TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
NİHAT ŞİMŞEK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/10594)
Karar Tarihi: 10/3/2015
R.G. Tarih- Sayı: 9/6/2015-29381
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Nihat ŞİMŞEK
Vekili
:
Av. Hüseyin ÇALİŞCİ
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu,"silahlı terör örgütüne üye olma ve buörgütün propagandasını yapma” suçunu işlediği iddiasıylayargılandığı davada makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, maddi ve manevi tazminattalebinde bulunmuştur.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru,25/6/2014 tarihinde İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır.İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel birdurumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 31/10/2014 tarihinde, kabuledilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. Silivri Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmakapsamında 15/4/2008 tarihinde başvurucu gözaltına alınmıştır.
6. Silivri 1. Sulh CezaMahkemesinin 16/4/2008 tarih ve 2008/26 Sorgu sayılı kararı ile başvurucununtutuklanmasına karar verilmiştir.
7. Silivri CumhuriyetBaşsavcılığınca yetkisizlik kararı verilerek soruşturma dosyası İstanbulCumhuriyet Başsavcılığına (CMK. 250. maddesi ile yetkili) gönderilmiştir.
8. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK. 250. maddesiile yetkili) 29/7/2008 tarih ve E.2008/1037 sayılı iddianamesi ile başvurucu vediğer şüpheli hakkında “silahlı terörörgütüne üye olma ve bu örgütün propagandasını yapma” suçlarındankamu davası açılmıştır.
9. Yargılamaya başlayanİstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesi, (CMK. 250. maddesi ile görevli) 20/3/2009tarihinde başvurucunun tahliyesine karar vermiştir.
10. Mahkemece, 5/6/2009 tarih ve E.2008/218, K.2009/135sayılı kararla başvurucunun, “terör örgütüüyesi olma” suçundan beraatine, “terör örgütü propagandası yapma” suçundan2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
11. Temyiz üzerine, Yargıtay 9.Ceza Dairesinin 20/5/2013 tarih ve E.2012/696, K.2013/7807 sayılı ilâmıylaberaat kararı verilen suç yönünden hükmün onanmasına, mahkûmiyet kararı verilensuç yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
12. Bozma ilâmına uyularak yapılan yargılamada İstanbul 11.Ağır Ceza Mahkemesi, 18/9/2013 tarih ve E.2013/121, K.2013/164 sayılı kararıile başvurucu hakkında “terör örgütüpropagandası yapma” suçundan açılan kamu davasında kovuşturmanınertelenmesine karar vermiştir.
13. Karar, başvurucu müdafi Av.Hüseyin Çalişci’nin yüzüne karşı ve itirazı kabilolmak üzere verilmiş olup itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.
14. Mahkemece, 31/10/2013 tarihinde, hükmün 1/10/2013 tarihiitibarıyla itiraz edilmeksizin kesinleştiği gerekçeli kararın ekineyazılmıştır.
15. Başvurucu, 25/6/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
B. İlgiliHukuk
16. 12/4/1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle MücadeleKanunu’nun 7. maddesinin ikinci fıkrası, 2/7/2012 tarih ve 6352 sayılı YargıHizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasıve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi HakkındaKanun’un geçici 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
17. Mahkemenin 10/3/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 25/6/2014 tarih ve 2014/10594 numaralı bireysel başvurusuincelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında15/4/2008 tarihinde gözaltına alınarak 16/4/2008 tarihinde tutuklandığını ve20/3/2009 tarihinde serbest bırakıldığını, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıncahakkında açılan kamu davasında 18/9/2013 tarihinde kovuşturmanın ertelenmesinekarar verildiğini, kararın 1/10/2013 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleştiğini,kesinleşme şerhli karar örneğini 29/5/2014 tarihinde tebliğ aldığını, makulsürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
19. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun,başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.”
20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün“Başvuru süresi ve mazeret”başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekir.”
21. Bireysel başvurunun ön şartlarındanbirisi de başvuru süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınmasıgereken bir usul hükmüdür.
22. Bireysel başvuruların, 6216 sayılıKanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuzgün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt dışıtemsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (B. No: 2012/1075,12/2/2013, §§ 18-19).
23. Başvuru konusu olayda başvurucu, hakkında yürütülensoruşturma kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan kamu davasında18/9/2013 tarihinde kovuşturmanın ertelenmesine karar verildiğini, kararın1/10/2013 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleştiğini, kesinleşme şerhli kararörneğini 29/5/2014 tarihinde tebliğ aldığını, makul sürede yargılamayapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
24. İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılamasonunda, 18/9/2013 tarihinde, başvurucu hakkında “terör örgütü propagandası yapma” suçundan açılan kamudavasında kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmiştir. Anılan karar,başvurucu müdafi Av. Hüseyin Çalişci’nin yüzüne karşıverilmiş ve itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. Mahkemece, 31/10/2013tarihinde, hükmün 1/10/2013 tarihi itibarıyla itiraz edilmeksizin kesinleştiğigerekçeli kararın ekine yazılmıştır.
25. Başvurucu hakkında verilen kovuşturmanın ertelenmesikararının, itirazı kabil karar olduğu ve itiraz edilmeksizin kesinleştiğianlaşılmıştır. Anılan kararın başvurucu müdafiininyüzüne karşı verildiği, dolayısıyla ihlale neden olduğu ileri sürülen kararın18/9/2013 tarihinde başvurucu müdafii tarafındanöğrenilmesine rağmen, bu tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvurudabulunulmadığı belirlenmiştir.
26. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün64. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre, bireysel başvurunun,başvuru yollarının tüketildiği ve başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
27. Başvurucunun, ihlale nedenolduğunu ileri sürdüğü İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesince verilen kararı18/9/2013 tarihinde öğrendiği halde, 25/6/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesince18/9/2013 tarihinde verilen karara yönelik olarak, anılan tarihten itibarenotuz günlük sürede bireysel başvuruda bulunulması gerekirken bu süreningeçmesinden sonra 25/6/2014 tarihinde başvurudabulunulduğu belirlenmiş olup başvuruda süre aşımı olduğu sonucunavarılmaktadır.
28. Açıklanan nedenlerle, ihlaleneden olduğu iddia edilen karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonrayapılan başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurunun "süre aşımı” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
10/3/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.