TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SAYIM ŞEKER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/8688)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
Sayım ŞEKER
Vekili
:
Av. Niyazi GÜNAY
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 4/6/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
8. Başvurucu, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Bakırköy İlçe EmniyetMüdürlüğü Asayiş Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapmakta ikenuyuşturucu madde kullanılmasına aracı olduğu iddiası ile hakkında başlatılanidari soruşturma neticesinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun21/9/2001 tarihli kararı ile meslekten çıkarılmıştır.
9. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 28/12//2001tarihinde iptal davası açılmıştır.
10. İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 17/10/2002 tarihli veE.2001/1661, K.2002/1166 sayılı kararı ile dava reddedilmiştir.
11. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay OnikinciDairesinin 10/2/2006 tarihli ve E.2003/396, K.2006/340 sayılı ilamıyla İlkDerece Mahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
12. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 9/6/2008tarihli ve E.2006/3901, K.2008/3384 sayılı kararı ile yerinde görülerek İlkDerece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
13. Bozma kararı üzerine yapılan incelemede ilk kararda ısraredilerek İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 9/7/2009 tarihli ve E.2008/1496,K.2008/2184 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.
14. Başvurucunun temyiz talebi, temyiz harç ve postamasraflarının zamanında yatırılmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesincekabul edilmeyerek dosyanın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.
15. Başvurucu, dosyanın temyiz edilmemiş sayılmasına ilişkinYerel Mahkeme kararına karşı temyiz talebinde bulunmuş ve başvurucunun butalebi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca kabul edilerek işin esasınıngörüşülmesi aşamasına geçilmiştir.
16. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/9/2013 tarihli veE.2010/302, K.2013/2563 sayılı ilamıyla onama kararı verilmiştir.
17. Başvurucunun karar düzeltme talebi, Danıştay İdari DavaDaireleri Kurulunun 18/11/2014 tarihli ve E.2014/4669, K.2014/4240 sayılıkararı ile karar düzeltme dilekçesinin süresinde verilmediği gerekçesiyle "karar düzeltme yolu açık olmak üzere"ifadesine de yer verilerek reddedilmiştir.
18. Başvurucu tekrar karar düzeltme talebinde bulunmuş, Danıştayİdari Dava Daireleri Kurulunun 8/9/2015 tarihli ilk inceleme tutanağındabaşvurucunun talebi mesmu görülmüştür. Başvurucununkarar düzeltme talebi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda E.2015/2912sayılı dosya ile derdesttir.
19. Başvurucu 4/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
20. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
21. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
22. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
23. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
25. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 6 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
27. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
28. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
29. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
30. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 24.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
31. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 26.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna(E.2015/2912) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.