TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
REMZİ MERCEN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/12430)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Remzi MERCEN
2. Aynur KARACA
3. Ayten ERDEM
4. Celal MERCEN
5. Orhan MERCEN
6. Zeynelabidin MERCEN
7. Mülkiye MERCEN
8. Şerefhan MERCEN
Vekili
:
Av. Ali AYDEMİR
9. Fevzi MERCAN
10. Abdulkadir MERCEN
11. Ayşe BAYRAKTAROĞLU
12. Reşat MERCAN
13. Pervin ÜSTÜNER
14. Aynur MERCEN
15. Lamia MERCEN
16. Mehmet Sait MERCEN
17. Selda ARAÇ
18. Süreyya MERCEN
19. Şükran MERCEN
20. Zeynep YILDIZ
21. Şülan MERCEN
22. Gülişah MERCAN
23. Hatice ÖZ
24. Mirhan MERCAN
25. Seydo BAŞÇI
Vekili
:
Av. Hakan GELERİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 31/7/2014 tarihi vedevamında yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/14836, 2014/17963 ve 2014/20329 sayılı bireysel başvurudosyaları, konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/12430 sayılı dosyaüzerinde birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu SeydoBaşçı'nın 1975 yılında Derik Kadastro Mahkemesinde başvurucular Aynur Mercen, Hatice Öz, Mehmet Sait Mercen,Şülan Mercen, Abdulkadir Mercen, Zeynep Yıldız ve Ayşe Bayraktaroğlu'nun babaları vebaşvurucu Lamia Mercen'in eşi olan murisleri Mehmet Mercen; başvurucular GülişahMercan, Pervin Üstüner, Selda Araç ve Şükran Mercen'in babaları ve başvurucu Süreyya Mercen'ineşi olan murisleri İzzettin Mercen; başvurucu ReşitMercan'ın babası olan murisi Mehmet Veysi Mercan; başvurucu Fevzi Mercan'ınbabası ve başvurucu Mirhan Mercan'ın dedesi olanmurisleri Abdulkadir Mercen ile başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen, Zeynelabidin Mercen, AynurKaraca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'inbabaları olan murisleri İbrahim Mercen aleyhineaçtığı kadastro tespitine itiraz davası hakkında yerel Mahkemece verilenkararlar müteaddit kereler Yargıtayca bozulmuş, sonbozma üzerine yerel Mahkemece tekrar verilen karar temyiz neticesinde Yargıtayca onanmış, onama kararına karşı da karar düzeltmetalebinde bulunulması üzerine söz konusu dava hâlen karar düzeltme incelemesiiçin Yargıtay'a gönderilme aşamasındadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihindeyapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam edendavalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalletakip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013,§ 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 42 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesindetanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse debaşvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönündeyukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiğiyönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlaledildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlindeihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecekolan manevi zararları karşılığında şikâyet konusu yargılama sürecindeki tarafsayısı ile başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkatealındığında başvurucu Seydo Başçı'ya 23.400 TL;başvurucu Fevzi Mercan'a net 4.700 TL; başvurucu Reşat Mercan'a net 7.800 TL;başvurucu Mirhan Mercan'a net 670 TL; başvurucularAynur Mercen, Hatice Öz, Mehmet Sait Mercen, Şülan Mercen,Abdulkadir Mercen, Zeynep Yıldız, Ayşe Bayraktaroğluve Lamia Mercen'e ayrı ayrı net 2.900 TL;başvurucular Gülişah Mercan, Pervin Üstüner, Selda Araç, Şükran Mercenve Süreyya Mercen'e ayrı ayrı net 3.900 TL,başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen,Zeynelabidin Mercen, AynurKaraca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'a iseayrı ayrı net 2.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen206,10 TL harç bedelinin başvurucular Remzi Mercen,Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Orhan Mercen ve Zeynelabidin Mercen'e müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucularFevzi Mercan, Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu,Reşat Mercan, Pervin Üstüner, Aynur Mercen, Lamia Mercen, Mehmet SaitMercen, Selda Araç, Süreyya Mercen,Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, ŞülanMercen, Gülişah Mercan,Hatice Öz ve Mirhan Mercan'a müştereken; 206,10 TLharç bedelinin başvurucular Şerefhan Mercen veMülkiye Mercen'e müştereken; 206,10 TL harç bedelininbaşvurucu Seydo Başçı'ya ise münferiden ödenmesinekarar verilmesi gerekir.
24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Remzi Mercen,Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Orhan Mercen, Zeynelabidin Mercen, Şerefhan Mercen veMülkiye Mercen'e müştereken; 1.800 TL vekâletücretinin başvurucular Fevzi Mercan, Abdulkadir Mercen,Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan, Pervin Üstüner,Aynur Mercen, Lamia Mercen,Mehmet Sait Mercen, Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, ZeynepYıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, Hatice Öz, MirhanMercan ve Seydo Başçı'ya müştereken ödenmesine kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucu SeydoBaşçı'ya 23.400 TL; başvurucu Fevzi Mercan'a net 4.700 TL; başvurucu ReşatMercan'a net 7.800 TL; başvurucu Mirhan Mercan'a net670 TL; başvurucular Aynur Mercen, Hatice Öz, MehmetSait Mercen, Şülan Mercen, Abdulkadir Mercen, ZeynepYıldız, Ayşe Bayraktaroğlu ve Lamia Mercen'e ayrıayrı net 2.900 TL; başvurucular Gülişah Mercan,Pervin Üstüner, Selda Araç, Şükran Mercen ve Süreyya Mercen'e ayrıayrı net 3.900 TL; başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen, Zeynelabidin Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen veMülkiye Mercen'a ise ayrı ayrı net 2.600 TL manevitazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 1. 206,10 TL harç bedelininbaşvurucular Remzi Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem,Celal Mercen, Orhan Mercenve Zeynelabidin Mercen'eMÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Fevzi Mercan,Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan,Pervin Üstüner, Aynur Mercen,Lamia Mercen, Mehmet Sait Mercen,Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, Hatice Özve Mirhan Mercan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TLharç bedelinin başvurucular Şerefhan Mercen veMülkiye Mercen'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TLharç bedelinin başvurucu Seydo Başçı'ya iseMÜNFERİDEN ÖDENMESİNE,
2. 1.800 TL vekâlet ücretininbaşvurucular Remzi Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, OrhanMercen, Zeynelabidin Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'eMÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Fevzi Mercan,Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan,Pervin Üstüner, Aynur Mercen,Lamia Mercen, Mehmet Sait Mercen,Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, HaticeÖz, Mirhan Mercan ve SeydoBaşçı'ya MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Derik Kadastro Mahkemesine (E.1988/27,K.2014/8) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.