TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
NEVRİ İLHAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/24753)
Karar Tarihi: 15/9/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
M. Emin KUZ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Basri BAĞCI
Raportör
:
Mahmut ALTIN
Başvurucu
:
Nevri İLHAN
Vekili
:
Av. Taylan YÜRÜTEN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, kamulaştırmasız el atma davasınınreddedilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 23/5/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Tekirdağ'ın Saray ilçesine bağlı KüçükyoncalıMahallesi'nde bulunan 717 parsel sayılı taşınmazın 1/2 hissesi başvurucu adınakayıtlıdır.
9. Başvurucu tarafından Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) aleyhine 9/2/2015 tarihinde Saray Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme)anılan taşınmazın üzerine enerji nakil hattı direği dikmek ve üzerinden enerjinakil hattı geçirmek suretiyle taşınmazına el atıldığı gerekçesiylekamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açılmıştır.
10. Başvurucu, açtığı davanın belirsiz alacak davasıolduğunu belirterek 100 TL tazminat talebinde bulunmuştur. Başvurucu 7/10/2016tarihli dilekçesiyle tazminat miktarını yükselterek 1.310,41 TL ödenmesinitalep etmiştir.
11. Mahkemece 22/2/2017 tarihinde davanın kesinolarak reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde,Büyükyoncalı-Küçükyoncalı enerji nakil hattının proje aşamasında kalmasınedeniyle zemine tesis edilmediği ve başvuru konusu taşınmazdan Küçükyoncalışehir şebekesi kapsamındaki alçak gerilim hattının geçtiği belirtilmiştir. Öteyandan mevcut enerji nakil hattının, anılan taşınmazın tapu kütüğünde beyanlarhanesinde TEDAŞ adına şerhli hat olmadığı açıklanmıştır.
12. Nihai karar 2/5/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu 23/5/2017 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
14. Mahkemenin 15/9/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
15. Başvurucu; elektrik direği dikilip, enerji nakilhattı geçirilerek taşınmazına kamulaştırmasız el atılmasına rağmen açtığıtazminat davasının reddedilmesi nedeniyle hak arama hürriyeti ile mülkiyet veadil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafındanyapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukukitavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,§ 16). Başvurucunun şikâyetlerinin özünün kamulaştırmasız el atma tazminatınailişkin olması nedeniyle başvurunun mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesigerektiği değerlendirilmiştir.
17. Başvurucunun ileri sürdüğü ihlal iddialarınınniteliği nazara alınarak başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olananayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir.
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralıfıkrasında anayasal açıdan önem taşımayan ve başvurucunun önemli bir zararauğramadığı başvuruların esastan incelenmeksizin reddedilebileceği hüküm altınaalınmıştır.
19. Anılan hükümle anayasal ve kişisel önemden yoksunbaşvuruların esastan incelenmemesine imkân tanıyan ek bir kabul edilebilirlikkriteri getirilmiştir. Dolayısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerinitaşısa, hatta esas hakkında incelemeye geçildiğinde ihlal kararı verilebileceközelikte olsa bile 6216 sayılı Kanun’da belirtilen nitelikteki bir başvurukabul edilemez bulunabilecektir (K.V. [GK], B. No: 2014/2293,1/12/2016, § 55).
20. Kanun’da anayasal ve kişisel önemden yoksunbaşvuruların kabul edilemez bulunabilmesi için iki koşul öngörülmüştür. Anayasalönem olarak adlandırılabilecek olan birinci koşul başvurunun Anayasa’nınuygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesiaçısından önem taşımaması, kişisel önem olarak adlandırılabilecekolan ikinci koşul ise başvurucunun önemli bir zarara uğramamasıdır (K.V.§ 57).
21. Anayasa hükümlerinin yorumlanması açısından önemtaşıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru yoluyla daha önceyorumlamadığı meseleleri kapsadığında kuşku bulunmamaktadır. Bununla birlikteAnayasa Mahkemesi, bir meseleyle ilgili olarak daha önce Anayasa’nın ilgilihükümlerini yorumlamış olsa bile değişen durumları dikkate alarak yenidenyorumlama ihtiyacı duyabilir. Bu durumda da o meseleye ilişkin başvurununanayasal öneminin bulunduğunu kabul etmek gerekir (K.V., § 63).
22. Anayasa hükümlerinin uygulanması açısından başvurununönem taşıdığının söylenebilmesi için kamu makamları ve derece mahkemelerininbelli bir meseleye ilişkin uygulamalarının Anayasa Mahkemesi yorumlarındanfarklı olması ve bu farklılığın da önemli olması gerekir (K.V., § 64).
23. Kişisel önemin bulunmaması koşulu ise -başvurucununiçinde bulunduğu koşullar da dâhil olmak üzere- her olayın kendine özgükoşulları dikkate alınarak ve objektif verilerden hareket edilerek AnayasaMahkemesi tarafından değerlendirilir (K.V., §§ 66, 67).
24. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ilişkinbirçok başvuruda kamulaştırmasız el atma tazminatının kapsam ve içeriğinibelirlemiştir. Bu kapsamda somut başvuruda dile getirilen şikâyetlere benzerşekildeki ihlal iddialarına ilişkin başvurularda (Celalettin Aşçıoğlu,B. No: 2013/1436, 6/3/2014; Cumali Karaşahin, B. No: 2014/2927,1/2/2017; Mehmet Eray Celepgil ve diğerleri, B. No: 2014/612, 1/2/2017; MustafaAsiler, B. No: 2013/3578, 25/2/2015; Şevket Karataş [GK], B. No:2015/12554, 25/10/2018) ilgili Anayasa kurallarının yorumlandığıanlaşılmaktadır.
25. Buna göre Anayasa Mahkemesinin sıklıkla uygulanmışaçık bir içtihadının bulunduğu mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkinbaşvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi Anayasa'nın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısındanda önem taşıdığının ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
26. Mahkemece reddedilen tazminat talebinin miktarı1.310,41 TL'dir. Anılan miktarın başvurucunun mali durumuna ciddi anlamda zararverdiği ve kendisi için ne denli önemli olduğu hususunda herhangi biraçıklamasının olmadığı da gözetildiğinde başvuru konusu miktarın başvurucuaçısından önemli bir zarar olduğu kanaatine ulaşılamamıştır.
27. Sonuç olarak somut olayda başvurunun Anayasa'nınyorumlanması ve uygulanması açısından önem taşımadığı gibi başvurucunun daönemli bir zarara uğramadığı sonucuna varılmaktadır.
28. Açıklanan gerekçelerle anayasal ve kişisel önemdenyoksun olduğu anlaşılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun anayasal ve kişisel önemden yoksunolması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 15/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.