TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
PERVİN KARAMAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/14833)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Pervin KARAMAN
2. Dilfürüz AKAGÜNDÜZ
3. Yusuf KARAMAN
4. Bircan ŞAHİN
5. İsmail KARAMAN
6. Emine DAĞTEKİN
7. Zeynep DEMİREL
8. Fatma GÖZÜKARA
Vekili
:
Av. Hakan GELERİ
Başvurucu
:
9. Aliye TAYFUR
Vekili
:
Av. Fuat ÇAMLIBEL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurucu Aliye Tayfur yönünden başvurunun kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, diğer başvurucularyönünden ise başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir.
5. 2015/3828 sayılı bireysel başvuru dosyası konu yönündenhukuki irtibat nedeniyle 2014/14833 sayılı dosya üzerinde birleşmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurucu Aliye Tayfur yönündenbaşvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına kararverilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular Pervin Karaman, DilfürüzAkagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirelve Fatma Gözükara'nın babaları olan murislerinin16/4/1992 tarihinde Doğubayazıt Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitineitiraz davasına, başvurucu Aliye Tayfur'un babası olan murisi 5/2/1997tarihinde müdahil olmuş ve anılan dava yerel Mahkeme aşamasında derdestdurumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Başvurucu Aliye Tayfur yönünden açıkça dayanaktan yoksunolmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir nedende bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalletakip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraberbaşvurucu Aliye Tayfur'un murisinin 5/2/1997 tarihinde verdiği müdahale taleplidilekçesi sonrasında, müdahil sıfatıyla yargılamada yer almaya başladığıanlaşılmaktadır. Bu nedenle başvurucu murisi açısından makul süredeğerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, davanın açıldığıtarih değil usulüne uygun olarak müdahale talebinde bulunulan 5/2/1997tarihidir (İsmail Özkan, B. No:2012/367, 17/9/2013, § 25).
16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Aliye Tayfuryönünden yaklaşık 20 yıl, diğer başvurucular yönünden ise yaklaşık 25 yıllıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
19. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarınıkullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyethaklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıcadeğerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
21. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkatealınarak başvurucular Pervin Karaman, DilfürüzAkagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, ZeynepDemirel ve Fatma Gözükara'ya ayrı ayrı net 3.300 TL;başvurucu Aliye Tayfur'a ise net 6.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz,Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel veFatma Gözükara'ya müştereken; 226,90 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL yargılama giderinin isebaşvurucu Aliye Tayfur'a münferiden ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucu Aliye Tayfur yönünden makul sürede yargılanmahakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı dadikkate alınarak başvurucular Pervin Karaman, DilfürüzAkagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, ZeynepDemirel ve Fatma Gözükara'ya ayrı ayrı net 3.300 TL;başvurucu Aliye Tayfur'a ise net 6.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminatailişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmailKaraman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'yaMÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 2.026,90 TL yargılama giderinin ise başvurucu Aliye Tayfur'a MÜNFERİDENÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Doğubayazıt Kadastro Mahkemesine(E.1992/106) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.