TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
RAUF ZÜLFÜKAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/1068)
Karar Tarihi: 23/2/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör
:
Özgür DUMAN
Başvurucu
:
Rauf ZÜLFÜKAR
Vekili
:
Av. Süreyya ALŞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, uçuş tazminatından hukuka aykırı olarak kesildiğiöne sürülen gelir vergisinin iade edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının; bukonuda farklı yargısal kararlar verilmesi nedeniyle de eşitlik ilkesi ile adilyargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 27/1/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
A. Başvuruya KonuUyuşmazlık Öncesi Yaşanan Olaylar
8. Başvurucu Türk Hava Yolları A.Ş. (THY) bünyesinde ikincisınıf hava aracı bakım teknisyeni olarak görev yapmaktadır. Başvurucuya bugörevi nedeniyle "uçuş tazminatı" ödemesi yapılmaktadır.
9. Başvurucu uçuş tazminatından gelir vergisi kesintisiyapılmaması ve geriye dönük olarak yapılan vergi kesintilerinin de iadeedilmesi için 22/9/2005 tarihinde Maliye Bakanlığına (İdare) başvurmuştur.İdare, söz konusu talebi 19/1/2006 tarihinde reddetmiştir.
10. Başvurucunun talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptaliistemiyle açtığı dava, İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 30/6/2006 tarihlikararıyla kısmen kabul edilmiştir. Mahkeme, dava konusu işlemin iptaline vebaşvuru tarihinden geriye doğru zamanaşımına uğramamış olan ve tevkifat yoluyla ödenen vergilerin davacıya ret ve iadesinekarar vermiştir. Kararda 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir VergisiKanunu'nun 29. maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre başvurucuya ödenen uçuştazminatının gelir vergisinden müstesna olduğu gerekçe gösterilmiştir.
11. Temyiz edilen karar Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/12/2006tarihli ilamıyla onanmıştır.
B. Başvuruya KonuUyuşmazlık ve Sonrasında Yaşanan Olaylar
1. İstanbul 5. VergiMahkemesinde Görülen İptal Davası
12. Başvurucu bu defa önceki başvuru tarihi olan 22/9/2005tarihinden sonraki vergi kesintilerinin iadesi için 8/10/2007 tarihinde yenidenİdareye başvuruda bulunmuştur. Ancak İdare başvurucunun bu talebini reddetmiş,bu yazı başvurucuya 16/11/2007 tarihinde tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu İdarenin bu işlemine karşı 4/1/2008 tarihindeİstanbul 5. Vergi Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Mahkeme, 28/4/2008tarihli kararıyla vergi kesintilerinin iadesi istemi yönünden davanın kabulüne,faiz istemi yönünden ise davanın reddine karar vermiştir.
14. İdare kararı temyiz etmiş, Danıştay Dördüncü Dairesi1/2/2010 tarihinde hükmün bozulmasına karar vermiştir. Bozma ilamında 6/1/1982tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre davaaçma süresinin vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu hatırlatılmıştır. Somutolayda ise davaya konu idari işlemin 16/11/2007 tarihinde tebliğ edildiği,davanın da 28/12/2007 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir. Daire, dolayısıylakanunda öngörülen süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın süreyönünden reddi gerektiğini belirtmiştir.
15. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı Dairenin30/11/2010 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.
16. Bozma ilamı üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkeme7/4/2011 tarihinde, davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karartemyiz edilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
2. İstanbul 6. VergiMahkemesinde Görülen İptal Davası
17. Başvurucu yine 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındakidönem için yapılan vergi kesintilerinin iadesi istemiyle İdareye 20/8/2010tarihinde düzeltme ve 22/10/2010 tarihinde şikâyet başvurularında bulunmuştur.
18. İdare tarafından bu başvurulara bir cevap verilmeyincebaşvurucu 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptal davasıaçmıştır. Mahkeme 12/6/2012 tarihinde davanın kısmen kabulüyle vergikesintilerinin iadesine, faiz istemi yönünden ise davanın reddine kararvermiştir.
19. Temyiz edilen hüküm, Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/6/2012tarihli ilamıyla davanın kabul edilen kısmı yönünden bozulmuştur. Daire,başvurucunun daha önce aynı istemle açtığı davanın süre yönünden reddedildiğinedikkat çekmiştir. Bozma ilamında, aynı konuyla ilgili olarak yeni bir hukukidurum söz konusu olmaksızın tekrar yapılan başvurunun dava açma süresinicanlandırmayacağı belirtilmiştir. Başvurucunun karar düzeltme istemi iseDairenin 31/1/2013 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.
20. Bozma ilamına uyan Mahkeme 11/4/2013 tarihli kararıyladavanın reddine karar vermiştir.
21. Karar başvurucu vekiline 27/12/2013 tarihinde tebliğedilmiştir.
22. Başvurucu 27/1/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
23. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
24. Başvurucu, uçuş tazminatının kanun gereği gelir vergisindenmüstesna olduğunu belirterek buna rağmen söz konusu tazminattan gelir vergisikesintisi yapıldığından yakınmaktadır. Başvurucu, yapılan vergi kesintilerininiadesi istemiyle 2005 yılında başlattığı idari ve yargısal sürecin de lehinesonuçlandığını ifade etmiştir.
25. Başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki vergikesintilerinin iadesi için İdareye yaptığı başvurunun zımnen reddedildiğini,yargısal süreçten ise bir sonuç alamadığını belirterek mülkiyet hakkının ihlaledildiğini iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca daha önceki döneme ait vergikesintilerinin iade edilmesine ve emsal yargı kararları da bulunmasına rağmenaçtığı davanın reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ihlallerin tespiti ile tazminattaleplerinde bulunmuştur.
26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 17).
27. Başvuru konusu olayda başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007tarihleri arasındaki dönem için uçuş tazminatından yapılan vergi kesintilerininiadesi isteminin İdarece reddedilmesi üzerine İstanbul 5. Vergi Mahkemesindeiptal davası açmıştır. Bu davada Mahkeme bozma ilamına uyarak 7/4/2011tarihinde davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar ise temyizedilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
28. Başvurucu bu dava devam ederken aynı dönem için vergikesintilerinin iade edilmesi istemiyle yeniden İdareye başvurmuş ve zımnî retişlemine karşı bu defa 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptaldavası açmıştır. Dolayısıyla başvurucunun ihlal iddiaları esas itibarıylaİstanbul 5. Vergi Mahkemesinde görülen ve süre yönünden reddedilen dava ileilgilidir. Ancak başvuruya konu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındakivergi kesintileriyle ilgili istem bakımından açılan bu davanın AnayasaMahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden öncesonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
29. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında da belirtildiğiüzere daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılı olunmayacağı belliolan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin bireysel başvurularınincelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012 tarihinden sonratekrar başvurulması sonucu verilen ret kararı üzerine yapılan bireyselbaşvurunun Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamında olduğununkabul edilmesi mümkün değildir (başka bir hak ihlali iddiasıyla ilgili olmaklabirlikte ilgisi nedeniyle bkz. Zeycan Yedigöl [GK], B. No: 2013/1566, 10/12/2015, §42; mülkiyet hakkı yönünden bkz. Agavni Mari Hazaryan ve diğerleri,B. No: 2014/4715, 15/6/2016, § 119).
30. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin zamanbakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun zamanbakımından yetkisizlik yönünden KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.