TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
RÜSTEM KARALI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/37495)
Karar Tarihi: 2/10/2024
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Kenan YAŞAR
Raportör
:
Muhammed Cemil KANDEMİR
Başvurucu
:
Rüstem KARALI
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, temin faaliyeti tamamlanmamış olan astsubay adaylarının temin faaliyetlerinin olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesiyle iptal edilmesi üzerine açılan davanın Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesi yerine incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, Türk Silahlı Kuvvetlerinde (TSK) subay olmak amacıyla 7/3/2016 tarihinde Temel Askerlik ve Astsubay Anlayışı Kazandırma Kursuna kursiyer olarak başlamıştır.
3. 3/10/2016 tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hâl (OHAL) Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (675 sayılı KHK) 6. maddesinin (a) bendindeki, temin faaliyeti tamamlanmamış astsubay ve subay adayları hakkındaki işlemlerin iptal edilmesi kuralı kapsamında başvurucunun TSK ile ilişiği kesilmiştir. Başvurucu, söz konusu işlemin iptali talebiyle dava açmıştır.
4. Ankara 17. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 16/10/2017 tarihli kararıyla davanın incelenmeksizin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde başvurucunun katıldığı kursun ve dolayısıyla sözleşmeli astsubay adaylığının sonlandırılması durumunun kanunun niteliği taşıyan hukuki bir düzenleme ile doğrudan varlık kazandığı, bu konuda idareye herhangi bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma imkânı tanınmadığı belirtilmiştir.
5. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi 16/2/2018 tarihli kararıyla istinaf başvurusunu reddetmiştir. Bu karar Danıştay Beşinci Dairesinin 26/6/2018 tarihli kararıyla onanmıştır.
6. Nihai kararın başvurucuya 26/9/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 1/11/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
8. Başvurucu; temin faaliyetinin tamamlandığını, 675 sayılı KHK kapsamında olmadığını ileri sürerek adil yargılanma hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.
9. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvuru yapılması gerekir. Anılan düzenlemede başvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel başvuru süresinin başlangıcına ilişkin olarak başvuru yollarının tüketildiği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta başvuru yapılamayacağı dikkate alınarak bu ibare nihai kararın gerekçesinin öğrenildiği tarih olarak anlaşılmalıdır (A. C. ve diğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, § 25).
10. Bireysel başvuru süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliği, öğrenme şekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu, B. No: 2013/5504, 28/5/2014, § 27).
11. Somut olayda nihai karar olan Danıştay Beşinci Dairesinin 26/6/2018 tarihli kararının 26/9/2019 tarihinde bizzat başvurucuya tebliğ edildiği tespit edilmiştir. Başvurucunun bu tarihten itibaren otuz günlük bireysel başvuru süresi içinde ve en geç 28/10/2019 tarihine kadar bireysel başvuruda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 1/11/2019 tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 2/10/2024tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.