TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SEVDA GÜZEL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/8656)
Karar Tarihi: 21/12/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucular
:
Sevda GÜZEL ve DİĞERLERİ (bkz. ekli tablonun (B) sütunu)
Vekilleri
:
Av. Abdulhamit ÇAKAN - Av. Ahmet Şükrü DENİZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Ekli listede sıralanan başvurulara ait başvuru formu veeklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksikliklertamamlatılmış ve başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bireksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Konularının aynı olması nedeniyle ekli tablonun A sütunundanumaraları belirtilen başvuru dosyalarının, aynı tablonun (1) numaralısatırında yer alan 2014/8656 numaralı bireysel başvuru dosyası ilebirleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına kararverilmiştir.
4. Komisyonlarca 2014/14130, 2014/14124, 2014/14323, 2014/14319,2014/14317, 2015/166, 2014/15638, 2014/14321, 2014/14117, 2014/14107,2014/14137, 2014/14120, 2014/14324, 2014/14114, 2014/14318, 2014/15642,2014/14316, 2014/14123, 2014/14327, 2015/173, 2014/15643, 2015/184, 2014/15646,2014/15647, 2014/14121, 2015/160, 2014/15641, 2014/14138, 2014/14110,2014/1428, 2014/14112, 2014/14136, 2014/14126, 2014/15640, 2014/14132,2014/14135, 2014/14116, 2014/14315 ve 2014/14326 numaralı bireysel başvurudosyalarının kabul edilebilir olduklarına ve esaslarının incelenmesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Komisyonlarca ekli tablonun (A) sütununda yer alan veyukarıda (§ 4) belirtilen başvurular dışında kalan başvuruların kabuledilebilirlik hususları karara bağlanmadan Bölüme gönderilmesine kararverilmiş, Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esasincelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucular ekli tablonun (D) sütununda belirtilentarihlerde ve Batman 1. İş Mahkemesi nezdinde ekli tablonun (E) sütunundabelirtilen nihai esas sıra numaralarına kayden MillîEğitim Bakanlığı aleyhine hizmet tespiti ve aksi yöndeki işlemin iptali davasıaçmışlardır.
9.Bu davalara ilişkin nihai kararlar ekli tablonun (F) sütunundabelirtilen yargılama makamlarınca ve ekli tablonun (G) sütununda belirtilentarihlerde verilmiş böylece yargılama süreçleri sona ermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvurular incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Komisyonlarca KabulEdilebilirlik Kararı Verilmeyen Başvuruların Kabul Edilebilirliği Yönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemelerindeaçılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihiolarak davanın açıldığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak yargılamanınsona erdiği (Nesrin Kılıç, B. No:2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise AnayasaMahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Mehmet Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397,17/11/2014, § 25).
14. İş mahkemelerinde görülen davalarda yargılama süresininmakul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaçdereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumuve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatininniteliği gibi hususlar dikkate alınır (NesrinKılıç, §§ 57, 58).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olaylarda her bir başvuru için eklitablonun H sütununda belirtilen yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucunavarmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir …”
18. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvuruculara ekli tablonun (I) sütununda belirtilen meblağlardamanevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin her bir başvurucuya ayrı ayrı ödenmesine ve 1.800 TLvekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvuruculara müşterekenödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddiaların KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvuruculara ayrı ayrı ekli tablonun (I) sütunundabelirtilen meblağlarda manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğertaleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin her birbaşvurucuya AYRI AYRI ÖDENMESİNE, 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılamagiderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Batman 1. İş MahkemesineGÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Sıra
1
2
3
4
5
6
7
A
Başvuru
Numarası
2014/8656
2014/8658
2014/8659
2014/8661
2014/8673
2014/8675
2014/9403
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Sevda
Güzel
Hasan Hüseyin Uçak
Nurgül
Ekinci
Netice
Sağlam
Aynur
Can
Süreyya
Ekmen
Halime
Kurt
C
Bireysel Başvuru Tarihi
5/6/2014
5/6/2014
5/6/2014
5/6/2014
5/6/2014
5/6/2014
18/6/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1038
2012/693
2012/1008
2012/1013
2012/1044
2012/684
2012/1050
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
21/4/2014
17/4/2014
22/4/2014
22/4/2014
22/4/2014
28/4/2014
25/11/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
5 Yıl
11 Ay
5 Yıl
11 Ay
5 Yıl
11 Ay
5 Yıl
11 Ay
5 Yıl
11 Ay
5 Yıl
11 Ay
6 Yıl
6 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
6.500
6.500
6.500
6.500
6.500
6.500
7.800
Sıra
8
9
10
11
12
13
14
A
Başvuru
Numarası
2014/9405
2014/9412
2014/9413
2014/9415
2014/14107
2014/14110
2014/14112
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Ayşete
Baran
Halise
Gökdemir
Nurhan Sağlam
Hakime
Dalkılıç
Hanife Aslan
Hilal
Arı
Hikmet
Yıldız
C
Bireysel Başvuru Tarihi
18/6/2014
18/6/2014
18/6/2014
18/6/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2011/1011
201/1012
2012/1043
2012/1009
2012/1040
2012/1023
2012/1033
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
6/5/2014
25/11/2014
29/4/2014
22/1/2015
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Yıl
6 Ay
5 Yıl
11 Ay
6 Yıl
8 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
6.500
7.800
6.500
7.800
7.800
7.800
7.800
Sıra
15
16
17
18
19
20
21
A
Başvuru
Numarası
2014/14114
2014/14116
2014/14117
2014/14120
2014/14121
2014/14123
2014/14124
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Hüsnügül
Kaya
Fidan
Batur
Meryem
Özcan
Gülsevim
Atmaca
Müzeyyen
Aydın
Birgül
Özek Önder
Şefika
Özdil
C
Bireysel Başvuru Tarihi
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1048
2012/1031
2012/1007
2012/1046
2012/674
2012/682
2012/1014
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
22/1/2015
22/1/2015
25/11/2014
22/1/2015
8/12/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
8 Ay
6 Yıl
8 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
8 Ay
6 Yıl
7 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
Sıra
22
23
24
25
26
27
28
A
Başvuru
Numarası
2014/14126
2014/14130
2014/14132
2014/14134
2014/14135
2014/14136
2014/14137
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Selma Şemdinoğlu
Refika Teber
Metin
Kaya
Fatime
Tezdiğ Kılıç
Sönmez Vural
Yılmaz
Ayten Atmaca
Müzeyyen
Atmaca
C
Bireysel Başvuru Tarihi
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/671
2012/1028
2012/1024
2012/1029
2012/1019
2012/1032
2016/117
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
DERDEST
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
DERDEST
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
8 Yıl
7 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
10.400
Sıra
29
30
31
32
33
34
35
A
Başvuru
Numarası
2014/14138
2014/14128
2014/14315
2014/14316
2014/14317
2014/14318
2014/14319
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Naime
Çelik
Lütfiye
Öztürk
Emine
Ulu
Nursel
Çoban
Minevver
Yıldız İlter
Habibe
Turan
Vahibe
Avcı
C
Bireysel Başvuru Tarihi
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
22/8/2014
28/8/2014
28/8/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1026
2012/681
2012/1045
2012/1037
2015/871
2014/422
2012/1035
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
DERDEST
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
DERDEST
7/3/2016
19/1/2015
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
8 Yıl
7 Ay
7 Yıl
10 Ay
6 Yıl
8 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
7.800
7.800
10.400
9.100
7.800
Sıra
35
36
38
39
40
41
42
A
Başvuru
Numarası
2014/14320
2014/14321
2014/14323
2014/14324
2014/14325
2014/14326
2014/14327
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Remziye
Değirmencioğlu
Hülya
Aydemir
Neriman
Yıldız
Nilüfer
Başaran
Rukiye
Tabak
Aynur
Öztürk
Saliha
Bağat
C
Bireysel Başvuru Tarihi
28/8/2014
28/8/2014
28/8/2014
22/8/2014
28/8/2014
28/8/2014
28/8/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1027
2012/1006
2016/115
2012/1041
2012/1042
2012/1025
2012/1018
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
DERDEST
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
DERDEST
25/11/2014
25/11/2014
9/12/2014
25/11/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
8 Yıl
7 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
7 Ay
6 Yıl
6 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
10.400
7.800
7.800
7.800
7.800
Sıra
43
44
45
46
47
48
49
A
Başvuru
Numarası
2014/15638
2014/15639
2014/15640
2014/15641
2014/15642
2014/15643
2014/15644
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Reyhan
Kalan
Nurhan
Kaban
Ayten
Akın
Aysel
Çelik
Nurten
Durmaz
Feyzullah
Aslan
Aynur
Acar
C
Bireysel Başvuru Tarihi
24/9/2014
24/9/2014
24/9/2014
24/9/2014
24/9/2014
24/9/2014
24/9/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1010
2012/1034
2012/1036
2012/1022
2012/1020
2014/423
2015/63
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
22/2/2016
25/2/2016
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
7 Yıl
10 Ay
7 Yıl
10 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
7.800
7.800
7.800
9.100
9.100
Sıra
50
51
52
53
54
55
56
A
Başvuru
Numarası
2014/15646
2014/15647
2015/160
2015/166
2015/169
2015/173
2015/181
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Melahat
Vurulmaz
Nurten
Doğan
Nefise
Ay
Yasemin
Yıldız
Sadiye
Çevik
Hüseyin
Yıldız
Selma
Akbaş
C
Bireysel Başvuru Tarihi
24/9/2014
24/9/2014
26/12/2014
26/12/2014
26/12/2014
26/12/2014
26/12/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/1053
2012/1021
2014/425
2012/1039
2012/278
2012/683
2012/691
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
25/11/2014
25/5/2015
18/2/2016
25/11/2014
25/11/2014
25/11/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
7 Yıl
7 Yıl
10 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
6 Yıl
6 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800
7.800
7.800
9.100
7.800
7.800
7.800
Sıra
57
A
Başvuru
Numarası
2015/184
B
Başvurucu
ve
T.C.
Kimlik No.
Çiğdem
Altunkara
C
Bireysel Başvuru Tarihi
24/9/2014
D
Dava
Tarihi
9/5/2008
E
İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası
2012/689
F
Nihai Karar Mercii
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
G
Nihai Karar Tarihi
25/11/2014
H
Toplam Yargılama Süresi
6 Yıl
6 Ay
I
Tazminat Tutarı
(TL)
7.800