TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SABRİ YILMAZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13344)
Karar Tarihi: 10/1/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Volkan ÇAKMAK
Başvurucu
:
Sabri YILMAZ
Vekili
:
Av. Davut YILMAZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, vergi cezasının iptali istemiyle açılan davadahatalı karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucu, yurt dışından ceviz ithal etmiştir. Serbestdolaşıma giriş beyannamelerinde ürünlerin değerini eksik bildirdiğinden bahislebaşvurucu aleyhine cezalı gümrük ve katma değer vergisi tahakkuku yapılmıştır.Başvurucunun söz konusu işleme karşı yaptığı itiraz Orta Akdeniz Gümrük veTicaret Bölge Müdürlüğünün 27/5/2013 tarihli işlemi ile reddedilmiştir.Başvurucu 27/5/2013 tarihli işlemin iptali istemiyle Mersin 2. Vergi Mahkemesi(Mahkeme) nezdinde dava açmıştır.
7. Mahkeme 29/11/2013 tarihli kararıyla öncelikle başvurucununAmerika Birleşik Devletleri'nden ithal ettiği ürünlerin 36.000 $ olarak beyanedilen kıymetinde tereddüte düşülmesi nedeniyleMersin Gümrük Müdürlüğü tarafından inceleme yapıldığını tespit etmiştir.İnceleme sonucu, Amerika Birleşik Devletleri Gümrük ve Sınır Koruma kayıtlarınagöre ithal edilen ürünlerin değerinin 63.933 $ olduğunun anlaşıldığınıvurgulayan Mahkeme tespit edilen fark üzerinden cezalı katma değer vergisiuygulandığını belirlemiştir. Mahkeme 5/11/2013 tarihli ara kararıylabaşvurucudan ithal ettiği ürünlerin gerçek değerinin 36.000 $ olduğunu ortayakoyan belgeleri, kayıtları sunmasını istemiştir. Talep edilen belgelerinsunulamaması üzerine Mahkeme, yapılan vergi incelemesi sonucu ulaşılan değerüzerinden cezalı vergi tarhiyatı yapılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılıkbulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmetmiştir.
8. Ret hükmü Adana Bölge İdare Mahkemesinin 19/3/2014 tarihlikararıyla onanmıştır. Karar düzeltme istemi de aynı Mahkemenin 11/6/2014tarihli ilamıyla reddedilmiştir.
9. Başvurucu, Adana Bölge İdare Mahkemesinin 17/4/2014 tarihliilamını 4/6/2014 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 4/7/2014 tarihindebireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 10/1/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu; ceza yargılamasında beraat etmesine karşın cezalıvergi tarhiyatı işleminin hukuka uygun bulunduğunu, Vergi Mahkemesi tarafındanhatalı karar verildiğini belirterekadil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmektedir.
B. Değerlendirme
12. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan, B.No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, uyuşmazlık konusu işlem ve yargılamasonucu verilen karar nedeniyle Anayasa'nın 10. ve 36. maddelerinin ihlaledildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu, Anayasa'nın farklı maddelerini temelalmak suretiyle ihlal iddiasında bulunmuş ise de şikâyetlerin özü dava konusuişlemin hukuka aykırı olduğu ve Mahkeme tarafından hatalı karar verildiğiiddialarına yönelik olduğundan şikâyetin yargılamanın sonucu itibarıyla adilolmadığı iddiası kapsamında değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
13. İlke olarak derece mahkemeleri önünde dava konusu yapılmışmaddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukukkurallarının yorumlanması ve uygulanması ile derece mahkemelerince uyuşmazlıklailgili varılan sonucun esas yönünden adil olup olmaması bireysel başvuruincelemesine konu olamaz. Bunun tek istisnası, derece mahkemelerinin tespit vesonuçlarının bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlikiçermesi ve bu durumun kendiliğinden bireysel başvuru kapsamındaki hak veözgürlükleri ihlal etmiş olmasıdır (Necati Gündüz ve Recep Gündüz, B. No:2012/1027, 12/2/2013, § 26).
14. Adil yargılanma hakkı bireylere dava sonucunda verilenkararın değil yargılama sürecinin ve usulünün adil olup olmadığını denetletmeimkânı verir. Bu nedenle bireysel başvuruda adil yargılanmaya ilişkinşikâyetlerin incelenebilmesi için başvurucunun yargılama sürecinde haklarınasaygı gösterilmediğine, yargılama sürecinde karşı tarafın sunduğu deliller vegörüşlerden bilgi sahibi olamadığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etmefırsatı bulamadığı, kendi delillerini ve iddialarını sunamadığı ya dauyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemesitarafından dinlenmediği veya kararın gerekçesiz olduğu gibi mahkeme kararınınoluşumuna sebep olan unsurlardan değerlendirmeye alınmamış eksiklik, ihmal yada açık bir keyfîliğe ilişkin bir bilgi ya da belgesunmuş olması gerekir (Nadi Karakoç,B. No: 2013/2767, 2/10/2013, § 22).
15. Ceza ve ceza muhakemesi hukuku ile vergi hukukunun farklıkural ve ilkelere tabi disiplinler olduğu açıktır. Ceza yargılamasında mevcutispat koşullarının, kanıt araçlarının, maddi gerçeğe ulaşma yönündeki amacadair irdelemenin vergi yargısı alanında da geçerli olduğunu söylemek mümkündeğildir. Somut olayda idari yargı mercii idarenin vergi incelemesi sonucundaedindiği belgeler uyarınca ithal edilen ürün bedelinin eksik bildirildiğininanlaşıldığını, başvurucunun da bunun aksini kanıtlayan belge sunamadığınıtespit etmiştir. Vergi yargısında idari işlemin mevzuata uygun olup olmadığıyönünde ceza yargısına göre farklılık gösteren ispat standardında yapılandeğerlendirme ile yukarıda belirtilen (bkz. § 7) gerekçe doğrultusunda rethükmü kurulmuştur. Ayrıca, Yargıtay dosya sorgu sisteminden yapılan incelemesonucu, başvurucunun resmi belgede sahtecilik suçundan beraat etmesine ilişkinMersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/5/2014 tarihli kararının henüzkesinleşmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte ceza yargılamasında aynıdeliller üzerinden yapılan değerlendirmenin, vergi yargısı tarafından yapılanhukuki değerlendirmeyi bağladığı söylenemez. Kararda bariz takdir hatası veyaaçık bir keyfîlik oluşturan herhangi bir durum datespit edilmemiştir.
16. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, derecemahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasınailişkin olup Mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkatealındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğuanlaşılmaktadır.
17. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir..
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA10/1/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.