TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
RAMAZAN BEYAZPİRİNÇ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/2728)
Karar Tarihi: 28/1/2021
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Selahaddin MENTEŞ
Raportör
:
Sinan ARMAĞAN
Başvurucu
:
Ramazan BEYAZPİRİNÇ
Vekilleri
:
1. Av. Fahriye Belgün BABA
2. Av. Alişan ŞAHİN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, tutuklu olan başvurucunun sağlık hizmetlerineerişim sağlayamaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasınailişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 11/2/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucu,Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca tedavisininbaşladığı hastanede ya da başka bir tam teşekküllü hastanede yataraktedavisinin başlatılması konusunda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
5. Komisyonca tedbir talebinin ve başvurunun kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
6. Bireysel başvuru yapılan tarihte Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına (Savcılık) müzekkere yazılmış, gelen cevap sonrasında BirinciBölüm tarafından 16/2/2016 tarihinde başvurucunun sağlık durumuna uygun olaraktedavisinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması yönünde tedbir kararıverilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle veUlusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
A. GenelBilgiler
8. Başvurucu 16/9/2015 tarihinde güvenlik güçleriylegirdiği silahlı çatışma sonucu yaralanmış, anılan çatışmada bir güvenlikgörevlisi hayatını kaybetmiştir.
9. Başvurucu ağır yaralı olarak kaldırıldığı Van'dakiözel bir hastanede tedavi altına alınmış; gerçekleştirilen ameliyat sonucundasol akciğerini ve dalağını tamamen, karaciğerini ve kalın bağırsağını kısmenkaybetmiştir.
10. Başvurucunun tedavisine Van Yüzüncü Yıl Tıp FakültesiHastanesinde (Tıp Fakültesi) devam edilmiş, tedavi gördüğü hastanede yapılansorgusu neticesinde Van 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/10/2015 tarihli kararıyladevletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve kişiyi yerine getirdiği kamugörevi nedeniyle kasten öldürme suçlarından tutuklanmıştır.
11. Tıp Fakültesinde yapılan muayene sonucundabaşvurucunun sol akciğerinden sıvı akışı tespit edildiğinden stent takılmasıgerektiği değerlendirilmiştir. Söz konusu cerrahi işlemin Van'da yapılmasımümkün olmadığından başvurucunun Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve GöğüsCerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Ankara Atatürk Hastanesi) sevkedilmesine karar verilmiştir.
12. Başvurucunun nakli Van Cumhuriyet Başsavcılığıaracılığıyla 14/12/2015 tarihinde gerçekleştirilmiş; başvurucu, Sincan 2Numaralı F Tipi Yüksek Güvenlik Ceza İnfaz Kurumuna (Sincan İnfaz Kurumu)konulmuştur.
13. Başvurucu 13/1/2016 tarihinde Ankara AtatürkHastanesinde muayene edilmiş ise de hastanede sadece tüberküloz hastası olanmahkûmların tedavisinin yapıldığı, bu nedenle başvurucunun Ankara Numune Eğitimve Araştırma Hastanesine (Ankara Numune Hastanesi) başvurması gerektiğigerekçesiyle tedavisi yapılmamıştır.
14. Ankara Numune Hastanesinde 20/1/2016 tarihindemuayene edilen başvurucu hakkında şu şekilde rapor düzenlenmiştir:
“Hasta Ekim 2015’de ateşli silahlayaralanma nedeniyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs CerrahisiKliniğinde sol prümonöktorm operasyonu geçirmiştir. Bu ameliyatın birkomplikasyonu olarak sol piyotoraks gelişmiştir. Hastanın Ankara SanatoryumHastanesinden taburcu olmadığı bildirilmiştir. Hastanın bu rahatsızlığının VanYüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisinde tedavi ve takibiyapılabileceğinden dolayı hastanın ameliyat olduğu merkeze gönderilmesiuygundur.”
15. Başvurucu vekilleri 25/1/2016 tarihinde AdaletBakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne (Genel Müdürlük), 2/2/2016tarihinde ise Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak ceza infaz kurumundakalma koşullarının uygun olup olmadığının tespiti için tam teşekkülü birhastaneden sağlık kurulu raporu aldırılması ve acilen yatarak tedavisinebaşlanması talebinde bulunmuştur. Savcılık aynı tarihte başvurucunun acilolarak hastaneye sevkine ve tedavisinin yapılmasına karar vermiştir.
16. 4/2/2016 tarihinde tekrar Ankara Numune Hastanesinesevk edilen başvurucunun akciğer filmi çekilmiştir. Başvurucunun anlatımınagöre muayene eden doktor; acil ameliyata ihtiyacının olmadığını, bu aşamadaöncelikle ödemin kurutulması için antibiyotik tedavisi gerektiğini, tedavininise Van’da yapılabileceğini söylemiştir.
17. Başvurucu 8/2/2016 tarihinde tekrar Genel MüdürlüktenVan’a naklini talep etmiştir.
18. Başvurucu 11/2/2016 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
B. TutulduğuCeza İnfaz Kurumu Tarafından Gönderilen Belgeler
19. Sincan İnfaz Kurumunun 12/2/2016 tarihli yazısındabaşvurucunun sağlık durumu ve sunulan hizmetlerle ilgili bilgi verilmiştir.Yazının ilgili kısmı şu şekildedir:
"...Van Cumhuriyet Başsavcılığının01/12/2015 gün ve 2015/11142 sayılı yazısı ile, Ankara Atatürk GöğüsHastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tetkik vetedavisinin yapılması, tedavisi sonrasında ise geldiği ceza infaz kurumunaiadesi istenildiğinden, 14/12/2015 tarihinde 'misafir hükümlü/tutuklu'statüsünde Kurumumuz kayıtlarına alınarak Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları veGöğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tetkik ve tedavilerinebaşlanıldığı, hastanenin sevki ile tedavisine Ankara Numune Eğitim ve AraştırmaHastanesi Göğüs Cerrahisi Polikliniğinde devam edildiği, yapılan tetkiklerneticesinde, tutuklunun Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs CerrahisiPolikliniğinde 'sol Prümonöktorm operasyonu geçirdiği, bu ameliyatın birkomplikasyonu olarak göğsünde sol piyotoraks geliştiğinin' raporla tespitedildiği, hastanın bu rahatsızlığının tedavisinin Van Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Polikliniğinde tedavi ve takibinin yapılabileceği,Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 20/01/2016 tarihli sağlık durumraporu ile uygun görüldüğünden, tedavisi sonrası Kurumuna iade işlemlerininbaşlatıldığı;
Adalet Bakanlığı Ceza ve TevkifevleriGenel Müdürlüğünün 29/01/2016 gün ve 57551099-207.06-E.605/12110 sayılıyazıları ekinde tutuklu avukatı Halil İbrahim Vargün'ün, tutuklunun 5275 SayılıKanunun 16 ncı maddesinin 3. fıkrası kapsamında infazın geri bırakılması vetutuklunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkindenvazgeçilerek tam teşekküllü bir hastanede tedavisine devam olunması talebiüzerine, tutuklunun Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık kurulunasevk planlamasının yapıldığı, ancak;
Tutuklunun 08/02/2016, 09/02/2016,12/02/2016 tarihli dilekçeleri ile hastaneye gitmek istemediğini beyan ederek,bir an önce geldiği Kuruma iadesini talep ettiği, 11/02/2016 tarihinde alınanifadesinde kendisine tedavi safahatı ve avukatının başvurusu hakkında bilgiverildiği, buna rağmen tutuklunun 'burada hiçbir hastaneye gitmek istemediğini,avukatları ile görüştüğünü ve taleplerinden haberdar olduğunu, acil olarak VanF Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkini talep ettiğini' beyanettiği;
Anlaşılmış olup;
Tutuklunun, getirildiği Van F Tipi YüksekGüvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna iade süreci devam etmektedir."
20. Sincan İnfaz Kurumunun yazısının ekinde başvurucunun6/2/2016, 8/2/2016 ve 12/2/2016 tarihli dilekçe örnekleri bulunmaktadır.Başvurucu, dilekçelerinde Ankara'da tedavisinin yapılmayacağını anlamasısebebiyle Van'a acil olarak nakledilmesini talep etmiştir. Başvurucu 12/2/2016tarihli dilekçesinde ise ayrıca hastaneye gitmek istemediğini de bildirmiştir.
21. Sincan İnfaz Kurumu 11/2/2016 tarihinde başvurucuvekillerinin 25/1/2016 tarihli Genel Müdürlüğe yazdığı talep dilekçesininiçeriği ve yapılacak işlemler hakkında bilgi vererek hastanelere sevkplanlaması hakkında başvurucunun diyeceklerini sormuştur. Başvurucunun ifadesişu şekildedir:
"Ben burada hiçbir hastaneye gitmekistemiyorum. Acilen sevkimin Van'a yapılmasını istiyorum. Ben avukatlarım ilezaten görüştüm. Avukatlarımın sevkimin durdurulmasına dair taleplerindenhaberdarım. Avukatlarım da benim Van'a acilen gitmek istediğimi biliyorlar.Zaten bu dilekçeyi de ocak ayında vermişlerdi. Ben tedavimin Van'dayapılacağına inanıyorum. Başka bir çare olduğunu düşünmüyorum ve bir an önceacil olarak Van F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevkimin gerçekleştirilmesinitalep ediyorum."
22. İfadesinin alınması sonrasında Sincan İnfaz Kurumutarafından 12/2/2016 tarihinde başvurucunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaİnfaz Kurumuna iadesine karar verilmiştir.
23. Anayasa Mahkemesinin tedbir kararı sonrasındabaşvurucunun 17/2/2016 tarihinde Ankara Numune Hastanesine sevki planlanmış fakat17/2/2016 günü saat 07.30'da rahatsızlandığını beyan etmesi üzerine başvurucu,Sincan Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesine götürülmüştür. Söz konusu hastanetarafından yapılan muayene sonrasında başvurucu Ankara Numune Hastanesine sevkedilmiş ve tedavisine başlanmıştır.
24. Sincan İnfaz Kurumunun Savcılığa yazdığı 22/2/2016tarihli başvurucu hakkındaki bilgilendirme yazısında şu ifadelere yerverilmiştir:
"...tutuklunun tedavi görmekteolduğu Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım ünitesindenAnkara 29 Mayıs Devlet Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesine sevki gerçekleşmiş dahasonra başka bir yoğun bakım ünitesine nakli esnasında fenalaşması üzerine GaziÜniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine götürülerek müdahaleedildiği, Saat:18:27' de tüm müdahalelere rağmen nabız ve ritm görülmediğindeneksitus kabul edildiği 19/02/2016 tarih ve 15268537 Başvuru numaralı Adli Raporformundan anlaşılmış olup..."
25. UYAP üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinden debaşvurucunun 19/2/2016 tarihinde vefat ettiği görülmektedir.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
26. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
27. Başvurucu, tedavi için nakledildiği Sincan İnfazKurumunda çeşitli hastanelere sevk edildiğini fakat hastanelerde etkili şekildetedavisinin yapılmadığını, hayati tehlike arz eden ve sürekli kötüye gidendurumuna rağmen yatarak tedavi olmak yerine infaz kurumu şartlarında tutulmayadevam edildiğini iddia etmiş; bu sebeplerle yaşam hakkı ve kötü muameleyasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvurularınkabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" kenar başlıklı 48.maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Kabul edilebilirlik şartları veincelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükledüzenlenir."
29. İçtüzük'ün 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Bölümler ya da Komisyonlarcayargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptananherhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesinihaklı kılan bir neden görülmemesi.
(2) Bölümler ya da Komisyonlar;yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanmasıve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi yada insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devamedebilir."
30. Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra19/2/2016 tarihinde yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ölümündensonra başvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir taleptebulunulmadığı anlaşılmıştır. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklıkılan bir neden bulunmamaktadır.
31. Açıklanan gerekçelerle başvurunun yapılmasından sonrabaşvurucunun ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvurucunun ölümü nedeniyleDÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 28/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.