TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NURETTİN ÖZMEN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/19336)
Karar Tarihi: 15/9/2021
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
Raportör
:
Zehra GAYRETLİ
Başvurucu
:
Nurettin ÖZMEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; idari para cezasının iptaline ilişkin başvuruda kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddiaya ayrı ve açık yanıt verilmemesi, duruşmalı inceleme yapılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 30/5/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun mülkiyetinde bulunan 34 ... 9087 plakalı araç 16/2/2019 tarihinde E-80 TEM otoyolu üzerinde seyir hâlindeyken İstanbul Güney Çamlıca Gişelerinde trafik denetim ve kontrol memurlarınca durdurularak ağır taşıt denetim istasyonunda tartılmış ve tartım sonucunda aracın ağırlığının 9.550 kilogram olduğu ve yasal taşıma sınırının aşıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine aracın yüklenmesinde azami yüklü ağırlığın aşıldığı gerekçesiyle başvurucu hakkında 3.673 TL idari para cezası uygulanmıştır.
9. Aracı sevk ve idare eden sürücünün ağırlık sonucuna itiraz etmesi üzerine kolluk görevlilerinin nezaretinde araç bu defa Kuzey Çamlıca Gişelerindeki denetim istasyonunda kamera kaydına da alınmak suretiyle yeniden tartılmış ve aracın ağırlığı 4.820 kilogram olarak tespit edilmiştir. Bireysel başvuru formunun ekinde yer verilen 16/2/2019 tarihli tutanağa göre araç Kuzey Çamlıca Gişelerindeki denetim istasyonuna getirildiği sırada aracın taşımakta olduğu yük miktarına herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Tutanakta kolluk görevlileri ve denetim memurunun imzalarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
10. Başvurucu, idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle 28/2/2019 tarihinde İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hâkimliğine (Hâkimlik) başvuruda bulunmuştur. Başvurucu iptal talebini içeren dilekçesinin ekinde 16/2/2019 tarihli tutanağa da yer verdiğini beyan etmiştir.
11. Hâkimlik; idarece düzenlenen tutanağa göre eylemin sabit olduğu, idari yaptırımın yasa ve usule uygun olduğu gerekçesiyle başvuruyu 28/3/2019 tarihinde reddetmiştir.
12. Başvurucunun itirazı İstanbul Anadolu 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/4/2019 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Nihai olan bu karar 20/5/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu 30/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 15/9/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; aracın taşıdığı yük ağırlığının yasal sınırlar içinde bulunduğunu tespit eden 16/2/2019 tarihi tutanağı dosyaya sunduğunu ancak kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki bu hususun idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin kararın gerekçesinde tartışılmadığını, duruşma açılmadan inceleme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvuruyu inceler. Başvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunluluğu bulunmaktadır.Başvurucuların maddi dayanaklar yönünden yükümlülüğü şikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak, bunlara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak; hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır (Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).
17. Bireysel başvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesi, kamu gücü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlarının Anayasa'ya uygunluğunun ve müdahale gerekçelerinin denetimini kendiliğinden yapmaz. Bu sebeple başvurucunun başvurusunun esasını ve bu kapsamda kamu makamları tarafından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialarını gerekçelendirmesi, buna ilişkin olay ve olguları açıklaması ve delillerini sunması zorunludur (Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 12/1/2021, § 24).
18. Başvurucu, aracın yasal sınırlara uygun ağırlıkta yük taşıdığını tespit eden 16/2/2019 tarihli tutanağı dosyaya sunmasına rağmen bu tutanağın karar gerekçesinde tartışılmadığını belirtmekle yetinmiş; söz konusu motorlu araçlar için ilgili mevzuatta öngörülen azami yük ağırlığına ve uygulanan idari yaptırımın hangi sebeple hukuka aykırı olduğuna ilişkin hiçbir açıklama yapmamıştır. Anayasa Mahkemesinin bir temyiz mercii olmadığı, bu sebeple resen harekete geçerek kamu makamlarının yaptığı tüm işlemleri hukuka uygunluk denetiminden geçirme gibi bir görevinin bulunmadığı bilinmelidir. Anayasa Mahkemesi başvurucuların temellendirebildiği şikâyetlerini inceler. Bireysel başvuru formunun ekinde yer verilen tutanakta aracın ilk tartımda 9.550 kilogram geldiği, itiraz üzerine yapılan ikinci tartımda ise ağırlığın 4.820 kilogram olarak tespit edildiği belirtilmiştir. Bu tutanağın idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle yapılan başvuruda kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bir tutanak olup olmadığının incelenebilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen azami yük ağırlığının ne olduğunun ve idari para cezasının hangi gerekçeyle hukuka aykırı olduğunun başvurucu tarafından gösterilmesi gerekmektedir. Öte yandan başvurucu, duruşmalı inceleme yapılmamasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüş ise de idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle yaptığı başvuruda incelemenin duruşmalı yapılması yönündeki talebini yargı merciine iletip iletmediği hususunda da herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Somut olayda başvurucu, iddialarını temellendirme yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Bu nedenle başvurucunun şikâyetlerini temellendiremediği sonucuna ulaşılmıştır.
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 15/9/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.