TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NURULLAH ETİZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/7838)
Karar Tarihi: 6/4/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Erdal TERCAN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucu
:
Nurullah ETİZ
Vekili
:
Av. Hüseyin ÇALİŞCİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru "terör örgütüne yardım etme, terör örgütüpropagandası yapma" suçlarındanyürütülen soruşturma kapsamında 3/9/2006 tarihinde gözaltına alınan başvurucuhakkında açılan kamu davasının makul sürede sonuçlandırılamaması nedeniyle adilyargılama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 25/10/2013 tarihinde İstanbul 21. Asliye HukukMahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkiledecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 27/2/2015 tarihinde,başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına karar verilmiştir.
4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK 250.madde ile görevli) yürütülen soruşturma kapsamında 3/9/2006 tarihinde gözaltınaalınmış 5/9/2006 tarihinde tutuklanmıştır.
7. Başvurucu hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK250. madde ile görevli) 15/9/2006 tarihli iddianamesi ile "terör örgütüneyardım etme, terör örgütü propagandası yapma" suçlarından kamu davası açılmıştır.
8. İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK 250. madde ile görevli)14/12/2006 tarihinde başvurucunun tahliyesine karar vermiştir.
9. İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK 250. madde ile görevli)30/10/2008 tarihli ve E.2006/218, K.2008/234 sayılı kararı ile başvurucununeyleminin örgüt propagandası olduğu gerekçesiyle 1 yıl 3 ay hapis cezasıyla cazalandırılmasına karar vermiştir.
10. Temyiz üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 19/12/2012tarihli ve E.2010/14041, K.2012/15347 sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesikararı bozulmuştur.
11. Bozmaya uyularak yürütülen yargılamada Mahkemenin 27/6/2013tarihli ve E.2013/10, K.2013/124 sayılı kararıyla başvurucu hakkındakovuşturmanın ertelenmesine karar verilmiştir. İtiraz edilmemesi üzerine kararbaşvurucu yönünden kesinleşmiştir.
12. Karar, başvurucu vekiline tefhim edilmiştir.
13. Başvuru formunda ise kararının 1/10/2013 tarihinde tebliğedildiği/öğrenildiği belirtilmektedir.
14. Başvurucu 25/10/2013 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
15. Kararın bazı sanıklar yönünden temyizi üzerine Yargıtay 9.Ceza Dairesinin 7/9/2015 tarihli ve E.2015/5063, K.2015/2831 sayılı ilâmıylahüküm onanmıştır.
B. İlgili Hukuk
16. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220.maddesi, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 7.maddesinin (3) numaralı fıkrası.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 6/4/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu "terör örgütüne yardım etme, terör örgütüpropagandası yapma" suçlarındanyürütülen soruşturma kapsamında haklarında açılan kamu davasının makul süredesonuçlandırılamadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüş, tazminat talep etmiştir.
B. Değerlendirme
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru usulü" kenar başlıklı 47.maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişseihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.."
20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Başvuru süresi ve mazeret"kenar başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."
21. Bireysel başvurunun ön şartlarından biri de otuz günlük sürekuralıdır. Sürenin, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gerekir (Deniz Baykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013,§ 32).
22. Bireysel başvurunun süre koşuluna bağlanmasıylabaşvuruculara bireysel başvuruda bulunmak için imkân tanımanın yanında hukukibelirlilik de sağlanmaktadır. Dolayısıyla dava açma ya da kanun yollarınabaşvuru için belli sürelerin öngörülmesi -bu süreler dava açmayı imkânsızkılacak ölçüde kısa olmadıkça- hukuki belirlilik ilkesinin bir gereğidir vemahkemeye erişim hakkına aykırı değildir (RemziDurmaz, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, § 27).
23. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin(5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin(1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuruyolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindeyapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemelerde başvuru yolu öngörülendurumlarda bireysel başvuru süresinin başlangıcına ilişkin olarak "başvuru yollarının tüketildiği" tarihtensöz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta başvuru yapılamayacağıdikkate alınarak bu ibarenin "nihaikararın gerekçesinin öğrenildiği" tarih olarak anlaşılmasıgerekir. Bu öğrenme somut olayın özelliklerine göre farklı şekillerdegerçekleşebilir (A.Ç. ve diğerleri,B. No: 2013/1827, 25/2/2016, § 25).
24. Bireysel başvuru süresi bakımından "nihai kararın gerekçesinin tebliği" öğrenmeşekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu,B. No: 2013/5504, 28/5/2014, § 27). Ancak öğrenme, gerekçeli kararın tebliğiile sınırlı olarak gerçekleşmez; başka şekillerde de öğrenme söz konusuolabilir ( İlyas Türedi, B. No: 2013/1267, 13/6/2013, §§21, 22).
25. Diğer yandan nihai kararın gerekçesi öğrenilmemiş olmaklabirlikte sonucunun öğrenildiği durumlar da söz konusu olabilir (Aydın Selçuk, B. No: 2014/3194,20/11/2014, § 24; Özgür Çapkın,B. No: 2014/2546, 30/12/2014, § 24; HalilAslan, B. No: 2014/3038, 10/12/2014, § 38).
26. Somut olayda başvurucu isnat edilen suç nedeniyle 5/9/2006tarihinde tutuklanmıştır. İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. maddeile görevli) 30/10/2008 tarihinde verdiği karar, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin19/12/2012 tarihli ilamıyla bozulmuştur. Bozmaya uyularak yürütülen yargılamadaMahkemenin 27/6/2013 tarihli kararıyla, başvurucunun terör örgütüne yardımetmek suçundan beraatine, terör örgütü propagandasıyapmak suçu hakkında ise kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmiştir. Karar başvurucuya tefhim edilmiş, itiraz veya temyiz yolunagidilmemiş ve karar kesinleşmiştir. Bu durumda başvurucunun, nihai kararı27/6/2013 tarihinde öğrendiği anlaşılmıştır.
27. Bireysel başvuru ise 25/10/2013 tarihinde, yani bireyselbaşvuru için öngörülen otuz günlük süreden sonra yapılmıştır.
28. Açıklanan nedenlerle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
6/4/2016/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.