TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
NEZİYE DEMİROĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/20287)
Karar Tarihi: 28/11/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör
:
Özgür DUMAN
Başvurucu
:
Neziye DEMİROĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, yargı kararının uygulanmaması nedeniyle mülkiyet veadil yargılanma haklarının; davanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanmahakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, Yalova'nın Çiftlik köyü Kuruçeşme mevkiinde bulunan3058 parsel sayılı A Blok 3. kat 23 numaralı bağımsız bölümün malikidir. Bukonut 17/8/1999 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle hasar görmüştür.
7. Başvurucu, hizmet kusuruna dayalı olarak konutunda meydanagelen maddi zararın tazmini istemiyle Yalova Belediyesi (Belediye) ile Çevre veŞehircilik Bakanlığı aleyhlerine Bursa 1. İdare Mahkemesinde 15/8/2000tarihinde tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde 5.000 TL maddi tazminattalebinde bulunulmuştur.
8. Mahkeme 21/1/2001 tarihinde davayı süre aşımı yönündenreddetmiştir. Bu karar Danıştay Altıncı Dairesince bozulmuş, Mahkeme 5/10/2005tarihinde ısrar kararı vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu24/7/2007 tarihinde ısrar kararını bozmuştur.
9. Mahkeme 19/12/2012 tarihinde davanın kabulüne ve 5.000 TLtutarındaki maddi tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren kanuni faiziylebirlikte davalı idarelerce başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.
10. Temyiz edilen karar Danıştay Altıncı Dairesi tarafından4/2/2014 tarihinde onanmış, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının karardüzeltme talebi ise aynı Dairenin 10/11/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
11. Başvurucu, kararın uygulanması ve zararının giderilmesitalebiyle 30/9/2013 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurmuş; talebinecevap verilmeyince Belediye ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhlerine5/2/2014 tarihinde İstanbul 13. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmıştır.İcra takibinde, 5.000 TL maddi tazminat ve 16.461,64 TL işlemiş faiztutarlarına yargılama giderleri ile faizleri de eklenmekle birlikte toplam23.799,19 TL talep edilmiştir.
12. Başvurucu 29/12/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
13. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 26/9/2014 tarihinde icradosyasına 5.559,38 TL ödeme yapıldığını bildirmiştir. Belediye de 29/4/2014tarihinde icra dosyasına 11.889,60 TL tutarında bir ödeme yapmıştır.
IV. İLGİLİ HUKUK
14. Konu ile ilgili hukuk için bkz. Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§ 11-14.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
15. Mahkemenin 28/11/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16. Başvurucu, alacağına ilişkin yargı kararının icra edilmemesinedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının; ayrıca söz konusu davanınuzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
17. Bireysel başvurular sonrasında, 31/7/2018 tarihli ve 30495sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı BaşvurularınTazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.
18. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamalarınuzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icraedilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireyselbaşvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabuledilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaatüzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (TazminatKomisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.
19. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul süredesonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği yahuticra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireyselbaşvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesineilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 11-14).
20. Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi;yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geçveya eksik icra edildiği yahut icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihindenönce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonunabaşvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansısunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerindeninceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat Yüksel, § 26).
21. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı, tazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterligiderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolutüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağısonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabuledilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel,§§ 35, 36).
22. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğineilişkin iddialarınbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA28/11/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.