TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
RAZİYE KOÇAŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/16794)
Karar Tarihi: 12/1/2017
R.G. Tarih ve Sayı: 21/2/2017 - 29986
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör
:
Şermin BİRTANE
Başvurucu
:
Raziye KOÇAŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, zorunlu ikinci bölge görevi kapsamında eşin görevyaptığı yerden başka yere yapılan atama işlemi nedeniyle ailenin korunması veaile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/10/2014 tarihinde Kocaeli 2. İdare Mahkemesivasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bireksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 31/3/2015 tarihinde, başvurununkabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için 25/3/2016tarihinde Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşbildirmemiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Sistemi (UYAP) ile erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucu, polis memuru olup hizmet cetvelindeki bilgileregöre 24/6/1998 tarihinde Çanakkale ilinde göreve başlamış; 1999 ile 2011yılları arasında İzmir ilinde, 2011 yılından itibaren Kocaeli ili Başiskele ilçesinde görev yapmıştır.
7. Başvurucu Kocaeli ili Başiskeleİlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken 11/2/2013tarihinde tebliğ edilen yazıyla "şark görevi" olarak da adlandırılanEmniyet Teşkilatı ikinci bölgeye dâhil illere zorunlu hizmet sırasının geldiğikendisine bildirilmiştir. Bu doğrultuda başvurucu sırasıyla Elazığ, Van, Erzurum,Ağrı, Ardahan, Kars ve Gümüşhane illerini içeren yedi tercihte bulunarak atamatalebinde bulunmuştur.
8. 3/5/2013 tarihinde başvurucu, ikinci bölgede birinci kezzorunlu görev kapsamında birinci tercihi olan Elazığ İl Emniyet Müdürlüğüneatanmıştır. İşlem tarihi itibarıyla anılan ilde zorunlu görev süresi üç yılolarak belirlenmiştir.
9. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kara Araçları Bakım MerkeziKomutanlığı tarafından düzenlenen 20/10/2014 tarihli görev belgesine görebaşvurucunun eşi, Kocaeli ili Başiskele ilçesindeKara Araçları Bakım Merkezi Komutanlığı İşletme Müdürü kadrosunda yüzbaşırütbesiyle subay olarak görev yapmaktadır.
10. 11/9/1992 tarihli ve 21342 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde,ikinci bölge kapsamındaki iller Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt,Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane,Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli,Van olarak belirtilmiştir.
11. Emniyet Genel Müdürlüğünce Deniz Kuvvetleri Komutanlığınahitaben gönderilen 27/2/2013 tarihli ve 500051 sayılı yazıda, aile bütünlüğününkorunması amacıyla Mayıs-Haziran 2013 tarihinde zorunlu atamaya tabi EmniyetGenel Müdürlüğü personeli ile evli bulunan Deniz Kuvvetleri Komutanlığıpersonelinin yazı ekinde bildirilen illerden hangilerindegörevlendirilebileceğinin bildirilmesi istenmiştir. Söz konusu yazıda EmniyetHizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 23. maddesininbeşinci fıkrasında yer alan "BuYönetmelikte öngörülen mazeretler dahil, her ne sebeple olursa olsun ikinci bölgehizmetinden sarfınaz aredilemez."hükmünün de gözönünde bulundurulmasıistenmiştir.
12. Deniz Kuvvetleri Komutanlığının Emniyet Genel Müdürlüğünecevaben gönderdiği 7/5/2013 tarihli ve 59044 sayılı yazısında başvurucununeşinin, başvurucunun atandığı bölgeye yakın olan Gölcük, Karadeniz Ereğli veAnkara illerine atanabileceği bildirilmiştir.
13. Başvurucu; Deniz Kuvvetleri Komutanlığının, EmniyetTeşkilatı ikinci bölge kapsamındaki il ve ilçelerde kadrosu bulunmadığını,eşinin Elazığ iline atanmasının mümkün olmadığını, iki çocuğuyla birlikteElazığ'da eşinden uzakta yaşamak zorunda olması nedeniyle aile birliğininbozulduğunu, eş durumu özrünün dikkate alınmadığını ileri sürerek atamaişleminin iptali istemiyle dava açmıştır.
14. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından verilen 1/7/2013 tarihlisavunma dilekçesinde, başvurucunun ikinci bölge görevinin eş durumu mazeretinedeniyle 2004-2012 yılları arasında her yıl olmak üzere toplam dokuz kezertelendiği bildirilmiştir. Savunmada,27/3/2012 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği uyarıncaemniyet personeline ikinci kez ikinci bölge hizmeti yükümlülüğünün getirildiği,başvurucu ile birlikte mezun olan personelden bir kısımınınikinci kez ikinci bölge hizmeti ifa etmelerine karşın başvurucunun on beşyıllık meslek hayatı boyunca ikinci bölge hizmetini hiç ifa etmemiş olmasınındeğerlendirilmesi gerektiği, ayrıca aile birliğinin korunması maksadıyla sözkonusu atamanın yapılmasından önce başvurucunun eşinin görev yaptığı Kurumlakoordinasyonun da kurulduğu ifade edilmiştir.
15. Kocaeli 2. İdare Mahkemesi 17/7/2013 tarihli kararıylayürütmenin durdurulması istemini reddetmiş; buna yapılan itiraz üzerine SakaryaBölge İdare Mahkemesi, Anayasa'nın 41. maddesi ve naklen atanma ile ilgili14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alandüzenlemeler uyarınca ailenin korunması ilkesinin gereği olarak farklıkurumlarda çalışan eşler yönünden kurumlar arası koordinasyonun sağlanarak aynıveya yakın yere nakil işlemi yapılmasının idare için bir yükümlülük olduğu, buyükümlülüğün başvurucunun eşinin görevli olduğu yerde bırakılmasını gereklikıldığı, atamanın başvurucunun aile birliğini doğrudan etkiler nitelikte olduğugerekçeleriyle işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar vermiştir.
16. Bu karar gereğince idare tarafından başvurucununKocaeli'ndeki görev yerinde bırakılması yönünde işlem tesis edilmekle birlikte30/10/2013 tarihli atama onayı ile emniyet hizmetleri sınıfından genel idarehizmetleri sınıfına geçirilmek suretiyle unvan ve sınıfı resendeğiştirilmiştir.
17. Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 6/11/2013 tarihli veE.2013/603, K.2013/1050 sayılı kararıyla Elazığ iline atamaya ilişkin davareddedilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
“Dava dosyasının incelenmesinden; 1998 yılında Çanakkale İli'nde polis memuru olarak göreve başlayan, 1999-2011yılları arasında İzmir İli, Foça İlçesi'nde; 2011 yılından itibaren de, Kocaeliİli, Başiskele İlçesi'nde görev yapan davacının, eşdurumu (eşinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde Subay olması) nedeniyleikinci bölge hizmetinin daha önce dokuz kez ertelendiği, 2013 yılı genel atamadöneminde erteleme talebinde bulunmadığı, ikinci bölge birinci görevinitamamlaması için atanmak üzere birinci sırada tercih ettiği Elazığ İl EmniyetMüdürlüğü emrine dava konusu işlemle atanması üzerine de bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre; belli bir statüye girmeyikabul eden bir kişinin bu statü için geçerli kurallara uymasının zorunluolduğu, bir kamu görevlisinin eş durumu nedeniyle atanma veya yerinde bırakılmatalebinde bulunması halinde, sadece eş durumunun değil, hizmet gereklerinin degözetilmesinin gerektiği, esasen bu yönde bir değerlendirmenin, hizmetverimliliğinin sağlanması ve etkin bir yönetim için zorunlu bulunduğu dadikkate alındığında, yukarıda yer verilen Yönetmelik maddelerine göre, EmniyetHizmetleri Sınıfı mensubu olarak görev yapanların en az bir defa ikinci bölgedehizmet görmelerinin Yönetmelikte bulunan mazeretler söz konusu olsa dahizorunlu olduğunun ve eş durumu sebebiyle ikinci bölgeye gidemeyeceğibelgelenenler hakkında Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin (b) bendininuygulanacağının kurala bağlanmış olması karşısında davacının zorunlu bölgehizmetini tamamlamak üzere birinci sırada tercih ettiği Elazığ İl EmniyetMüdürlüğü emrine atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmetgerekleri yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamıştır. ”
18. Söz konusu karar, Danıştay 5. Dairesinin 27/6/2014 tarihlive E.2013/10522, K.2014/5527 sayılı kararıyla onanmıştır.
19. Nihai karar, başvurucuya 1/10/2014 tarihinde tebliğedilmiştir. Başvurucu 23/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
20. Öte yandan başvurucu, sınıf ve unvan değişikliği yapılarakgenel idare hizmetleri sınıfına geçirilmesine ilişkin işleme karşı dava açmışve Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 6/3/2014 tarihli ve E.2013/1363 sayılı kararıylayürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Bu karara karşı yapılan itirazSakarya Bölge İdare Mahkemesinin 30/4/2014 tarihli ve 2014/402 sayılı kararıylareddolunmuştur.
21. Yürütmenin durdurulması kararı uyarınca başvurucu, emniyethizmetleri sınıfına geçirilmiş ancak 2/4/2014 tarihli onay ile ikinci kezElazığ iline ataması gerçekleştirilmiştir.
22. Başvurucunun genel idare hizmetleri sınıfına geçirilmesiişlemine karşı açtığı dava sonucunda Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 31/10/2014tarihli ve E.2013/1363, K.2014/1170 sayılı kararıyla Elazığ iline yapılanatamasının iptali istemiyle açtığı davada, Kocaeli 2. İdare Mahkemesincedavanın reddine karar verilmesi sonrasında Elazığ'a atama işleminin hâlenyürürlükte olduğu, bu işlemin uygulanmasını engelleyecek herhangi bir yargıkararı bulunmadığı ve başvurucunun emniyet hizmetleri sınıfında görevine devametmek istediği dikkate alındığında genel idare hizmetleri sınıfınageçirilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle işlem iptaledilmiştir.
23. Söz konusu karara karşı temyiz yoluna başvurulmuş oluptemyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.
B. İlgili Hukuk
24. 657 sayılı Kanun’un 72. maddesinin birinci ve ikincifıkraları ile 76. maddesi, 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet MemurlarınınYer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 1. ve 4. maddeleri.
25. 11/9/1992 tarihli ve 21342 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve YerDeğiştirme Yönetmeliği'nin "Bölgelerdehizmet zorunluluğu" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:
“Personelin, atandığı bölgede, bu Yönetmelik ile kalması öngörülensüreden önce alınmasını gerektiren bir sebep olmadıkça o bölge için tespitedilmiş süre kadar hizmet görmesi zorunludur.”
26. Anılan Yönetmelik'in "Atamave Yer Değiştirme İşlemlerine İlişkin Esas ve Usuller" başlıklıüçüncü bölümünün işlem tarihindeki hâliyle "Önceliksırası" kenar başlıklı 12. maddesi şöyledir:
“Hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için,buYönetmelikte belirtilen bölgelere yapılacak atama ve yer değiştirmelerdeaşağıdaki esaslara sıra ile uyulur.
a) Hizmet bölümlerine ve ihtiyacına uygunkadro ve rütbeler,
b) İdari veya asayişle ilgili zorunlusebepler,
c) Personelin, eşinin veya çocuklarının hayatiönemi haiz sağlık durumları,
d)Personelin Atama İstek Formunda belirttiğiyerler ile özel durumları (çalışma, öğrenim vb.)
27. Anılan Yönetmelik'in işlem tarihindeki hâliyle 18. maddesişöyledir:
“Atamalar, emniyet ve asayişin zorunlu kıldığı sebepler dışında her yılMayıs ve Haziran aylarında bu Yönetmelikte gösterilen esaslara göre topluolarak yapılır.
İkinci bölge görev sırası gelen personelinisimleri Genel Müdürlükçe en geç Şubat ayı sonuna kadar ilgili birimlerebildirilir. Bu personelin sayısı, ikinci bölgedeki personel ihtiyacı gözönünde bulundurularak tespit edilir.”
28. Anılan Yönetmelik'in işlem tarihindeki hâliyle 21. maddesişöyledir:
“Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların atama ve yer değiştirmeleriiçin yurdumuz birinci ve ikinci bölge olmak üzere iki hizmet bölgesineayrılmıştır.
Her bölge, bölgeye dahil olan il ve ilçeleritibarıyla alt bölgelere ayrılmış ve bunlar ekli (1) sayılı cetveldebelirtilmiştir...”
29. Anılan Yönetmelik'in "Bölgelerve hizmet süreleri" kenar başlıklı işlem tarihindeki hâliyle23. maddesi şöyledir:
“Personelin bölgelere göre zorunlu hizmetsüreleri;
a) Birinci bölgenin;
A- Alt bölgesine girenler 10 yıl,
B- Alt bölgesine girenler 8 yıl,
C- Alt bölgesine girenler 7 yıl,
D- Alt bölgesine girenler 6 yıl,
E- Alt bölgesine girenler 5 yıl,
F- Alt bölgesine girenler 4 yıl,
G- Alt bölgesine girenler 3 yıl,
b)(Değişik bent: 14/06/2010-2010/591 S.B.KYön/3.mad.) İkinci bölgenin;
A- Alt bölgesine girenler 6 yıl,
B- Alt bölgesine girenler 5 yıl,
C- Alt bölgesine girenler 4 yıl,
D- Alt bölgesine girenler 3 yıl,
E- Alt bölgesine girenler 2 yıldır.
...
PersonelinYönetmeliktebelirtilensürekadarenazbirdefaikincibölgedehizmetgörmesi zorunludur.
Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil,her ne sebeple olursa olsun ikinci bölgehizmetindensarfınazaredilemez.Ancak,sağlıkveyaeşdurumusebebiyleikinci bölgeyegidemeyeceğibelgelenenlerhakkındaYönetmeliğin39uncumaddesinin(a)ve(b)bentleriuygulanır.”
30. Anılan Yönetmelik'in"Bayan memurların zorunlu bölge hizmetleri" kenar başlıklı25. maddesi şöyledir:
“Emniyet hizmetleri sınıfına mensup bayanpersonelden ikinci bölgede zorunlu hizmete tabi olacakların sayısı, söz konusubölgede bayan personel çalıştırılması gereken birimlerin ihtiyaçları gözönüne alınarak tespit edilir ve atamaları buYönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre yapılır”
31. Anılan Yönetmelik'in"Eş durumu bakımından yer değiştirme" kenar başlıklı 38.maddesi şöyledir:
“Emniyet Teşkilatında çalışan eşlerden birisi,kadro müsait olduğu takdirde diğerinin bulunduğu yere atanabilir.
Eşleri emniyet mensubu olmayanlar kadro müsaitolduğu takdirde, kurumlar arası koordinasyon sağlanarak, bölge hizmet süresiniaksatmamak kaydıyla, istekleri üzerine eşlerinin görevli bulunduğu yerlere deatanabilirler.
Eş durumu sebebiyle personel bir yerde, obölge için tespit olunan hizmet süresinden en çok üç yıl fazla kalabilir.”
32. Anılan Yönetmelik'in"Genel idare hizmet sınıfına atanma" kenar başlıklı 39.maddesi şöyledir:
“Personelin, sağlık ve eş durumu sebebiyle Yönetmeliğin 30, 37 ve 38inci maddelerinde gösterilen usul ve esaslara göre erteleme ve yer değişikliğiyapılır. Ancak;
a) Yönetmeliğin 34 üncü maddesinde sayılanhallerden biri sebebiyle başka bir ile atandıkları halde, kendisinin veya eş veçocuklarının sağlık durumları sebebiyle atandığı yerde veya eski görev yerinindışında bir bölgede görev yapamayacağı sağlık kurulu raporu ile belgelenenler,önceden adlarına tebligat yapılmak suretiyle doğrudan,
b) (Değişik bend:15/02/2002 - 2002/3814 S.Yön./18. md.)Yer değiştirme işlemine tabi personelin kendisinin, eş veya çocuklarının sağlıközürleri sebebiyle en fazla 6 yıl, eş durumu sebebiyle 3 yıl ertelenebilmeimkanı tanıyan 30 ve 38 inci maddelerdeki hükme rağmen, bu süreden fazla aynıyerde veya bölgede kalmak zorunda bulunanlar, kendilerine bildirilerek EmniyetGenel Müdürünün teklifi, Bakan'ın onayı ile Genel İdari Hizmetleri sınıfındanbir göreve atanabilirler.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
33. Mahkemenin 12/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
.A. Başvurucunun İddiaları
34. Başvurucu 3/5/2013 tarihli atama işlemine karşı açtığıdavada verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine görev yerinde kaldığını ancakdaha sonra açılan davaların aleyhine sonuçlanması nedeniyle 2/4/2014 tarihindeikinci kez atandığı Elazığ ilinde iki çocuğu ile birlikte yaşadığını, eşininElazığ'a 1.100 km uzaklıkta olan Kocaeli ilinde çalışmaya devam ettiğinibelirtmiştir. Başvurucu, çalıştıkları kurumların koordineli yapacakları basitbir düzenleme ile aile bütünlüğünün sağlanması mümkün olduğu hâlde ayrıyaşamaya zorlandıklarını belirterek Anayasa’nın 20. ve 41. maddelerindetanımlanan aile hayatına saygı ve ailenin korunması hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüş, yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesi ile maddi ve manevizararlarının tazmini talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
KabulEdilebilirlik Yönünden
35. Başvurucu tarafından atama işlemi nedeniyle aile bütünlüğünekamu gücü tarafından müdahale edildiği ileri sürülmüş olup bu husus Anayasa’nın20. ve 41. maddelerinde yer alan aile hayatına saygı hakkı kapsamındadır.
36. Bu durumda incelenmesi gereken husus ailenin korunması veaile hayatına saygı hakkından yararlanılmasına kamu gücünün işlem, eylem veyaihmali nedeniyle bir müdahalenin söz konusu olup olmadığıdır. Eğer birmüdahalenin varlığı tespit edilirse bu müdahalenin Anayasa’nın 13., 20. ve 41.maddelerinde öngörülen şartlara uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir. Buçerçevede müdahalenin hukuki dayanağının ve meşru bir amacının olup olmadığıile ölçülü ve demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı hususlarınıntartışılarak ihlal iddiası hakkında bir sonuca varılması gerekir (SalihKarakoç, B. No: 2013/2954, 19/12/2013, § 38).
37. Somut olayda başvurucu; Emniyet Teşkilatı ikinci bölgedebirinci kez zorunlu görev sırasının geldiği belirtilerek Elazığ İl EmniyetMüdürlüğüne atamasının yapıldığını, atama yapılırken kendisinin ve ailefertlerinin huzur ve refahının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.
38. Aile yaşamının temel unsuru, aile ilişkilerinin normal birşekilde gelişebilmesi ve bu bağlamda aile fertlerinin birlikte yaşama hakkıdır.Bu hakkın kapsamının aile yaşamına saygı yükümlülüğünden ayrı düşünülmesimümkün değildir (Murat Atılgan,B. No: 2013/9047, 7/5/2015, § 24; Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 2/7/2015, § 38).
39. Başvuru konusu olayda kamu gücü tarafından tesis edilenatama işleminin, doğrudan başvurucunun aile hayatı yaşamasına izin vermeyen, buhakkı engelleyen veya yasaklayan bir işlem niteliğinde olduğu söylenemez.Bununla birlikte başvurucunun eşinin Deniz Kuvvetlerinde görevli olup Elazığiline atanmasının mümkün olmadığı dikkate alınarak eşlerin sürekli olarak aynıilde yaşamalarının oldukça güç olduğu, dolayısıyla kamu gücünün atama işlemininaile hayatı üzerinde ikincil olmakla birlikte önemli etkiler doğurduğu kabuledilmelidir. Bu nedenle dolaylı olmakla birlikte aile hayatına saygı hakkınamüdahale edildiği sonucuna varılmalıdır.
40. Aile hayatına saygı hakkına yönelik bir müdahalenin varlığıtespit edildiğine göre müdahalenin hukuki dayanağının ve meşru bir amacınınolup olmadığı ile demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olup olmadığıhususlarının araştırılması gereklidir. (Marcus Frank Cerny, §§ 67-71).
41. Söz konusu atama işleminin 657 sayılı Kanun'un 72. ve 76.maddeleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer DeğiştirmeYönetmeliği'nin 21., 23., 25. ve 38. maddeleri uyarınca tesis edildiğigörülmüştür. Buna göre müdahalenin kanuni dayanağının mevcut olduğuanlaşılmıştır.
42. Anayasa'nın 5. maddesi uyarınca devletin; bireylerin temelhak ve hürriyetlerinin korunması ve gerçekleştirilmesi, toplumun huzur ve düzeniçerisinde yaşamını sürdürmesi, kamu düzeninin korunması amacıyla ülke çapındagüvenliği temin etmek yükümlülüğü olduğu açıktır. Bu yükümlülüğün yerinegetirilmesi kapsamında ülkenin her yöresinde emniyet ve asayişin sağlanmasını teminen emniyet hizmetleri sınıfına mensup personeleyukarıda belirtilen mevzuat uyarınca ülkenin birinci bölge ve ikinci bölgeşeklinde belirlenen illerinde görev yapma yükümlülüğü getirilmiştir.Dolayısıyla polis memuru olarak görev yapan başvurucunun aile hayatına sözkonusu müdahalenin kamu düzeninin korunması ve kamu hizmetinin gereği gibiyürütülmesinin sağlanması amacını taşıdığı, bunun da Anayasa'nın 5. ve 20.maddeleri çerçevesinde meşru bir amaç olduğu sonucuna varılmıştır.
43. Bundan sonra müdahalenin temelini oluşturan meşru amaçkarşısında, bireye düşen fedakârlığın ağırlığının gözönündebulundurulması gerekmektedir. Bu kapsamda somut olayda, atama işlemininbaşvurucunun aile hayatı üzerinde meydana getirdiği olumsuz etkiler ile kamuhizmetinin etkin sunulması bağlamında kamu düzeninin ve başkalarının hak veözgürlüklerinin korunmasına yönelik genel yarar arasında adil bir bir dengenin gözetilip gözetilmediği değerlendirilmelidir.
44. Kişinin kamu görevlisi olması, kendisine sağladığı birtakımayrıcalıklar ve avantajların yanında birtakım külfet ve sorumluluklarakatlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı birtakım sınırlamalara tabi olmayıgerektirmektedir. Kişi, kamu görevine kendi isteği ile girmekle bu statününgerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmişsayılmakta olup kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu avantaj vesınırlamaları zorunlu kılmaktadır (İhsanAsutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 38).
45. Bazı kamu görevlilerinin hizmetin niteliği gereği belirliaralıklarla başka yerlere atanmaları, bazılarının ise başka yer veya kurumlaraatanmamaları zorunlu olabilir. Bu konuda idareye, belirli bir takdir alanıtanınması makul karşılanmalıdır. Kişilerin birtakım mazeretler çerçevesindebaşka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkinmazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin kendi mevzuatıçerçevesinde ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimlikullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkatealması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekildeyerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikligörevi ve sorumluluğudur (İhsan Asutay,§ 39).
46. Ülke çapında güvenliğin ve asayişin sağlanması vekorunmasında üstlendiği görev dikkate alındığında kamu hizmetinin etkin şekildeyürütülmesinin ve mesleki disiplinin sağlanması amacıyla Emniyet GenelMüdürlüğü personelinin diğer kişilerin tabi olmadığı bazı sınırlamalara tabiolmaları bir zorunluluktur. Dolayısıyla emniyet hizmetleri sınıfında istihdamedilen personelin nitelikleri ve yükümlülükleri konusunda idarenin daha genişbir takdir yetkisine sahip olduğuna kuşku yoktur. Bunun yanı sıra kişilerinzorunlu hizmete tabi olacaklarını ve yurdun tüm bölgelerinde görevlendirileceklerinibilerek polislik görevine girdikleri, yukarıda belirtilen ilgili mevzuattaemniyet hizmetleri sınıfına mensup personelin zorunlu atama işlemlerigerçekleştirilirken zorunlu görev sürelerinin il ve ilçelere göre açık olarakbelirlendiği, personelin eş durumu, sağlık durumu gibi mazeretlerinin hangidurumlarda dikkate alınacağının ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olduğugörülmektedir.
47. Polis memuru olan başvurucunun ifa ettiği görev gereğiikinci bölge görevini yerine getirmekle yükümlü olduğu ve on beş yıllık görevsüresince bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu konusunda tartışmabulunmamaktadır. Yönetmelik'in 38. maddesinde eş durumu mazeretine dayalıolarak en fazla üç yıl erteleme yapılabileceği düzenlenmiş olmasına rağmen,idarenin daha önce eş durumu mazeretine dayalı olarak başvurucunun ikinci bölgegörevini dokuz kez ertelemiş olduğu ancak 2012 yılında polis memuru ve başpolis memuru rütbesindeki personele ikinci kez zorunluşark görevi yükümlülüğünün getirilmesinin ardından söz konusu mevzuat gereğincebaşvurucunun birinci kez ikinci bölge görevine atandığı, bu atamagerçekleştirilirken de atanmak istediği iller yönünden tercihlerinin dikkatealındığı görülmüştür. Ayrıca atama işlemi gerçekleştirilmeden önce EmniyetGenel Müdürlüğü ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığının aile birliğinin korunmasıve atama işlemleri bağlamında yazışmalar yaptıkları, Deniz KuvvetleriKomutanlığınca başvurucunun eşinin Elazığ iline nispeten yakın olan yerlereatanabileceğinin bildirildiği de dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra zorunlugörev süresinin bitiminde aile birliğinin tekrar tesisi de mümkündür. Tüm busebeplerle zorunlu görev kapsamında yapılan atamanın başvurucunun aile yaşamınaetkisi bakımından çekilmez bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşmadığı kanaatinevarılmıştır. Dolayısıyla başvuru konusu işlemde açık ve görünür bir ihlalsaptanmamıştır.
48. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA12/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.