TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
RAMAZAN KORKMAZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/36550)
Karar Tarihi: 19/7/2017
R.G. Tarih ve Sayı: 26/7/2017-30135
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
Ramazan KORKMAZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, özel öğretim kurumunun kapatılmasına karar verilmesive bu kararın doğurduğu hukuki sonuçlar nedeniyle Anayasa'da düzenlenen birkısım ilke ve hakkın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 28/11/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. 15 Temmuz 2016 gecesi Türk Silahlı Kuvvetleri içindeörgütlenmiş bir grup tarafından darbe girişiminde bulunulmuştur.
7. Bu kapsamda devletin yetkili organları tarafından tehditdeğerlendirmesi yapılarak başta Fetullahçı TerörÖrgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) olmak üzere demokratik anayasaldüzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, millî güvenliğe yönelik tehditoluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşı tedbirleralınması kararlaştırılmıştır.
8. Anılan tedbirler kapsamında olağanüstü hâl ilan edilmiş vebirçok olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesi çıkarılmıştır.
9. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan BakanlarKurulunca 22/7/2016 tarihinde kararlaştırılan 667 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) 23/7/2016tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe girmiştir. Anılan KHK ile millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespitedilen FETÖ/PDY aidiyeti, iltisakı veya irtibatıbelirlenen özel öğretim kurum ve kuruluşları da kapatılmıştır.
10. Başvurucunun sahibi olduğu özel temel lisesi de 667 sayılıKHK ile kapatılmıştır.
11. Bireysel başvuru yapılması sonrasında Cumhurbaşkanı'nınbaşkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 2/1/2017 tarihinde kararlaştırılan685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında KanunHükmünde Kararname, 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
12. 685 sayılı KHK'nın 1. maddesiyle olağanüstü hâl kapsamındatesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamaküzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu (Komisyon) kurulmuştur.Anılan KHK'nın 2. maddesinde, Komisyonun olağanüstü hâl kapsamında doğrudankanun hükmünde kararnameler ile "özel öğretim kurumlarının kapatılması"na ilişkin işlemler hakkındaki başvurularıda değerlendirip karar vereceği belirtilmiştir.
13. Başbakanlık tarafından yapılan duyuruda Komisyonabaşvuruların 17/7/2017 tarihinde başlayacağı ilan edilmiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
14. 667 sayılı KHK'nın “Kapatılankurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” kenar başlıklı 2. maddesinin(1) numaralı fıkrası şöyledir:
"1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespitedilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;
...
b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özelöğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,
...
kapatılmıştır."
15. 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek KabulEdilmesine Dair Kanun'un “Kapatılan kurum vekuruluşlara ilişkin tedbirler” kenar başlıklı 2. maddesinin (1)numaralı fıkrası şöyledir:
"Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;
...
b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşlarıile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,
...
kapatılmıştır.
16. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonunoluşumu” kenar başlıklı 1. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarışöyledir:
" (1) Anayasanın 120 ncimaddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı TürkiyeBüyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terörörgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti,aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğugerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmündekararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvurularıdeğerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İncelemeKomisyonu kurulmuştur.
(2) Komisyon, yedi üyeden oluşur. Üyelerin üçükamu görevlileri arasından Başbakan tarafından, bir üye Adalet Bakanlığınınmerkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hâkim ve savcılararasından Adalet Bakanınca, bir üye mülki idare amirleri sınıfına mensuppersonel arasından İçişleri Bakanınca, birer üye Yargıtaydave Danıştayda görev yapan tetkik hâkimleri arasındanHâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir. Komisyon, kendiüyeleri arasından yapacağı seçimle bir başkan ve bir başkanvekili seçer."
17. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonungörevleri” kenar başlıklı 2. maddesinin (1) ve (2) numaralıfıkraları şöyledir:
"(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler iletesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip kararverir.
...
c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon vekonfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıfyükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete vedergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması.
...
(2) Olağanüstü halkapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle gerçek veya tüzelkişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan düzenlenen ve birincifıkra kapsamına girmeyen işlemler de Komisyonun görev alanındadır. "
18. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonungörev süresi” kenar başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
"Komisyon, bu Kanun Hükmünde Kararnameninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapar. BakanlarKurulu, gerek görmesi halinde bu süreyi bitiminden itibaren birer yıllıksürelerle uzatabilir. "
19. 685 sayılı KHK'nın “Üyeleringüvenceleri ve hakları” kenar başlıklı 4. maddesinin (1) ve (2)numaralı fıkraları şöyledir:
"(1) Üyelerin süreleri dolmadan herhangibir nedenle görevlerine son verilemez. Ancak üyenin;
a) Komisyon tarafından kabul edilebilirmazereti olmaksızın bir takvim yılı içinde toplam beş Komisyon toplantısınakatılmaması,
b) Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle işgöremeyeceğinin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi,
c) Görevi ile ilgili olarak işlediği suçlardandolayı hakkında verilen mahkûmiyet kararının kesinleşmesi,
ç) Geçici iş göremezlik halinin üç aydan fazla sürmesi,
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 302 nci, 309uncu, 310 uncu, 311 inci, 312 nci, 313 üncü, 314 üncüve 315 inci maddelerinde yazılı suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veyakovuşturma başlatılması,
e) Terör örgütlerine veya Milli GüvenlikKurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilenyapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakıveya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında Başbakanlıkça idarisoruşturma başlatılması veya soruşturma izni verilmesi,
hallerinin tespit edilmesi üzerine Komisyon tarafından üyeliğine son verilir.Ölüm, istifa veya herhangi bir diğer nedenle boşalan üyelikler için en geç ikiay içinde 1 inci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre yeni üyelerbelirlenir.
(2) (Ek cümle: 17/4/2017-KHK-690/52 md.) Üyeler, Komisyondaki görevleri süresince kurumlarındanaylıklı izinli sayılır. Üyeler, mali ve sosyal haklarını kurumlarından almayadevam ederler. Üyelere, kurumlarınca mali haklar kapsamında bir ayda yapılantoplam ödeme tutarı ile (142.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıylaçarpımı sonucu bulunan tutar arasındaki fark, damga vergisi hariç herhangi birvergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve görev yaptıkları süreyle orantılıolmak üzere Başbakanlıkça ayrıca her ay ilave ücret olarak ödenir. "
20. 685 sayılı KHK'nın “Bilgive belge talep etme yetkisi” kenar başlıklı 5. maddesinin (1) ve (2)numaralı fıkraları şöyledir:
"(1) Komisyon, görev alanı ile ilgili hertürlü bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir.
(2)Soruşturmanın gizliliğine ve Devlet sırlarına ilişkin ilgili mevzuat hükümlerisaklı kalmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonungörevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizinKomisyona göndermek veya yerinde incelenmesine imkân sağlamak zorundadır."
21. 685 sayılı KHK'nın “Başvurulardausul ve süre” kenar başlıklı 7. maddesinin (1) ve (3) numaralıfıkraları şöyledir:
"(1) Komisyona başvurular valilikleraracılığıyla yapılır... Valilikler ve ilgili kurumlar kendilerine yapılanbaşvuruları gecikmeksizin Komisyona iletir. Mükerrer başvurular işleme alınmaz.
...
(3) Komisyonun başvuru almaya başladığıtarihten önce yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle ilgili olarakbaşvuru alma tarihinden itibaren altmış gün içinde; bu tarihten sonra yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnamelerle ilgili olarak ise ResmiGazetede yayımlanma tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmayan başvurularişleme alınmaz. "
22. 685 sayılı KHK'nın “İncelemeve karar” kenar başlıklı 9. maddesi şöyledir:
"Komisyon incelemelerini dosya üzerindenyapar. Komisyon, inceleme sonucunda başvurunun reddine veya kabulüne kararverebilir. "
23. 685 sayılı KHK'nın "Kararlarınuygulanması" kenar başlıklı 10. maddesinin (2) ve (3) numaralıfıkralarının ilgili kısmı şöyledir:
"(2) Kapatılan kurum ve kuruluşlarailişkin başvurunun kabulü halinde ilgili kanun hükmünde kararname hükümleri,söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte sözkonusu kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzereortadan kalkmış sayılır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleriBakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğütarafından yerine getirilir.
(3) (Ek: 17/4/2017-KHK-690/53 md.) Komisyonun karara bağladığı dosyaya ilişkin olarakKomisyonda bulunan tüm evrak, ... ikinci fıkra kapsamına giren dosyalardailgili kurum veya kuruluşa, ... devredilir. "
24. 685 sayılı KHK'nın “Yargıdenetimi” kenar başlıklı 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınilgili kısmı şöyledir:
" (1) Komisyonkararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek Ankaraidare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhineiptal davası açılabilir... "
V. İNCELEME VE GEREKÇE
25. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
26.Başvurucu, KHK ile okulunun kapatılmasına karar verildiğiiçin bu işleme karşı doğrudan dava açamaması nedeniyle mahkemeye erişimhakkının; bu konuda kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmamasına karşın sahibiolduğu kurumunun terör örgütleri ile iltisak ve irtibatının görülmesi nedeniylemasumiyet karinesinin; hiçbir somut delil ortaya konulmadan terör örgütleriyleilişkisi bulunduğu değerlendirilerek okulunun kapatılması nedeniyle adilyargılanma hakkı kapsamındaki diğer tüm güvencelerinin; atılı suçun şirketfaaliyetleri kapsamında işlendiği ispat edilmeksizin yasaların keyfî şekildeyorumlanması sonucunda işlem tesis edilmesi nedeniyle suç ve cezalarınkanuniliği ilkesinin; eğitim kurumunun kapatılmasına karar verilmesi nedeniyleayrıca özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının bu kapsamda ayrımcılıkyasağının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve ihlallerinortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
27. 685 sayılı KHK'nın geçici 1. maddesinin (3) numaralıfıkrasına göre Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi biryargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar hakkında yargı mercilerincekarar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir ve dosyalar yeni birbaşvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderilir. Ancak anılandüzenlemenin olağan kanun yollarına ilişkin olduğu açıktır. Anayasa Mahkemesinebireysel başvuru yolu ise olağan nitelikte bir kanun yolu değildir. Açıklanannedenle Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurular 685 sayılı KHK'nıngeçici 1. maddesinin (3) numaralı fıkrası kapsamına girmemektedir. Dolayısıylasomut bireysel başvurunun kabul edilebilirlik kriterleri bakımındandeğerlendirilmesi gerekir.
28. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesişöyledir:
"Başvuruda bulunabilmek için olağan kanunyollarının tüketilmiş olması şarttır."
29. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45.maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
"İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem,eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarınıntamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir."
30. Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre bireysel başvuruyoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarınıntüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tümorganlarının anayasal ödevi olup bu ödevin ihmal edilmesi nedeniyle ortayaçıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bunedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin iddialarınöncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafındandeğerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayşe Zıraman ve CennetYeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).
31. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hakihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecekikincil nitelikte bir başvuru yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincilniteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek içinöncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarıncabaşvurucunun şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısalmercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi vekanıtlarını zamanında bu makamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava vebaşvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve CennetYeşilyurt, § 17).
32. Başvuru yollarının tüketilip tüketilmediği, ilke olarakAnayasa Mahkemesine başvurunun yapıldığı tarihteki duruma bakılarakdeğerlendirilir. Ancak Anayasa Mahkemesi bazı durumlarda bireysel başvuruyapıldıktan sonra oluşturulan yeni başvuru yollarının tüketilmesi gerektiğinede karar verebilir. Özellikle belli bir konudaki yapısal ve sistemik sorunlaraçözüm bulmak amacıyla sonradan oluşturulmuş bir yol söz konusu ise ikincillik ilkesi,o konudaki temel hak veözgürlüklerin ihlali iddialarının -bu yol vasıtasıyla- öncelikle idari veyargısal makamlarca değerlendirilmesine imkân tanınmasını gerekli kılabilir.
33. Her hâlükârda bir başvuru yolunun tüketilmesinin gerekliolması için ulaşılabilir olması,ihlaliddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesine sahip olması gerekir. Belli bir başvuru yolunun soyut olarakbelirtilen niteliklere sahip olması yeterli değildir. Bu yolun uygulamada daanılan niteliklere sahip olması ya da en azından sahip olmadığının kanıtlanmamışolması gerekir. Bununla birlikte soyut olarak makul bir başarı sunma kapasitesibulunan bir yolun uygulamada başarıya ulaşmayacağına dair süphe,o başvuru yolunun tüketilmemesini haklı kılmaz. Özellikle sonradan oluşturulanve henüz uygulaması olmayan bir başvuru yolunun bu kapsamda değerlendirilmesigerekir.
34. Dolayısıyla bireysel başvuru yapıldıktan sonra yeni birbaşvuru yolunun oluşturulması hâlinde Anayasa Mahkemesinin görevi, söz konusubaşvuru yolunun düzenleniş şekli itibarıyla ulaşılabilir olup olmadığını, ihlaliddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesine sahip olup olmadığını değerlendirmektir.
35. 685 sayılı KHK’nın 1. maddesiyle Anayasa'nın 120. maddesikapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli TBMM kararıyla onaylanan olağanüstühâl kapsamında, terör örgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna Milli Güvenlik Kurulunca (MGK) karar verilen yapı,oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakıveya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesisedilmeksizin doğrudan KHK hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkinbaşvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleriİnceleme Komisyonu kurulmuştur. Sonradan oluşturulan bu başvuru yolununulaşılabilirlik açısından ve başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesi yönünden ayrı ayrı ve sırayla incelenmesi gerekir.
1. Ulaşılabilir Olma
36. Komisyona başvurular valilikler aracılığıyla yapılabilir(bkz. § 21). Komisyona başvurulması için başvuranlardan masraf talep edilmesineyönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan 685 sayılı KHK, makul birsüre içinde Komisyona başvurma imkânı da tanımaktadır. 685 sayılı KHK’dan önceyürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler yönünden de başvuru süresineilişkin düzenlemelere yer verilmiştir (bkz. § 21). Dolayısıyla sonradanoluşturulan bu başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması vekişilere makul bir süre içinde valilikler ve kurumlar vasıtasıyla başvuruimkânı tanıyarak başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğusonucuna varılmıştır.
2. Başarı Şansı Sunma Kapasitesine Sahip Olma
37. Komisyon, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudankanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkinbaşvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere kurulmuştur. Olağanüstü hâlkapsamında doğrudan KHK'lar ile tesis edilen kamu görevinden, meslekten veya görevyapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi; öğrencilikle ilişiğinkesilmesi; dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özelsağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özelradyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları,yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması; emekli personelin rütbelerininalınması işlemleri hakkındaki başvuruları Komisyon değerlendirip kararabağlayacaktır (bkz. §§ 16, 17). Dolayısıyla Komisyonun başvuru konusu işlemiinceleme hususunda yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
38. Komisyon, incelemelerini dosya üzerinden yapacak ve incelemesonunda başvurunun reddine veya kabulüne karar verecektir. Komisyon, görevalanı ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir.Soruşturmanın gizliliğine ve devlet sırlarına ilişkin ilgili mevzuat hükümlerisaklı kalmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonungörevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizinKomisyona göndermek veya yerinde incelenmesine imkân sağlamak zorundadır.Başvurucuların Komisyona bilgi/belge sunmasına da bir engel bulunmamaktadır.
39. Komisyonun yapısı önceden KHK ile belirlenmiştir. Komisyonyedi üyeden oluşmakta olup üyelerin üçü yargı mensubu kişiler arasındanseçilir. Komisyon üyeleri, atanma, görevlerinin sona ermesi ve çalışma şartlarıbakımından bazı güvencelerle donatılmıştır (bkz. § 19). Buna göre üyelerinsüreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son verilemez. Ayrıcaüyeliğin sona ermesini gerektirecek bir durum söz konusu olduğunda bunaKomisyon tarafından karar verilir. Üyeler, mali ve sosyal haklarınıkurumlarından almaya devam eder. Komisyon, 685 sayılı KHK'nın yürürlüğe girdiğitarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapar ve Bakanlar Kurulunun gerekgörmesi hâlinde bu sürenin bitiminden itibaren Komisyonun görev süresi bireryıllık sürelerle uzatabilir.
40. Komisyon kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Başvurucular,Komisyon kararlarına karşı idare mahkemelerinde dava açarak yargı yoluyla dahakkını arayabilir. Komisyon kararları yargı denetimine açık olduğundan anılankararlara karşı yargı yoluna başvurulduğunda Anayasa'nın 36. maddesi gereğibaşvuruculara adil yargılanma hakkının tüm güvencelerinin sağlanması gerekir.Bu bağlamda yargılamanın bağımsız ve tarafsız bir mahkemece, silahlarıneşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı olmayacak şekilde hakkaniyeteuygun yürütülmesi ve makul sürede sonuçlandırılması anayasal zorunluluktur.Yargılamanın adil yargılanma hakkı kapsamındaki usul güvencelerine uygunyürütülmesi gerektiğinden ve aksine bir düzenleme de bulunmadığındanyargılamada potansiyel olarak başvurucuların dosyaya erişmelerine, davayaetkili şekilde katılmalarına, delillerini sunma ve inceletme fırsatına sahipolmalarına engel bir durum bulunmamaktadır.
41. Komisyonun başvuru konusu işlemi incelemeye, başvuruyu kabulederek icra edilebilir bir karar verebilmeye ve bilgi/belgelere ulaşma veincelemeye yetkili olması, başvurucuların Komisyona bilgi ve belge sunmalarınaengel bir durumun bulunmaması, Komisyonun yapısının KHK ile önceden belirlenmişve üyelerinin bazı güvencelere sahip olması, Komisyon kararlarına karşı yargıyolunun açık olması, bu kapsamda adil yargılanma hakkına ilişkin güvencelerinyargılama sırasında sağlanmasının Anayasa'nın 36. maddesi gereği zorunluluk arzetmesi ve KHK ile bu konuda sınırlama getirilmemiş olması hususları bir bütünolarak değerlendirildiğinde söz konusu başvuru yolunun düzenleniş şekli itibarıylabaşvurucunun ihlal iddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma kapasitesinesahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
3. Yeterli Giderim Sağlama Kapasitesine SahipOlma
42. Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin olarak Komisyonayapılan başvurunun kabulü hâlinde ilgili kanun hükmünde kararname hükümleri,söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte sözkonusu kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzereortadan kalkmış sayılacaktır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleriBakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğütarafından yerine getirilecektir (bkz. § 23).
43. Sonuç olarak söz konusu başvuru yolunun kapatılan kurum vekuruluşun açılmasına imkân tanıması, buna ilişkin kararların icra yönteminibelirlemesi ve anılan kararların icrasının hızlı şekilde gerçekleşmesineilişkin hükümler içermesi nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderimsağlama kapasitesine de sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
44. Başvurucunun ihlal iddiaları dikkate alındığında ilk bakıştaulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderimsağlama kapasitesi olduğu görünen Komisyona başvuru yolu tüketilmeden yapılanbaşvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun "ikincil niteliği" ilebağdaşmayacağı sonucuna varılmıştır.
45. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Başvurucunun, 685 sayılı KHK'nın 7. maddesinde belirtilenusul ve sürede Komisyona başvurmasında serbestiyetine,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.