TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SAMANYOLU YAYINCILIK HİZMETLERİ A.Ş. BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2015/18078)
Karar Tarihi: 10/10/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Recep KAPLAN
Başvurucu
:
Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.
Vekili
:
Av. Adnan ŞEKER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, bir yayın kuruluşu olan başvurucuya yayımladığı birtelevizyon dizisi dolayısıyla ceza verilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/11/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Basın kuruluşu olan başvurucuya ait Samanyolu kanalında12/7/2013 tarihinde yayımlanan bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiğigerekçesiyle başvurucuya Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca idari para cezasıverilmiştir.
7. Başvurucunun bu cezaya karşı açtığı dava Ankara 12. İdareMahkemesince reddedilmiştir.
8. Başvurucunun ilk derece mahkemesi kararına karşı yaptığıtemyiz ve karar düzeltme başvuruları da reddedilmiştir. Karar düzeltmetalebinin reddine dair karar başvurucuya 2610/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
9. Başvurucu 24/11/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
10. 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair DüzenlemeYapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul EdilmesineDair Kanun ile kanunlaştırılan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında AlınmasıGereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme YapılmasıHakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 2. maddesi ile Samanyolu TV'ninkapatılmasına karar verilmiştir.
11. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin KabulEdilmesine Dair Kanun ile kanunlaştırılan 670 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınması Gereken Tedbirler Hakkında KHK ile de, kapatılan özel televizyonlarınbağlı oldukları şirketlerin faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicilkayıtlarının resen terkin edileceği hükme bağlanmıştır.
12. Anayasa Mahkemesine Bahri Ağaoğlu isimli şahıs tarafındanverilen 25/2/2019 kayıt tarihli dilekçede anılan kişinin başvurucu Şirketinhâkim hissedarı konumunda olduğu belirtilmiş ve başvurunun takibinde hukukimenfaati olduğu ileri sürülmüştür. Ancak anılan şahsın başvurucu Şirketin hâkimortağı olduğu yönündeki iddiasını ispata yarar hiçbir belge Anayasa Mahkemesinesunulmamıştır.
IV. İLGİLİ HUKUK
13. 668 sayılı KHK'nın "Alınantedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir:
"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğutespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;
b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyove televizyon kuruluşları kapatılmıştır.
...
2 SAYILI LİSTE
TELEVİZYONLAR
...
13 SAMANYOLU TV"
14. 670 sayılı KHK'nın "Devirişlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo vetelevizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı olduklarışirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkinedilir."
15. Bireysel başvuru anında tüzelkişiliği haiz olan ancakbireysel başvurunun incelenmesi aşamasında tüzelkişiliğini yitiren ticaretşirketleri hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukukkaynakları için ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., B. No:2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiğigerekçesiyle verilen idari para cezası nedeniyle basın özgürlüğünün; davayıkarara bağlayan mahkemelerin bağımsız ve tarafsız olmaması nedeniyle de adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.
B. Değerlendirme
18. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu,tüzelkişiliği haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anındatüzelkişiliği haiz olması gerektiği gibi bu tüzelkişiliğin bireysel başvurusürecinin sonuna kadar korunması şirketler tarafından yapılan başvurununesasının incelenebilmesi için zorunlu bir koşuldur (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36). Şirketin ticaretsicil kaydının silinmesi ve tüzelkişiliğini yitirmesi olgusu bireyselbaşvurunun esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa Mahkemesi,başvurunun incelemesi devam ederken başvuru ehliyetinin yitirilmesi durumundabaşvurunun düşmesine karar vermektedir (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38, 39).
19. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554,25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında kamu otoritesince bir şirketintüzelkişiliğine tek taraflı bir işlemle son verilmesi durumunda bu şirketintaraf olduğu bireysel başvurular hakkında düşme kararı verilmesi gerektiğininkabulü hâlinde ortakların öngöremedikleri bir terkin işlemi nedeniylemenfaatlerinin zedelenmesinin söz konusu olabileceğine dikkat çekmiştir.Anayasa anılan kararında hukuki varlıkları kamu otoritelerinin tek taraflıiradesiyle sona erdirilen özel hukuk tüzelkişiliklerinin tüzelkişilikleri sonaermeden önce yaptıkları bireysel başvuruların devamında menfaati bulunduğunuiddia eden kişilerin bireysel başvuruya devam etmek istediklerini makul birsüre içinde Anayasa Mahkemesine bildirmeleri hâlinde Anayasa Mahkemesincebaşvurunun incelenmesine devam edilebileceğine karar vermiştir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§27, 29).
20. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini AnayasaMahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamındamenfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzelkişininyaptığı başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin buisteklerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitindebunların tüzelkişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleridikkate alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddiaeden kişilerin bu iddialarını destekleyecek ve ispata yarayacak bilgi vebelgeleri Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §30).
21. Bu aşamada kimlerin tüzelkişiye ait başvurunun devamındamenfaat sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somutolayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.
22. Somut olayda başvurucu Şirketin sicil kaydı, 670 sayılı KHKile resen terkin edilmiştir. 670 sayılı KHK 17/8/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016 tarihinde sona ermiştir.
23. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar sadece BahriAğaoğlu başvuruyu takip etmek istediğini bildirmiştir. Bahri Ağaoğlu 25/2/2019tarihinde Anayasa Mahkemesine verdiği dilekçesinde, başvurucu Şirketin hâkimhissedarı konumunda olduğunu belirterek başvurunun takibi hususunda hukukimenfaati olduğunu ileri sürmüştür.
24. 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun543. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca anonim şirket ortakları tasfiyepayı almaya müstahak olduklarından başvurucu Şirket ortaklarının şirkettarafından tüzelkişiliğin sona ermesinden önce yapılan bireysel başvuruyu devamettirmede menfaatlerinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
25. Bununla birlikte somut başvuru bağlamında anılan şahsınbaşvurucu Şirketin ortağı olduğu yönündeki iddiasını destekler nitelikteherhangi bir belge sunmadığı görülmektedir. Bu nedenle Bahri Ağaoğlu'nunbaşvuruyu devam ettirmede menfaatinin bulunup bulunmadığı ve makul bir süreiçinde Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunup bulunmadığı hususunda daha ileribir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
26. Başka bir kimse de başvuruyu devam ettirmek istediğiniAnayasa Mahkemesine bildirmediğinden başvurunun düşmesine karar verilmesigerekir.
27. Bu koşullar çerçevesinde başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılanbir neden kalmadığından başvurunun düşmesinekarar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.