TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
O. K. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/5841)
Karar Tarihi: 11/5/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
M. Serhat MAHMUTOĞLU
Başvurucu
:
O. K.
Vekili
:
Av. Enes KAFADAR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muameleyasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 9/2/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölümtarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından 10/2/2017 tarihinde sınır dışı etme işlemineilişkin bilgi ve belgeler toplanıp yeniden değerlendirme yapılana kadar sınırdışı işleminin geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, 1989 doğumlu olup Tacikistan vatandaşıdır.
8. Başvurucu, 2013 yılında yasal yollardan eşi ve dört çocuğuylabirlikte Türkiye'ye giriş yapmıştır.
9. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 2/2/2017tarihli kararı ile başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.
10. Başvurucu, anılan kararın iptali istemiyle açılan davalarınkendiliğinden sınır dışı işleminin yürütmesini durdurmadığını belirterek9/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
11. Başvurucu, İstanbul Göç İdaresi Müdürlüğüne başvurudabulunarak ülkesine sınır dışı edilmesine dair işlemlerin yapılmasını talepetmiştir.
12. İstanbul Göç İdaresi, başvurucunun talebi doğrultusunda24/2/2017 tarihinde başvurucu ve dört çocuğunun ülkesine çıkışını sağlamıştır.Başvurucunun eşi N.S. ise DAEŞ terör örgütüne üye olmak suçundan yürütülensoruşturma kapsamında tutuklanmış olup hâlen Türkiye'de bulunmaktadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde dinî inançlarınedeniyle ülkesinde kötü muameleye maruz kalacağını belirterek Anayasa'nın 17.maddesinde güvence altına alınan haklarının ihlal edileceğini ileri sürmüş;adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması ve sınır dışıişleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi
15. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak, geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılamagiderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkçadayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesigerekir.
2. Sınır Dışı İşlemi
16. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptananherhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesinihaklı kılan bir neden görülmemesi.
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanmasıveya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insanhaklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
17. Başvuru konusu olayda sınır dışı işleminingerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğününtehlikeye düşeceği ileri sürülmüş, Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunundeğerlendirme sürecinde sınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisiimkânsız sonuçlara neden olabileceğinden sınır dışı işleminin geçici olarak durdurulmasınakarar verilmiştir (bkz. § 5).
18. Somut olayda başvurucu, öncelikle ülkesinde kötü muameleyemaruz kalacağını iddia etmiş ancak sonrasında kendi isteğiyle Türkiye'denayrılarak ülkesine dönmüştür. Dolayısıyla başvurucunun bireysel başvuruya konuettiği iddialarını incelemeyi gerektiren bir durum kalmadığı anlaşılmıştır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurunun incelenmesine devamedilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle,
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,
D. 10/2/2017 tarihli kararla uygulanan tedbirinSONLANDIRILMASINA,
E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetineneden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılamagiderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.