifade edilmiştir. Kararda; olay tutanağı ile sözkonusu afişlerin asıldığına ilişkin görüntü kayıtlarının mevcut olduğu,düzenlenen idari yaptırım kararındaki ceza tutarının eylemlerin çokluğu vesürekliliği dikkate alındığında fahiş olmadığı belirtilmiş ve idari yaptırımkararı hukuka uygun bulunmuştur.
12. Başvurucu 15/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK
13. 5326 sayılı Kanun’un "Afişasma" kenar başlıklı 42. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
"(1) ... cadde veyasokak kenarlarındaki kamuya ait ... alanlara, rızası olmaksızın özel kişilereait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiş ... asan kişiye, yüz Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Aynıiçerikteki afiş ve ilânlar, tek fiil sayılır.
(2)Birinci fıkra hükmü, yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalıolarak asılan afiş ve ilânlar açısından uygulanmaz. ...
...
(4) Bukabahatler dolayısıyla idarî para cezasına, kolluk veya belediye zabıtagörevlileri karar verir.
..."
V. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15.Başvurucu; asılan afişlerin politik ve siyasi ifadeleriçermediğini, afişlerde suç unsuru bulunmadığını, herhangi bir şekilde şiddetebaşvurmadığını ve anayasal hakkını kullandığını belirterek ifade özgürlüğü iletoplanma ve örgütlenme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Genel İlkeler
16. Anayasa Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgilidelilleri sunmak suretiyle olaylar hakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasahükmünün kendilerine göre ihlal edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukukiiddialarını kanıtlamak başvurucuya düşer. Başvurucunun kamu gücünün işlem,eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük iledayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayanılan deliller ileihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvurudilekçesine eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde bireysel başvurukapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkingerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (SabahYıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret AnonimŞirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).
17. Yukarıda belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirdeAnayasa Mahkemesi, başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabuledilemez bulabilir. İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda AnayasaMahkemesinin ikna edilmesi, başvurucu tarafından ortaya konulan somut bilgi vebelgelerin niteliğine bağlıdır. Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkındakabul edilemezlik kararı verilmesini önlemek için başvuru formu ve eklerindeiddialarını destekleyici belgeleri sunması ve gerekli açıklamaları yapmasızorunludur (Sabah Yıldızı Radyo veTelevizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, §20).
18. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda,başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülüklerivardır. Mahkeme, başvurucunun soyut şekilde birtakım Anayasa hükümlerine atıftabulunmasının iddiaların ispatlandığı anlamına gelmeyeceğini birçok kezvurgulamıştır. Bundan başka Anayasa Mahkemesi; başvurucunun başvuru formunuözenle doldurmak, ihlal iddiasının dayanağı olan tüm olayları göstermek,başvuruyu aydınlatacak ve hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyicitüm belgeleri başvuru dilekçesine eklemek yükümlülüğü olduğunu ve bir bilgiveya belge elde edilememişse bunun da nedenlerini açıklamak yükümlülüğüolduğunu belirtmiştir (Şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiğiiddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz.Ünal Yiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, §§ 25, 26; özgürlük vegüvenlik hakkı ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarınınkanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. VeliÖzdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 26; hakkaniyete uygunyargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin birkarar için bkz. Tevfik Tunç, B.No: 2014/11204, 8/12/2016, §§ 52, 53; HüseyinÇiftçi, B. No: 2014/3439, 28/9/2016, §§ 43-53; haberleşmeningizliliğinin ihlal edildiği ve ayrımcılık iddialarının kanıtlanamadığınailişkin bir karar için bkz. Sadullah RemziKaragöz, B. No: 2014/8870, 8/6/2016, §§ 39-47; yasak sorguyöntemlerine başvurulduğu iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar içinbkz. Feyzullah Erarslan, B. No:2014/7226, 4/11/2014, §§ 36-39; özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığıhaklarının ihlal edildiği iddialarının kanıtlanamadığına ilişkin kararlar içinbkz. Nevzat Albayrak ve diğerleri,B. No: 2013/9822, 22/6/2015, §§ 43-51; ZekiRüzgar, B. No: 2013/6084, 6/4/2016, §§ 29-33; kötü muamele yasağınınihlal edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. N.A., B. No: 2013/5076, 6/4/2016, §§16-23; yargılamada kullanılan delillerin yargılamanın adilliğini etkilediğiiddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. Hamdullah Demirtaş, B. No: 2013/3552,15/12/2015, §§ 27-30; adil yargılanma ve etkili başvuru yolu hakkının ihlaledildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. Murat Karayel (2), B. No: 2013/2125,16/9/2015, §§ 23-28 ).
2. İlkelerin OlayaUygulanması
19. Başvuru konusu olayda, izinsiz afiş astığı gerekçesiylebaşvurucuya 2.750 TL idari para cezası verilmiştir. İlk derece mahkemesi,başvurucunun, Tunceli Valiliği tarafından belirlenen toplantı, gösteri veyürüyüş güzergah planında belirtilen afiş asılacakyerlerin dışında kalan yerlere hukuka aykırı bir şeklide afiş astığının tespitedildiğini belirtmiş veidari para cezası verilmesinihukuka uygun bulmuştur.
20. Başvurucu, başvuru formunda izinsiz afiş asmasından dolayıidari para cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğü ile toplanma veörgütlenme hakkının ihlal edildiğini belirtmektedir. Başka bir ifadeyle,başvurucu yalnızca ve soyut olarak idari para cezası verilmesinin söz konusu haklarınıihlal ettiğini ileri sürmüştür.
21. Başvuru konusu idari yaptırım kararının gerekçesi 5326sayılı Kanun'un 42. maddesine dayanmaktadır. Anılan Kanun maddesinde kamuya aitalanlarda afiş asılmasını yetkili makamın, özel alanlarda ise malikinin izninebağlı kılmış ve izin koşulu yerine getirilmeden afiş asılmasını idari paracezası yaptırımına tabi tutmuştur. Anılan Kanun'un gerekçesinden, kamuya aitalanlarda afiş asmanın yetkili makamın iznine tabi kılınmasının görüntükirliliğinin engellenmesi amacına dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu konudakanun koyucunun takdir yetkisi bulunmakta olup, kişilerden afiş asmadan önceizin koşulunun yerine getirilmesinin beklenmesi makul kabul edilmelidir.
22. Bu kapsamda başvurucu, izinsiz afiş asmak suretiyle Kanun'unaçık hükmüne aykırı davranışı nedeniyle idari para cezası şeklinde yaptırımuygulanmasının ifade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının nasıl ihlalettiğini gösterebilmiş değildir. Başvurucu, ihlal iddiasına ilişkin delillerinisunma ve bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlaledildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğünü yerinegetirmemiş; dolayısıyla ileri sürdüğü iddiaları temellendirememiştir.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının ihlaledildiği iddiasının açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.