TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İRFAN AKKAYA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/69)
Karar Tarihi: 12/2/2013
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Mehmet ERTEN
Hicabi DURSUN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör
:
Murat AZAKLI
Başvurucu
:
İrfan AKKAYA
Vekili
:
Av. Kemal Vehbi GÜL
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, Samsun ili Tekkeköy ilçesinde bulunantaşınmazının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, ancak kamulaştırmabedelinin düşük takdir edildiğini, bedelin artırılması amacıyla Tekkeköy AsliyeHukuk Mahkemesinde açtığı davanın reddedildiğini belirterek mülkiyet hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 1/10/2012 tarihindeSamsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerininidari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bireksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, başvurunun çözümününilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAYLAR VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucunun Samsun ili, Tekkeköy ilçesinde bulunantaşınmazı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılmış vekamulaştırma bedelinin başvurucuya ödenmesi üzerine başvurucu tarafından 17/6/1997 tarihinde noterde, bedel artırım davasıaçmayacağına dair taahhütname düzenlenmiştir.
6. Başvurucu tarafından kamulaştırma bedelinin artırılmasıamacıyla Tekkeköy Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda 19/8/1999 tarih ve E.1997/813, K.1999/269 sayılı kararladavanın reddine karar verilmiştir.
7. Temyiz üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/12/1999 tarih ve E.1999/16854, K.1999/21041 sayılıilamıyla hüküm onanmıştır.
8. Başvurucunun beyanına göre 24/1/2000tarihinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş ancak Yargıtay 5. Hukuk Dairesitarafından istem reddedilmiştir.
B. İlgili Hukuk
9. 24/4/2001 tarih ve 4650 sayılı KamulaştırmaKanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile yapılandeğişiklikten önceki 4/11/1983 tarih ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 14.maddesi, 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un49. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası,12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinin(1) numaralı fıkrası ile 312. maddesinin (1) numaralı fıkrası.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
10. Mahkemenin 12/2/2013 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 1/10/2012 tarih ve 2012/69 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu, Samsun ili Tekkeköy ilçesinde bulunantaşınmazının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını vekamulaştırma bedelinin ödenmesi üzerine 17/6/1997tarihinde noterde, bedel artırım davası açmayacağına dair taahhütnamedüzenlendiğini, kamulaştırma bedelinin artırılması amacıyla Tekkeköy AsliyeHukuk Mahkemesinde açtığı dava sonucunda, 19/8/1999 tarih ve E.1997/813,K.1999/269 sayılı kararla davanın reddine karar verildiğini, temyiz üzerineYargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/12/1999 tarih ve E.1999/16854, K.1999/21041sayılı ilamıyla hükmü onadığını, karar düzeltme isteminin ise Yargıtay 5. HukukDairesi tarafından 2000 yılında reddedildiğini belirterek Anayasa'nın 35.maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş veyeniden yargılama yapılmasını talep etmiştir.
12. Başvurucu 5/12/2012 tarihlidilekçesiyle de başvurusundan vazgeçtiğini bildirerek giderlerin düşülmesindensonra bireysel başvuru harcının bakiye miktarının iadesini istemiştir.
B. Değerlendirme
13. 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un, “Esas hakkındaki inceleme” kenar başlıklı 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasışöyledir:
“Bireysel başvuruların incelenmesinde, buKanun ve İçtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul kanunlarının bireyselbaşvurunun niteliğine uygun hükümleri uygulanır.”
14. 6216 sayılı Kanun’un “Kararlar”kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
“Davadan feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”
15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün“Düşme kararı” başlıklı 80.maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanınher aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanmasıveya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insanhaklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
16. 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.maddesinin (5) numaralı fıkrası ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün80. maddesine göre başvurucunun başvurunun her aşamasında başvurudan feragatetmesi mümkündür. Feragat, kelime olarak “vazgeçme” anlamına gelir. 6216sayılı Kanun’un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasına göre bu konudauygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307. maddesinde, “Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamenvazgeçmesidir” şeklindetanımlanmıştır. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi gereğince başvurucunun talep sonucundanvazgeçmesi hâlinde Anayasa Mahkemesi tarafından, başvurunun İçtüzük’ün80. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki istisnalar arasında bulunupbulunmadığı değerlendirilecektir.
17. Başvuru konusu olayda, başvurucunun5/12/2012 tarihli dilekçesiyle talep sonucundanvazgeçmesi 6216 sayılı Kanun’un50. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve İçtüzük’ün 80.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında bir feragat olup, İçtüzük’ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasındakiistisnalar arasında olmayan başvuru hakkında düşme karar verilmesi gerekir.
18. Öte yandan bireysel başvuruharcının iadesi hususu, 6216 sayılı Kanun ve İçtüzük’teözel olarak düzenlenmemiştir. İlgili diğer mevzuatta da, buna ilişkin bir hükümbulunmamaktadır. 6216 sayılı Kanun’un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasındakiatıf gereği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 312. maddesindeki “Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hükümverilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul,talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerinemahkûmiyet, ona göre belirlenir” hükmünden, feragat beyanında bulunan tarafın yargılamagiderlerinden sorumlu olacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte bireyselbaşvuru harcı, başvuru sürecinin başlatılması için alınmaktadır. Anılansürecin, esas hakkında inceleme ile sonuçlanması zorunlu olmayıp, ön incelemeveya kabul edilebilirlik incelemesi neticesinde de sona ermesi mümkündür.Dolayısıyla fazla veya yersiz olarak tahsilat yapılması hâlleri hariç,başvurudan feragat durumunda bireysel başvuru harcının iadesi mümkün değildir.
19. Açıklanan nedenlerle, başvurucununbaşvurudan feragat ettiği anlaşıldığından, başvurunun kabul edilebilirlikşartları yönünden incelenmeksizin, “feragat”nedeniyle düşmesine ve bireysel başvuru harcının iadesi talebinin reddine kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
1. Başvurunun, bireysel başvurudan “feragat” nedeniyle DÜŞMESİNE,
2. Bireysel başvuru harcının iadesi talebinin REDDİNE, yargılama giderlerinin başvurucuüzerinde bırakılmasına, 12/2/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.