TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SELİME GÜLER TÜRK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/3726)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
Selime GÜLER TÜRK
Vekili
:
Av. Devrim TÜRK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvurular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 18/3/2014 ve 25/8/2015 tarihlerinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formları ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı verilerek makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden başvurularınkabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Anayasa Mahkemesi tarafından kişi yönünden hukuki irtibatnedeniyle 2015/14692 numaralı bireysel başvuru dosyasının 2014/3726 numaralı bireyselbaşvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2015/14692 numaralı bireysel başvurudosyasının kapatılmasına, incelemenin 2014/3726 başvuru numaralı bireyselbaşvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
A. 12/1/2009 TarihindeGerçekleştirilen Mülakata İlişkin Süreç Yönünden
9. Başvurucu, Kocaeli Barosuna kayıtlı avukat olarak çalışmaktaiken Avukatlar İçin Adli Yargı Hakim ve Savcı AdaylığıSeçme Sınavı'nın yazılı aşamasında başarılı olduğunu, 12/1/2009 tarihindegerçekleştirilen mülakat aşaması sonrasında başarısız sayıldığını beyanetmiştir.
10. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 26/2/2009tarihinde iptal davası açılmıştır.
11. Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30/9/2009 tarihli veE.2009/276, K.2009/1256 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.
12. Başvurucunun yürütmenin durdurulması istemli temyizi üzerineDanıştay Onikinci Dairesinin 29/5/2012 tarihli veE.2009/9303, K.2012/3722 sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmününonanmasına karar verilmiştir.
13. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 23/12/2013tarihli ve E.2012/10772, K.2013/12424 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bukarar 25/2/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
14. Başvurucu 18/3/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
B. 5/4/2010Tarihinde Gerçekleştirilen Mülakata İlişkin Süreç Yönünden
15. Başvurucu tarafından açılan ilk davada (bkz. § 10) davanınreddi kararının, yürütmesinin durdurulması istemli temyizi üzerine Danıştay Onikinci Dairesince 13/1/2010 tarihinde 12/1/2009 tarihlimülakatın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş; bu karar akabindebaşvurucu 5/4/2010 tarihinde tekrar mülakata alınmış, bu mülakat aşamasısonrasında da başvurucu başarısız sayılmıştır.
16. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 24/5/2010tarihinde iptal davası açılmıştır.
17. Ankara 3. İdare Mahkemesinin 16/2/2011 tarihli veE.2010/761, K.2011/247 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.
18. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay OnikinciDairesinin 5/12/2013 tarihli ve E.2011/6062, K.2013/9712 sayılı kararı ile İlkDerece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
19. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 17/6/2015tarihli ve E.2015/8934, K.2015/3851 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar20/8/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.
20. Başvurucu 25/8/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
21. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
22. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
23. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olaylarda ilk dava yönünden yaklaşık4 yıl 9 ay; ikinci dava yönünden yaklaşık beş yıllıkyargılamasürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
29. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
30. Somut olaylarda makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiği sonucuna varılmıştır.
31. Her iki yargılamada geçen süreler açısından ihlal tespitiylegiderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucuya net 9.600 TLmanevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 433 TL harç ve 1.800 TLvekâlet ücretinden oluşan toplam 2.233 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 9.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 433 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.233 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Ankara 7. İdare Mahkemesine(E.2009/276, K.2009/1256) ve Ankara 3. İdare Mahkemesine (E.2010/761,K.2011/247) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.