TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SİBER TURİZM YATIRIM İNŞAAT VE TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/5988)
Karar Tarihi: 15/2/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Siber Turizm Yatırım İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.
Vekili
:
Av. Ulaş ÖZGEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 2/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu aleyhine 3/3/1998 tarihinde şufa hakkı nedeniyletapu kaydının iptal edilmesi talebiyle dava açılmıştır. Alanya Sulh HukukMahkemesi 11/3/1999 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir. Anılankarar, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin (Daire) 13/9/1999 tarihli ilamı ilebozulmuştur. Bozma üzerine Mahkemece 15/5/2001 tarihli karar ile davanınreddine karar verilmiştir. Karar, Dairenin 25/9/2001 tarihli ilamı ilebozulmuştur. Mahkemece 4/12/2001 tarihinde görevsizlik kararı verilerek davadosyası görevli ve yetkili Alanya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/361 sayılı dosyasına kaydedilendavada Mahkemece 7/3/2003 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.Karar, Dairenin 14/7/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularakyapılan yargılamada Mahkemece 1/4/2004 tarihli karar ile davanın reddine kararverilmiştir. Anılan karar, Dairenin 7/12/2004 tarihli ilamı ile onanmıştır.Karar düzeltme talebi Dairenin 11/4/2005 tarihli ilamı ile kabul edilmiş vekarar tekrar bozulmuştur. Bozma üzerine Mahkemece 16/12/2005 tarihli karar iledavanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, Dairenin 26/9/2006 tarihli ilamı ileonanmıştır.
9. Başvurucu 3/3/1998 tarihinde aleyhine açılan davadayargılamanın uzun sürmesi nedeniyle uğradığı munzam zararın tazmini talebiyle27/11/2006 tarihinde dava açmıştır. Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 18/11/2011tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Anılan karar, Yargıtay 14.Hukuk Dairesinin 11/11/2013 tarihli ilamı ile onanmış; karar düzeltme talebiaynı Dairenin 13/3/2014 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Anılan ilambaşvurucuya 4/4/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 15/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu 3/3/1998 tarihinde şufa hakkı nedeniyle tapukaydının iptal edilmesi talebiyle aleyhine açılan dava ile 27/11/2006 tarihindemunzam zararın tazmini talebiyle açtığı davada makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
1. 3/3/1998 Tarihinde AçılanDava Yönünden Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 17).
13. Somut olayda 3/3/1998 tarihinde açılan davada Alanya 2.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16/12/2005 tarihli kararın Yargıtay 6. HukukDairesinin 26/9/2006 tarihli ilamı ile onandığı, dolayısıyla başvuru konusukararın 23/9/2012 tarihinden öncekesinleştiği anlaşılmıştır.
14. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
2. 27/11/2006 TarihindeAçılan Dava Yönünden Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkinİddia
15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
18. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 7 yıl 3 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
20. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
21. Başvurucu, maddi tazminat talebinde bulunmuş, manevitazminat talebinde bulunmamıştır.
22. Somut olayda 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
23. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuşolmakla beraber, tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında illiyetbağı bulunmadığı anlaşıldığından, başvurucunun maddi tazminat talebinin reddinekarar verilmesi gerekir.
24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. 3/3/1998 tarihinde açılan dava yönünden makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
2. 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİROLDUĞUNA,
B. 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden Anayasa’nın 36.maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLALEDİLDİĞİNE,
C. Maddi tazminata ilişkin taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2006/380, K.2011/716) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE15/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.