TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
REMZİ İSPİR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/5521)
Karar Tarihi: 15/4/2014
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör
:
Yunus HEPER
Başvurucu
:
Remzi İSPİR
Vekili
:
Av. Ruşen İSPİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvurucu, aleyhine açılanceza davasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, başvurucu vekilitarafından 18/7/2013 tarihinde Kahramanmaraş Adalet Komisyonu Başkanlığıvasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurununKomisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm ÜçüncüKomisyonunca, 8/1/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu hakkında 23/7/2003tarihinde işlediği iddia edilen nitelikli dolandırıcılık suçundancezalandırılması için Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığınca 2005 yılındakamu davası açılmıştır. Başvurucu hakkındaki dava Kahramanmaraş Ağır CezaMahkemesinin 2005/10 Esas sayılı dava dosyasında görülmüştür.
6. Kahramanmaraş Ağır CezaMahkemesinin 20/3/2006 tarihli kararı ile başvurucunun 2 yıl 1 ay hapis ve 100TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
7. Temyiz üzerine Yargıtay 11.Ceza Dairesinin 1/11/2010 tarihli ilamı ile ilk derece mahkemesinin kararıonanmış ve karar kesinleşmiştir.
8. Başvurucu, 25/4/2013 tarihlidilekçe ile 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308.maddesi uyarınca itiraz yoluna gitmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınabaşvuruda bulunmuştur.
9. Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı, 11/6/2013 tarihli kararı ile Kahramanmaraş Ağır Ceza Mahkemesininkararına itirazı gerektirecek maddi ve hukuki sebepler bulunmadığı gerekçesiile talebi reddetmiştir.
10. Karar başvurucuya 26/6/2013tarihinde tebliğ edilmiştir.
B. İlgiliHukuk
11. 5271 sayılı Kanun’un 308.maddesi.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 15/4/2014tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 5/2/2014 tarih ve 2013/5521numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
13. Başvurucu, aleyhine açılanceza davasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
14. Anayasa’nın 148. maddesininüçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaherkesin, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden,Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokollerkapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıylaAnayasa Mahkemesine başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir.
15. 6216 sayılı Kanun’un geçici1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlemve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler.”
16. Anılan Anayasa ve Kanunhükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin yetkisinin zaman bakımından başlangıcı23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlemve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açıkdüzenlemeler karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihaî işlem vekararları da içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir.Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin tarihin belirlenmesive Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliğiilkesinin bir gereğidir. (B. No: 2012/51, 25/12/2012, § 18)
17. Başvuru konusu olayda,başvurucu hakkında 23/7/2003 tarihinde işlediği iddia edilen niteliklidolandırıcılık suçundan dolayı Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığınca kamudavası açılmıştır. Kahramanmaraş Ağır Ceza Mahkemesinin 20/3/2006 tarihlikararı ile başvurucunun hapis ve adli para cezası ile cezalandırılmasına kararverilmiştir. Temyiz üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 1/11/2010 tarihliilamı ile ilk derece mahkemesinin kararı onanmış ve karar kesinleşmiştir.Başvurucu bu kez 25/4/2013 tarihli dilekçe ile 5271 sayılı Kanun’un 308.maddesi uyarınca itiraz yoluna gitmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınabaşvuruda bulunmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 11/6/2013 tarihlikararı ile Kahramanmaraş Ağır Ceza Mahkemesinin kararına itirazı gerektirecekmaddi ve hukuki sebepler bulunmadığı gerekçesi ile talebi reddetmiştir.
18. Ceza yargılamasındatüketilmesi gereken son başvuru yolu temyiz aşaması olup, temyiz incelemesindengeçen kararlara karşı itiraz yolu, 5271 sayılı Kanun’un 308. maddesi gereğinceYargıtay Cumhuriyet Başsavcısına tanınmıştır. Dolayısıyla başvurucunun itirazyoluna gidilmesi istemi, sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının takdiriniharekete geçirmeye yönelik bir taleptir. Bu kapsamda yapılan başvurularbireysel başvuru öncesinde tüketilmesi gereken bir yol olarak kabuledilmediğinden, bu yola gidilmesinin bireysel başvuru süresi üzerinde herhangibir etkisi olmayacaktır (B. No: 2013/2001, 16/5/2013, § 18).
19. Somut olayda başvuru yolları1/11/2010 tarihinde Yargıtay 11. Ceza Dairesinin Kahramanmaraş Ağır CezaMahkemesinin kararını onaması ile tüketilmiştir. Bu tarih ise AnayasaMahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin zaman bakımından yetkisinin başladığı23/9/2012 tarihinden öncedir.
24. Açıklanan nedenlerle, olaydabaşvuru yollarını tüketen nihai kararın, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımındanyetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden önce verildiği anlaşıldığındanbaşvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “zaman bakımındanyetkisizlik” nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 15/4/2014 tarihindeOY BİRLİĞİYLE karar verildi.