TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ORHAN DAĞDELEN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/3078)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
Orhan DAĞDELEN
Vekili
:
Av. Mehmet Ali KIRDÖK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/3/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına vebu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağınıbildirmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun terör örgütüne üye olmak suçundan yargılandığıdavada aldığı ceza nedeniyle hükümlü olarak bulunduğu Üsküdar E Tipi KapalıCeza ve İnfaz Kurumunda cezası infaz edilirken ölüm orucu eylemlerine sonverilmesi ve tedavilerin sağlanması amacıyla 19/12/2000 tarihinde, eylemyapılan ceza ve infaz kurumlarına idare tarafından eş zamanlı operasyonlargerçekleştirilmiştir.
9.Başvurucunun da içinde bulunduğu koğuşta güvenlik güçlerincegerçekleştirilen operasyon anında yaşanan arbede nedeniyle başvurucu yaralanmışve meslekte kazanma gücünü %36 oranında kaybetmiştir.
10. Başvurucu, söz konusu operasyonu gerçekleştiren güvenlikgüçlerinin haksız fiili sonucu sağ gözünün görme yetisini kaybettiği iddiasıylaBakanlık ve İçişleri Bakanlığına maddi ve manevi tazminat istemli başvurudabulunmuş; başvurucunun talebi İçişleri Bakanlığınca reddedilmiştir.
11. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 10/10/2001tarihinde tam yargı davası açılmıştır.
12. İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 30/4/2007tarihli veE.2001/1440, K.2007/1418 sayılı kararıyla başvurucunun maddi ve manevitazminat taleplerinin kısmen kabulüne kararverilmiştir.
13. Davalı idarelerin temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin9/4/2008 tarihli ve E.2007/8648, K.2008/2053 sayılı kararıyla İlk DereceMahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
14. Bozma kararı uyarınca yapılan yeniden incelemede İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 4/11/2010 tarihli ve E.2008/1675, K.2010/1963 sayılı kararıile davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.
15. Davalı idarelerin temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin13/11/2013 tarihli ve E.2011/1945, K.2013/8018 sayılı kararıyla İlk DereceMahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
16. Davalı idarelerin karar düzeltme istemi, aynı Dairenin22/2/2015 tarihli ve E.2014/3851, K.2015/6088 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
17. Başvurucu 5/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
18. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
19. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
20. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
22. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
23. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 13 yıl 4 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
24. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
25. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
26. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
27. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
28. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 19.200 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
29. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 19.200 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İstanbul 2. İdare Mahkemesine(E.2008/1675, K.2010/1963) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.