TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SEDAT BOLEL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/70)
Karar Tarihi: 10/3/2015
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucular
:
Sedat BOLEL
Sevim ŞAHİN
Sevgi NARCI
Perihan KOÇAK
Nermin SEVGİL
Hüsniye KURT
Ali KURT
Gülser KURT
Yaşar KURT
Uğur SEVGİL
Mehmet Ali KURT
Mehmet BOLEL
Vekilleri
:
Av. Emel ARICAN
Başvurucular
:
Ebru ZAĞPUSAT
Ertunç ARAL
Nevin Sezer AVCI
Vekilleri
:
Av. Murat NAS
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucular, Orman İşletmeMüdürlüğü tarafından Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde aleyhlerine açılantapu iptali ve tescil davasında görevsizlik kararı verilerek dava dosyasınınKadastro Mahkemesine gönderildiğini, yargılamanın halen devam ettiğini ve makul sürede sonuçlandırılamadığını belirterek, adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşler ve tazminat ödenmesinitalep etmişlerdir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvurular, 31/12/2013tarihinde Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, 6/2/2014 tarihinde Fethiye 2.Asliye Hukuk Mahkemesi, 10/4/2014 tarihinde Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi,30/5/2014 tarihinde Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, 27/12/2013 tarihindeFethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, 17/1/2014 tarihinde Bakırköy 2. Asliye HukukMahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemedebaşvuruların Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespitedilmiştir.
3. Komisyon tarafından, kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
4. Bölüm Başkanı tarafından16/10/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikteyapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvurucu Sedat Bolel tarafından yapılan 2014/70 sayılı bireysel başvurudosyası ile Ebru Zağpusat tarafından yapılan 2014/881sayılı bireysel başvuru dosyası, Nevin Sezer Avcı tarafından yapılan 2014/882sayılı bireysel başvuru dosyası, Ertunç Aral tarafından yapılan 2014/887 sayılıbireysel başvuru dosyası, Sevim Şahin tarafından yapılan 2014/1769 sayılıbireysel başvuru dosyası, Sevgi Narcı tarafından yapılan 2014/1771 sayılıbireysel başvuru dosyası, Perihan Koçak tarafından yapılan 2014/5284 sayılı bireyselbaşvuru dosyası, Nermin Sevgil tarafından yapılan2014/5286 sayılı bireysel başvuru dosyası, Hüsniye Kurt tarafından yapılan2014/5287 sayılı bireysel başvuru dosyası, Ali Kurt tarafından yapılan2014/5290 sayılı bireysel başvuru dosyası, Gülser Kurttarafından yapılan 2014/5291 sayılı bireysel başvuru dosyası, Yaşar Kurttarafından yapılan 2014/5294 sayılı bireysel başvuru dosyası, Uğur Sevgil tarafından yapılan 2014/5295 sayılı bireysel başvurudosyası, Mehmet Ali Kurt tarafından yapılan 2014/7965 sayılı bireysel başvurudosyası ve Mehmet Bolel tarafından yapılan 2013/9886sayılı bireysel başvuru dosyası aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniylebirleştirilmiş, incelemeye 2014/70 sayılı bireysel başvuru dosyası üzerindendevam edilmiştir.
6. Başvuru konusu olay veolgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.Adalet Bakanlığının 12/8/2014 tarihli yazısında, Anayasa Mahkemesinin öncekikararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen, başvuru hakkında görüşsunulmayacağı bildirilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
7. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
8. Muğla ili Fethiye ilçesiKaya köyü Tunçpınarı mevkiinde kain 1330 parselsayılı taşınmazın tapulama tespiti sırasında yarı hissesinin başvuruculardanNevin Sezer Avcı, Ebru Zağpusat, Ertunç Aral, Sedat Bolel, Sevgi Narcı, Sevim Şahin ve Mehmet Bolel murisi Aziz Bolel adına,diğer yarı hissesinin ise başvuruculardan Mehmet Ali Kurt, Perihan Koçak,Nermin Sevgil, Ali Kurt, Yaşar Kurt, Gülser Kurt, Uğur Sevgil veHüsniye Kurt murisi Mehmet Kurt adına tespitine karar verilmiştir.
9. Orman Genel Müdürlüğüneizafeten Fethiye Orman İşletme Müdürlüğü tarafından taşınmazın tespit maliklerialeyhine Fethiye Tapulama Mahkemesinin E.1957/466 sayılı dosyasında tespiteitiraz davası açılmıştır.
10. Fethiye TapulamaMahkemesinde yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin E.1957/466, K.1971/3sayılı kararı ile taşınmazın tespit gibi, sunulan veraset ilamları uyarıncatespit maliklerinin mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
11. Fethiye Orman İşletmeMüdürlüğü, 26/3/2002 tarihinde Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde, taşınmazmaliklerinden Mehmet Kurt’un mirasçıları aleyhine açtığı davada; 1330 parselnumaralı taşınmazın kısmen orman sınırları içinde kaldığını, davalılar adınaolan tapu kaydının geçersiz olduğunu ileri sürerek, anılan kısmın orman vasfıile Maliye Hazinesi adına tapuya tescilini talep etmiş, dava dosyası MahkemeninE.2002/175 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
12. Yine Fethiye Orman İşletmeMüdürlüğü, 27/11/2002 tarihinde Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde, Aziz Bolel mirasçıları aleyhine aleyhineaçtığı davada; 1330 parsel numaralı taşınmazın kısmen orman sınırları içindekaldığını, davalılar adına olan tapu kaydının geçersiz olduğunu ileri sürerek,anılan kısmın orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya tescilini talepetmiş, dava dosyası Mahkemenin E.2002/699 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
13. Mahkemece, 11/3/2003 tarihve E.2002/699, K.2003/181 sayılı kararla; her iki dava dosyasının taraflarınınve konularının aynı olduğu gerekçesiyle birleştirilmesine, yargılamayaE.2002/175 sayılı dava dosyası üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.
14. Mahkemece yapılan yargılamasonunda, 29/5/2012 tarih ve E.2002/175, K.2012/295 sayılı kararla; taşınmazınbulunduğu yerde kadastro uygulama çalışması yapıldığı, uygulama tutanaklarındataşınmazın davalı olarak gösterildiği, kadastro uygulama çalışmasından sonragörevsizlik kararı verilerek dosyanın kadastro mahkemesine gönderilmesigerektiği belirtilerek, 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu'nun 1. ve 21/6/1987 tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 27.maddeleri gereği Mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleşmesinden sonradosyanın Fethiye Kadastro Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
15. Görevsizlik kararı temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
16. Yargılamaya devam edenFethiye Kadastro Mahkemesinin, 20/2/2014 tarih ve E.2014/13, K.2014/39 sayılıkararıyla; devredilen davanın taşınmaz sınır ve yüz ölçümüne ilişkin olmadığı,orman tahdidine dayanan tapu iptali ve tescil davalarının kadastro mahkemesiningörevine girmediği gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliğine ve merci tayini içindosyanın Yargıtaya gönderilmesine karar verilmiştir.
17. Yargıtay 17. HukukDairesinin 6/11/2014 tarih ve E.2014/10604, K.2014/15281 sayılı ilâmıyla her nekadar dava konusu taşınmaz hakkında 3402 sayılı Kanun’un 22. maddesi gereğinceuygulama tutanağı düzenlenmiş ise de, davanın esasınınmülkiyete ilişkin tapu iptal ve tescil istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığınAsliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği belirtilerek,Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine kararverilmiştir.
18. Fethiye KadastroMahkemesinin 19/12/2014 tarihli yazısı ile dosya Fethiye 1. Asliye HukukMahkemesine gönderilmiş olup, Mahkemenin E.2014/701 sayılı dosyasında yargılamahalen devam etmektedir.
19. Başvurucular, 27/12/2013,17/1/2014, 6/2/2014, 10/4/2014, 30/5/2014 tarihlerinde bireysel başvurudabulunmuşlardır.
B. İlgiliHukuk
20. 12/1/2011 tarih ve 6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 30. maddesi ile 21/6/1987 tarih ve 3402sayılı Kadastro Kanunu’nun 25. maddesinin birinci fıkrası, 28. maddesininbirinci fıkrası, 29. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 30.maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 32. maddesinin birinci fıkrası ve 36.maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi (Bkz. B. No: 2012/12, 17/9/2013, §§16-22).
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
21. Mahkemenin 10/3/2015 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucuların 31/12/2013 tarih ve 2014/70 numaralıbireysel başvuruları, incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
22. Başvurucular, Muğla iliFethiye ilçesinde bulunan 1330 parsel numaralı taşınmazın yarı hissesininmurisleri adına tespit ve tapuya tescil edildiğini, Orman İşletme Müdürlüğütarafından taşınmazın orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciliistemiyle Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/175 ve E.2002/699 sayılıdosyalarında tapu iptali ve tescil davaları açıldığını, Mahkemece her iki davadosyasının birleştirildiğini, taşınmazın bulunduğu yerde kadastro uygulamaçalışmaları yapılması üzerine Mahkemece görevsizlik kararı verilerek davadosyasının Kadastro Mahkemesine gönderilmesine hükmedildiğini, anılan Mahkemecede karşı görevsizlik kararı verildiğini, yargılamanın halen devam ettiğini,makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
B. Değerlendirme
1. KabulEdilebilirlik Yönünden
23. Başvuru formu ile eklerininincelenmesi sonucunda, açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuledilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığıanlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden
24. Başvurucular, murisindenintikal eden taşınmaza ilişkin olarak Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesindealeyhlerine açılan tapu iptali ve tescil davasında yargılamanın makul süredetamamlanmadığını belirterek, Anayasa’nın 36. maddesinde tanımlanan adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini iddia etmişlerdir.
25. Anayasa ve Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) ortak koruma alanı dışında kalan bir hakihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesimümkün olmayıp (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18), Sözleşme metni ile Avrupaİnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarından ortaya çıkan ve adil yargılanmahakkının somut görünümleri olan alt ilke ve haklar, Anayasa’nın 36. maddesindeyer verilen adil yargılanma hakkının da unsurlarıdır. Anayasa Mahkemesi deAnayasa’nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığı birçok kararında, ilgilihükmü Sözleşme’nin 6. maddesi ve AİHM içtihadı ışığında yorumlamak suretiyle,Sözleşme’nin lafzı içeriğinde yer alan ve AİHM içtihadıyla adil yargılanmahakkının kapsamına dâhil edilen ilke ve haklara, Anayasa’nın 36. maddesikapsamında yer vermektedir. Somut başvurunun dayanağını oluşturan makul süredeyargılanma hakkı da yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca adil yargılanmahakkının kapsamına dâhil olup, ayrıca davaların en az giderle ve mümkün olansüratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğunu belirten Anayasa’nın 141.maddesinin de Anayasa’nın bütünselliği ilkesi gereği, makul sürede yargılanmahakkının değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır (B.No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 38–39).
26. Davanın karmaşıklığı,yargılamanın kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar, bir davanın süresinin makul olupolmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması gereken kriterlerdir (B. No:2012/13, 2/7/2013, §§ 41–45).
27. Anayasa’nın 36. maddesi veSözleşme’nin 6. maddesi uyarınca, medeni hak ve yükümlülüklere ilişkinuyuşmazlıkların makul sürede karara bağlanması gerekmektedir. Başvuru konusuolayda, Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan tapu iptali ve tescil davasınınsöz konusu olduğu görülmekle, 3402 sayılı Kanun ve 6100 sayılı Kanun'da yeralan usul hükümlerine göre yürütülen somut yargılama faaliyetinin, medeni hakve yükümlülükleri konu alan bir yargılama olduğunda kuşku yoktur (B. No:2012/13, 2/7/2013, § 49).
28. Medeni hak veyükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin makul süre değerlendirmesinde,sürenin başlangıcı kural olarak, uyuşmazlığı karara bağlayacak yargılamasürecinin işletilmeye başlandığı, başka bir deyişle davanın ikame edildiğitarih olup, somut başvuru açısından bu tarih başvuruculardan Mehmet Ali Kurt,Perihan Koçak, Nermin Sevgil, Ali Kurt, Yaşar Kurt, Gülser Kurt, Uğur Sevgil veHüsniye Kurt bakımından 26/3/2002 tarihidir. Zira başvurucuların, murisleriMehmet Kurt adına kayıtlı taşınmaz hakkında 26/3/2002 tarihinde açılan, Fethiye1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/175 sayılı dosyasına kaydedilen ve bilahareMahkemenin E.2002/699 sayılı dosyası ile birleştirilen davanın davalılarıhanesinde yer aldıkları anlaşılmaktadır.
29. Başvuruculardan Nevin SezerAvcı, Ebru Zağpusat, Ertunç Aral, Sedat Bolel, Sevgi Narcı, Sevim Şahin ve Mehmet Bolel bakımından ise makul süre değerlendirmesinde, süreninbaşlangıcı 27/11/2002 tarihidir. Başvurucuların, murisleri Aziz Bolel adına kayıtlı taşınmaz hakkında 27/11/2002 tarihindeaçılan, Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/699 sırasına kaydedilen vebilahare Mahkemenin E.2002/175 sayılı dosyası ile birleştirilen davanındavalıları hanesinde yer aldıkları anlaşılmaktadır.
30. Başvuruya konu dava,başvurucuların bir kısmının miras bırakanlarından intikalle takip etmekteoldukları bir uyuşmazlık olup, bu yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımındandikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldıklarıan değil, somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan süreninbaşlangıç anıdır (B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
31. Sürenin bitiş tarihi ise,çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde yargılamanın sona ermetarihidir. Ancak devam eden yargılamalara ilişkin makul sürede yargılanmahakkının ihlal edildiği iddiasını içeren başvuruların yargılama faaliyetinindevamı sırasında da yapılabilmesi olanağı bulunduğundan, değerlendirmeye esasalınacak sürenin bitiş anı başvurunun karara bağlandığı tarihtir (B. No:2012/13, 2/7/2013, § 52).
32. Başvuruya konu yargılamasürecinin incelenmesinde, yargılamanın konusunun, başvurucular adına tapuyatescil edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile Orman Genel Müdürlüğü adınatescili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
33. Orman Genel Müdürlüğütarafından, 26/3/2002 tarihinde başvurucular ve arkadaşları aleyhine Fethiye 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, 1330 parsel numaralı taşınmazın tapukaydının iptali ile davacı adına tapuya tescili talep edilmiş, yargılamaMahkemenin E.2002/175 sayılı dosyasında başlamıştır.
34. Yine Orman Genel Müdürlüğütarafından 27/11/2002 tarihinde başvurucular ve arkadaşları aleyhine Fethiye 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada 1330 parsel numaralı taşınmazın tapukaydının iptali ile davacı adına tapuya tescili talep edilmiş, yargılamaMahkemenin E.2002/699 sayılı dosyasında başlamıştır. Mahkemece 11/3/2003tarihinde davanın konusunun ve taraflarının aynı olduğu gerekçesiyle davadosyalarının birleştirilmesine, yargılamanın E.2002/175 sayılı dava dosyasıüzerinden devamına karar verilmiştir.
35. Mahkemece, tapu kayıtlarıgetirtilmiş, taraflara tebligat yapılmış, adresi tespit edilemeyen davalılarınadresleri araştırılmış, davacı vekiline, ölmüş olan davalılara ait verasetilamlarını sunmaları için süre verilmiştir. Veraset ilamlarınıntamamlanmasından ve taraf teşkilinin sağlanmasından sonra, 13/9/2007 tarihindetaşınmazın bulunduğu yerde keşif yapılmasına karar verilmiştir. Keşiflerindefalarca ertelenmesinden sonra 28/11/2008 tarihinde keşif yapılmış, bilirkişiraporu alınmıştır.
36. Mahkemece, 29/5/2012 tarihliduruşmada, taşınmazın bulunduğu yerde kadastro uygulama çalışmalarınınyapılması nedeniyle Mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın Fethiye KadastroMahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Görevsizlik kararı tüm davalılaratebliğ edildikten sonra, temyiz edilmeksizin 30/1/2014 tarihinde kesinleşmiştir.Görevsizlik kararı üzerine yargılamaya devam eden Fethiye Kadastro Mahkemesincekarşı görevsizlik kararı verilmiş, dosya merci tayini amacıyla Yargıtaya gönderilmiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin6/11/2014 tarihli ilâmıyla Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeriolarak belirlenmesine karar verilmiş olup Mahkemenin E.2014/701 sayılıdosyasında yargılama halen devam etmektedir.
37. Mahkemece, davanın tensipzaptının tanzimi sonrasında, yargılama sürecinde birçok duruşma yapılmış olup,belirtilen celseler arasında genellikle üç aylık sürelerin bulunduğu, davanınesasına yönelik uyuşmazlığın sona ermediği anlaşılmıştır.
38. Başvurunun değerlendirilmesineticesinde, başvuruya konu yargılamanın gerek taşınmazın büyüklüğü ve tarafsayısı, gerekse keşif ve bilirkişi incelemesi gibi usul işlemlerinigerektirmesine bağlı olarak karmaşık bir niteliğe sahip olduğu, ancak yargılamasürecindeki gecikmeler ayrı ayrı değerlendirildiğinde yazılı yargılama usulündetatbiki gereken yargılamayı hızlandırıcı niteliğe sahip özel usul hükümlerineriayet edilmediği, celse harcı tayini gibi usuliimkânların yargılama makamlarınca kullanılmadığı, yapılması gereken işlemlerinuzun sürelerle yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.
39. Başvuru konusu yargılamadasöz konusu olduğu gibi, verilen birleştirme kararlarının adaletin daha iyigerçekleştirilebilmesi için makul olduğu değerlendirilebilirse de, bu tür kararların yargılamayı uzatacağı göz önündebulundurularak, yargılamanın diğer aşamalarında sürecin hızlandırılmasıhususunda daha fazla gayret ve özen gösterilmesi gerektiği açıktır.
40. Yargılama sürecinde davanıntaraflarının yargılamayı geciktirici yöndeki işlem ve davranışları kuralolarak, yargılamanın uzamasında taraf kusuru olarak kabul edilmekte ise deyargılama makamlarının ilgili usuli imkânlarıkullanmak suretiyle bu girişimleri engelleme sorumluluğu bulunmaktadır. Bukapsamda, davacı vekilince muhtelif celselerde ve keşif günlerinde mazeretdilekçeleri sunulduğu görülmekle birlikte, başvurucuların tutumununyargılamanın uzamasına özellikle bir etkisi olduğu tespit edilememiştir.
41. Başvurunun konusu olan tapuiptali ve tescil davasında yer alan kişi sayısı ve davanın mahiyeti nedeniyleicrası gereken usul işlemlerinin niteliği, başvuruya konu yargılamanın karmaşıkolduğunu ortaya koymakla birlikte, davaya bütün olarak bakıldığında yaklaşık onüç yıldır devam eden ve henüz uyuşmazlığın esastan çözüme kavuşturulmadığıyargılama sürecinin makul olmadığı sonucuna varılmıştır.
42. Açıklanan nedenlerle,başvurucuların Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
3. 6216 Sayılı Kanun’un 50. Maddesi Yönünden
43. Başvurucular, makul süredeyargılanma haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminata kararverilmesini talep etmişlerdir.
44. 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50.maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararındankaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılamayapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasındahukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veyagenel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılamayapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığıihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden kararverir.”
45. Başvurucular Mehmet AliKurt, Perihan Koçak, Nermin Sevgil, Ali Kurt, YaşarKurt, Gülser Kurt, Uğur Sevgilve Hüsniye Kurt hakkında tarafı oldukları uyuşmazlığa ilişkin yaklaşık on üçyıldır devam eden yargılama süresi nazara alındığında, başvurucuların yargılamafaaliyetinin uzunluğu sebebiyle, yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olanmanevi zararları karşılığında başvurucu Mehmet Ali Kurt’a net 4.450,00 TL,diğer başvuruculara ayrı ayrı net 13.300,00 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
46. Başvurucular Ebru Zağpusat, Ertunç Aral, Nevin Sezer Avcı, Sedat Bolel, Sevgi Narcı, Sevim Şahin ve Mehmet Bolel hakkında tarafı oldukları uyuşmazlığa ilişkinyaklaşık on iki yıldır devam eden yargılama süresi nazara alındığında,başvurucuların yargılama faaliyetinin uzunluğu sebebiyle, yalnızca ihlaltespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucular EbruZağpusat ve Ertunç Aral’a ayrı ayrı net 3.900,00 TL,diğer başvuruculara ayrı ayrı net 11.650,00 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
47. Başvurucular Sedat Bolel ve Mehmet Bolel tarafındanayrı ayrı yapılan 198,35 TL harçtan oluşan, başvurucular Sevim Şahin, SevgiNarcı, Perihan Koçak, Nermin Sevgil, Hüsniye Kurt,Ali Kurt, Gülser Kurt, Yaşar Kurt, Uğur Sevgil ve Mehmet Ali Kurt tarafından ayrı ayrı yapılan206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin ayrı ayrı başvuruculara ödenmesineve belirtilen başvuruculara 1.500,00 TL vekâlet ücretinin müşterekenödenmesine, başvurucular Ebru Zağpusat, Ertunç Aralve Nevin Sezer Avcı tarafından ayrı ayrı yapılan 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin ayrı ayrı başvuruculara ödenmesine ve belirtilenbaşvuruculara 1.500,00 TL vekâlet ücretinin müştereken ödenmesine kararverilmesi gerekir.
48. Başvurucular tarafındanmaddi tazminat talebinde bulunulmuş olmakla beraber, tespit edilen ihlal ileiddia edilen maddi zarar arasında illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından,başvurucuların maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.
49. Başvuruya konu yargılamanınuzun süredir devam ettiği, uyuşmazlığın esasının henüz çözüme kavuşturulmadığıve bu hususun makul sürede yargılanma hakkını ihlal ettiği gözetilerek,anayasal bir hakkın ihlal edildiği açık olan bir yargılama dosyasında, hukuka,adalete ve mahkemeye güven ilkesinin gördüğü zararın devam etmesinin önlenmesiamacıyla, yargılamanın konusu uyuşmazlığın esasının mümkün olan en kısa süredesonuçlandırılmasını teminen, kararın bir örneğininilgili Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurucuların,
1. Makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiği yönündeki iddialarının KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altınaalınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
B. Başvurucular Perihan Koçak, Nermin Sevgil,Ali Kurt, Yaşar Kurt, Gülser Kurt, Uğur Sevgil ve Hüsniye Kurt’a ayrı ayrı net 13.300,00 TL,başvurucu Mehmet Ali Kurt’a net 4.450,00 TL manevi TAZMİNAT ÖDENMESİNE,başvurucuların tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDİNE,
C. Başvurucular Nevin Sezer Avcı, Sedat Bolel,Sevgi Narcı, Sevim Şahin ve Mehmet Bolel’ e ayrı ayrınet net 11.650,00 TL, başvurucular Ebru Zağpusat veErtunç Aral’a ayrı ayrı net 3.900,00 TL manevi TAZMİNAT ÖDENMESİNE,başvurucuların tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDİNE,
D. Başvurucular Sedat Bolel ve Mehmet Bolel tarafından ayrı ayrı yapılan 198,35 TL harçtanoluşan, başvurucular Sevim Şahin, Sevgi Narcı, Perihan Koçak, Nermin Sevgil, Hüsniye Kurt, Ali Kurt, GülserKurt, Yaşar Kurt, Uğur Sevgil, Mehmet Ali Kurttarafından ayrı ayrı yapılan 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin ayrıayrı BAŞVURUCULARA ÖDENMESİNE ve belirtilen başvuruculara 1.500,00 TL vekâletücretinin müştereken ödenmesine,
E. Başvurucular Ebru Zağpusat, Ertunç Aral,Nevin Sezer Avcı tarafından ayrı ayrı yapılan 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin ayrı ayrı BAŞVURUCULARA ÖDENMESİNE ve belirtilenbaşvuruculara 1.500,00 TL vekâlet ücretinin müştereken ödenmesine,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına; ödemedegecikme olması halinde, bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal faiz uygulanmasına,
G. Kararın bir örneğinin Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinegönderilmesine,
10/3/2015tarihinde OY BİRLİĞİYLE kararverildi.