Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ŞEHRİBAN COŞKUN VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 20/7/2017

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah PERDECİOĞLU

Başvurucular

:

1. Şehriban COŞKUN

2. Billur AYGÖR

3. Mediha YAVUZ

4. Gökhan YAVUZ

5. Uğur YAVUZ

6. Yıldıran YAVUZ

7. Emine ÇAKAR

8. Meltem ATAMAN

9. Ayhan BAYDAR

(Şerife DURGUT mirasçıları)

10. Metin DURGUT

11. Emre DURGUT

Vekili

:

Av. Seçkin ATAR

(Şerife DURGUT mirasçısı)

12. Murat DURGUT

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru;kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, ekonomik değere ilişkin ve icraedilebilir bir yargı kararının uzun süre icra edilmemesi nedeniyle mahkemeyeerişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/7/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru,başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonraKomisyona sunulmuştur.

4. Komisyoncabaşvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.

5. BölümBaşkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesininbirlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvurubelgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuruformu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvuruculartarafından 2/12/2011 tarihinde Alaplı Asliye HukukMahkemesinde Alaplı Belediye Başkanlığı ve diğer başka davalılar aleyhineaçılan kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında 9/4/2013tarihli karar ile 4.801.055 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecekfaizi ile birlikte Alaplı Belediye Başkanlığından alınarak başvurucularaödenmesine hükmedilmiş, bu karar taraflarca temyiz edilmeyerek 27/5/2013tarihinde kesinleşmiştir.

9.Başvurucular tarafından 15/11/2016 tarihinde, ilgiliidare tarafından 30/1/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunulan beyanlar ilebaşvurucular lehine hükmedilen tazminatın hâlen ödenmediği ifade edilmiştir.

10. MerkeziNüfus İdare Sistemi üzerinde yapılan sorgulama sonucu başvuruculardan Şerife Durgut'un bireysel başvuru tarihinden sonra 7/5/2016 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.

11. Ölenbaşvurucu Şerife Durgut'un mirasçılarından Metin Durgut ve Emre Durgut vekilleriAv. Seçkin Atar aracılığıyla 15/11/2016 tarihinde,diğer mirasçı Murat Durgut 31/1/2017 tarihindeAnayasa Mahkemesine sundukları dilekçeler ilemurisleri tarafından yapılan bireysel başvuruyu devam ettireceklerini beyanetmişlerdir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuruincelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucular;ilgili idare aleyhine verilmiş, ekonomik değere ilişkin ve icra edilebiliryargı kararının uzun süre icra edilmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ilemülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

14. Açıkçadayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesinigerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkıile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Kamukurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, icra edilebilir bir yargı kararının hiçicra edilmemesi ya da icranın makul süre içinde yapılmaması, kararın verildiğiyargılamada sağlanmış olan mahkemeye erişim hakkı dâhil adil yargılanma hakkıgüvencelerini anlamsız hâle getirir. Dolayısıyla böyle bir durum mahkemeyeerişim hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğurur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014, §§37-54).

16. Öteyandan mahkeme kararına dayanan icra edilebilir bir alacak, mülkiyet hakkıkapsamında korunan ekonomik bir değer ifade eder. Kamu kurum ve kuruluşlarıaleyhine hükmedilmiş böyle bir alacağın hiç ödenmemesi ya da ödenmesinin uzunsürmesi suretiyle oluşan belirsizlik, mülkiyet hakkının ihlaline neden olur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, §§55-75).

17. Anılanilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararları dikkatealındığında somut olayda yukarıda belirtilen nitelikteki yargı kararının 3 yıl11 ayı aşan bir süre geçmesine rağmen icra edilmemiş olması nedeniyle mahkemeyeerişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanangerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişimhakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkınınedildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya daedilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin vesonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir…”

20. Başvurucular,maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

21. Somutolayda mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucunavarılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvuruculardan Şehriban Coşkun, Billur Aygör,Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, EmineÇakar ve Meltem Ataman'a ayrı ayrı net 9.600 TL; ölen başvurucu Şerife Durgut'un mirasçıları Metin Durgut,Emre Durgut ve Murat Durgut'amiras payları dikkate alınarak ayrı ayrı net 3.200 TLmanevitazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. AnayasaMahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucuların uğradıklarınıiddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağıbulunmalıdır. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sunmamış olmasınedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör,Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, EmineÇakar ve Meltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut, Murat Durgut'a ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör, Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, YıldıranYavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar Ve Meltem Ataman, Metin Durgut,Emre Durgut'a ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Ayrıcayargı kararının mümkün olan en kısa sürede icra edilmesi ve böylece hukukdevleti ilkesi ile adalete olan güvenin gördüğü zararın devam etmesininönlenmesi için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareye gönderilmesinekarar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanangerekçelerle;

A. Mahkemeyeerişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABULEDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkı ile Anayasa’nın 35.maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculardan Şehriban Coşkun, Billur Aygör,Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, EmineÇakar ve Meltem Ataman'a ayrı ayrı net 9.600 TL; ölen başvurucu Şerife Durgut'un mirasçıları Metin Durgut,Emre Durgut ve Murat Durgut'aayrı ayrı net 3.200 manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğertaleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin Şehriban Coşkun,Billur Aygör, Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz,Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar ve Meltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut, Murat Durgut'a ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılamagiderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör, MedihaYavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar VeMeltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut'aMÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin,kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihindenitibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu süreninsona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZUYGULANMASINA,

F. Kararınbir örneğinin Alaplı Belediye Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararınbir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 20/7/2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy