TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
S.E. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/27839)
Karar Tarihi: 7/3/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör
:
Nahit GEZGİN
Başvurucu
:
S.E.
Vekili
:
Av. Mehmet OKATAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muameleyasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/6/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca tedbir talebinin Bölümtarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından tedbir talebinin kabulüne ve sınır dışıişleminin durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Başvurucu, Tacikistan vatandaşıdır.
8. Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 9/6/2017 tarihlikararıyla başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.
9. Başvurucu tarafından 19/6/2017 tarihinde bireysel başvurudabulunulmuştur.
10. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesinesunulan 26/9/2017 tarihli yazıda başvurucunun 21/8/2017 tarihinde kendirızasıyla Türkiye'den ayrılarak Moritanya'ya gittiği belirtilmiştir. Anılanyazı eklerinde ayrıca başvurucunun uçuş ve pasaport bilgilerine de ayrıntılıolarak yer verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, hakkında verilen sınır dışı etme kararınınuygulanması hâlinde Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan haklarınınihlal edileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğiningizli tutulması ve sınır dışı işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi
13. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderleriniödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksunolmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Sınır Dışı İşlemi
14. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80. maddesinin(1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptananherhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesinihaklı kılan bir neden görülmemesi.
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
15. Başvuru konusu olayda sınır dışı etme işleminingerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğününtehlikeye düşeceği ileri sürülmüş; Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunundeğerlendirme sürecinde sınır dışı etme işleminin gerçekleştirilmesi telafisiimkânsız sonuçlara neden olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir kararverilene kadar sınır dışı etme işleminin tedbirendurdurulmasına karar verilmiştir.
16. Kişinin yaşamının tehlikeye girebileceğine, işkence ya dakötü muameleye tabi tutulacağına dair risk bulunan bir ülkeye sınır dışıedilmesine veya geri verilmesine karar verilmiş olan durumlarda bu kapsamdakiihlal iddialarının incelenebilmesi için sınır dışı etme kararının uygulanmışolması ya da uygulanmasının önünde bir engel bulunmaması gerekir. Somut olaydabaşvurucunun kendi rızasıyla Türkiye'den ayrılarak Moritanya'ya gittiğigörülmektedir. Dolayısıyla bireysel başvuruya konu edilen sınır dışı kararınınuygulanma ihtimalinin ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
17. Açıklanan nedenlerle başvurucunun kendi isteğiyleTürkiye'den ayrıldığı, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren birhususun da bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmamış olması nedeniyleDÜŞMESİNE,
D. Tedbir kararının SONLANDIRILMASINA,
E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetineneden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılamagiderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.