TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÖZKAN DOĞAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/7609)
Karar Tarihi: 22/6/2015
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Özkan DOĞAN
Vekili
:
Av. Taner POLAT
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu,“terör örgütüne üye olmak”suçundan hakkında, 1/4/2009 ve 11/3/2010 tarihlerinde olmak üzere iki defa kamudavası açıldığını, açılan bu davaların birleştirildiğini, yargılamayı yapan Van3. Ağır Ceza Mahkemesince yeterli inceleme yapılmadan ve şartları oluşmadığıhalde aynı suçtan iki defa ceza verildiğini belirterek, suç ve cezalarınkanuniliği ilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş,yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru,8/10/2013 tarihinde Van Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdariyönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunbulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 24/12/2014 tarihinde, kabuledilebilirlik incelemesi bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuruformu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgive belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu,29/9/2008 tarihinde gözaltına alınmış, Şemdinli Sulh Ceza Mahkemesinin,2/10/2008 tarih ve 2008/379 Değişik İş sayılı kararı ile tutuklanmıştır.
6. Başvurucuve diğer üç şüpheli hakkında, Van Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK. 250. maddesiile yetkili) 1/4/2009 tarih ve E.2009/197 sayılı iddianamesi ile “terör örgütüne üye olmak, terör örgütüne bilerek veisteyerek yardım etmek” suçlarını işledikleri iddiasıyla kamu davasıaçılmış, dava Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK. 250. maddesi ile görevli)E.2009/137 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
7. Van3. Ağır Ceza Mahkemesi, 30/7/2009 tarihli duruşmada başvurucunun tahliyesinekarar vermiştir.
8. Başvurucu,ihbar üzerine 11/8/2009 tarihinde yakalanarak gözaltına alınmış, 13/8/2009tarihinde Van Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK. 250. maddesi ile yetkili) ifadesialınarak serbest bırakılmıştır.
9. Başvurucuhakkında 1/4/2009 tarihinde açılan ve Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2009/137sayılı dosyasına kaydedilen dava, 24/12/2009 tarihli tensip tutanağı ileE.2009/137 sayılı dosyadan tefrik edilerek Mahkemenin E.2009/441 sayılıdosyasına kaydedilmiştir.
10. Başvurucuhakkında, Van Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK. 250. maddesi ile yetkili)11/3/2010 tarih ve E.2010/239 sayılı iddianamesi ile “terör örgütüne üye olmak” suçundan kamu davası açılmış,dava Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK. 250. maddesi ile görevli) E.2010/137sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
11. Mahkemece,15/3/2010 tarihli tensip tutanağı ile E.2010/137 sayılı dava dosyası,Mahkemenin E.2009/441 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş, yargılamayaE.2009/441 sayılı dava dosyası üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.
12. Mahkemece.26/7/2012 tarih ve E.2009/441, K.2012/266 sayılı karar ile “sanığın 29/9/2008 tarihindeki eylemi nedeniyleyargılaması devam etmekte iken araya hukuki ve fiili kesinti girdikten sonra budefa 11/8/2009 tarihinde örgütün dağ kadrosuna katılmak üzere Van iline geldiğive dağ kadrosuna katılacağı sırada kolluk tarafından yakalandığı, dolayısıylasanığın bu tarihte de örgütün dağ kadrosuna katılmak için geldiğinin sabitolduğu, sanığın her iki eyleminde de terör örgütü ile organik bağını kesmediği,üyelik iradesini ortaya koyup devam ettirdiği, … bu haliyle sanığın her ikieyleminin araya hukuki ve fiili kesinti girmesi nedeniyle ayrı ayrı örgütüyeliği suçunu oluşturduğu” gerekçesiyle başvurucunun “terör örgütüne üye olmak” suçundan ikikez 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
13. Temyizüzerine, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 23/1/2013 tarih ve E.2012/10830,K.2013/1299 sayılı ilâmıyla hüküm onanmıştır.
14. Karar,başvurucuya 9/9/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.
15. Başvurucu,8/10/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
B. İlgiliHukuk
16. 26/9/2004tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 314. maddesinin (2) numaralı fıkrası.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
17. Mahkemenin 22/6/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 8/10/2013 tarih ve 2013/7609 numaralı bireysel başvurusu incelenipgereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu, 29/9/2008 tarihinde gözaltına alınarak2/10/2008 tarihinde tutuklandığını, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca 1/4/2009tarihinde “terör örgütüne üye olmak” suçundanhakkında kamu davası açıldığını, 30/7/2009 tarihinde tahliye edildiğini, ihbarüzerine 11/8/2009 tarihinde tekrar gözaltına alındığını, Başsavcılıkça11/3/2010 tarihli iddianame ile “terörörgütüne üye olmak” suçundan tekrar kamu davası açıldığını, hakkındaaçılan bu davaların birleştirildiğini, yargılamayı yapan Van 3. Ağır Ceza Mahkemesince26/7/2012 tarihli karar ile “terör örgütüneüye olmak” suçundan iki kez cezalandırılmasına hükmedildiğini vehükmün Yargıtay tarafından onandığını, yeterli inceleme yapılmadan ve şartları oluşmadığıhalde haksız yere aynı suçtan iki defa ceza verildiğini belirterek, suç vecezaların kanuniliği ilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
B. Değerlendirme
19. Başvuru dilekçesinde başvurucu, suç ve cezaların kanuniliğiilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. AnayasaMahkemesi, başvurucuların ihlal iddialarına ilişkin nitelendirmeleri ile bağlıolmayıp hukuki nitelendirmeyi bizzat yapar. Başvurucunun iddialarının yargılamasonucunda verilen kararın adil olmadığına yönelik olduğu anlaşıldığından,anılan iddialar adil yargılanma hakkının ihlali iddiası çerçevesindedeğerlendirilmiştir.
20. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gerekenhususlarda inceleme yapılamaz.”
21. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralıfıkrası şöyledir:
“Mahkeme, … açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabuledilemezliğine karar verebilir.”
22. 6216 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralıfıkrasında açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Mahkemece kabul edilemezliğinekarar verilebileceği belirtilmiştir. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncüfıkrasında ise açıkça dayanaktan yoksun başvurular kapsamında değerlendirilenkanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireyselbaşvuruda incelenemeyeceği kurala bağlanmıştır.
23. Anılan kurallar uyarınca, ilke olarak derece mahkemeleriönünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile derecemahkemelerince uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun esas yönünden adil olupolmaması bireysel başvuru incelemesine konu olamaz. Bunun tek istisnası, derecemahkemelerinin tespit ve sonuçlarının adaleti ve sağduyuyu hiçe sayan tarzdabariz takdir hatası veya açık keyfilik içermesi ve bu durumun kendiliğindenbireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlükleri ihlal etmiş olmasıdır. Buçerçevede, kanun yolu şikâyeti niteliğindeki başvurular, bariz takdir hatasıveya açık keyfilik bulunmadıkça Anayasa Mahkemesince incelenemez (B. No:2012/1027, 12/2/2013, § 26).
24. Başvuru konusu olayda başvurucu, 29/9/2008 tarihindegözaltına alınarak 2/10/2008 tarihinde tutuklandığını, Van CumhuriyetBaşsavcılığınca 1/4/2009 tarihinde “terörörgütüne üye olmak” suçundan hakkında kamu davası açıldığını,30/7/2009 tarihinde tahliye edildiğini, ihbar üzerine 11/8/2009 tarihindetekrar gözaltına alındığını, Başsavcılıkça 11/3/2010 tarihli iddianame ile “terör örgütüne üye olmak” suçundan tekrarkamu davası açıldığını, hakkında açılan bu davaların birleştirildiğini,yargılamayı yapan Van 3. Ağır Ceza Mahkemesince 26/7/2012 tarihli karar ile “terör örgütüne üye olmak” suçundan ikikez cezalandırılmasına hükmedildiğini ve hükmün Yargıtay tarafından onandığını,yeterli inceleme yapılmadan ve şartları oluşmadığı halde haksız yere aynısuçtan iki defa ceza verildiğini belirterek, adil yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
25. 29/9/2008 tarihinde gözaltına alınarak, 2/10/2008tarihinde tutuklanan başvurucu ile diğer üç şüpheli hakkında, Van CumhuriyetBaşsavcılığının 1/4/2009 tarihli iddianamesi ile 29/9/2008 tarihli eylemnedeniyle “terör örgütüne üye olmak, terörörgütüne bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçundan kamu davasıaçılmış, dava Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2009/137 sayılı dosyasınakaydedilmiştir. 30/7/2009 tarihinde başvurucunun tahliyesine karar verilmiş,24/12/2009 tarihinde, başvurucu hakkında 1/4/2009 tarihinde açılan davaE.2009/137 sayılı dosyadan tefrik edilerek Mahkemenin E.2009/441 sayılıdosyasına kaydedilmiştir. Başvurucu, ihbar üzerine 11/8/2009 tarihinde yakalanaraktekrar gözaltına alınmış, başvurucu hakkında, Van Cumhuriyet Başsavcılığının11/3/2010 tarihli iddianamesi ile 11/8/2009 tarihli eylem ile 29/9/2008 tarihlieylem arasında hukuki ve fiili kesinti olduğu kabul edilerek, bu kez 11/8/2009tarihli eylem nedeniyle “terör örgütüne üyeolmak” suçundan Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2010/137 sayılıdosyasında kamu davası açılmıştır. Mahkemece, başvurucu hakkında açılan kamudavaları birleştirilmiş, başvurucunun savunması, tefrik edilen davadosyasındaki sanıkların beyanları, ihbar tutanağı ile yakalama ve el koymatutanakları incelenerek 26/7/2012 tarihli karar ile “sanığın 29/9/2008 tarihindeki eylemi nedeniyle yargılaması devametmekte iken araya hukuki ve fiili kesinti girdikten sonra bu defa 11/8/2009tarihinde örgütün dağ kadrosuna katılmak üzere Van iline geldiği ve dağkadrosuna katılacağı sırada kolluk tarafından yakalandığı, dolayısıyla sanığınbu tarihte de örgütün dağ kadrosuna katılmak için geldiğinin sabit olduğu,sanığın her iki eyleminde de terör örgütü ile organik bağını kesmediği, üyelikiradesini ortaya koyup devam ettirdiği, …, bu haliyle sanığın her iki eylemininaraya hukuki ve fiili kesinti girmesi nedeniyle ayrı ayrı örgüt üyeliği suçunuoluşturduğu” gerekçesiyle Van Cumhuriyet Başsavcılığının 11/8/2009tarihli eylem ile 29/9/2008 tarihli eylem arasında hukuki ve fiili kesintiolduğuna ve bu iki eylemin iki ayrı suçu oluşturacağına ilişkin değerlendirmesikabul edilerek, başvurucunun “terör örgütüneüye olmak” suçundan iki kez 7 yıl 6 ay hapis cezası ilecezalandırılmasına karar verilmiştir. Temyiz üzerine, Yargıtay 9. CezaDairesinin 23/1/2013 tarih ve E.2012/10830, K.2013/1299 sayılı ilâmıyla hükümonanmıştır.
26. Mahkemenin gerekçesi ve başvurucunun iddialarıincelendiğinde, iddiaların özünün Derece Mahkemeleri tarafından delillerindeğerlendirilmesinde ve hukuk kurallarının yorumlanmasında isabet olmadığına veesas itibarıyla yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
27. Başvurucu, yargılama sürecinde karşı tarafın sunduğudeliller ve görüşlerden bilgi sahibi olamadığına, kendi delillerini veiddialarını sunma olanağı bulamadığına, karşı tarafça sunulan delillere veiddialara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığına ya dauyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının Derece Mahkemesitarafından dinlenmediğine ilişkin bir bilgi ya da kanıt sunmadığı gibiMahkemenin kararında bariz takdir hatası veya açık keyfilik oluşturan herhangibir durum da tespit edilememiştir.
28. Açıklanan nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürüleniddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu, Derece Mahkemesikararlarının bariz takdir hatası veya açık keyfilik de içermediğianlaşıldığından, başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin “açıkça dayanaktan yoksunolması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurunun “açıkçadayanaktan yoksun olması” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
22/6/2015 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.