TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SEVİNJ İBRAHİMOVA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/7512)
Karar Tarihi: 14/10/2015
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
Sevinj İBRAHİMOVA
Vekili
:
Av. Murat SADAK
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, beraat kararıverilen davada lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesi nedeniyle adil yargılanmahakkının ihlal edildiği iddiası hakkındadır.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 18/9/2013 tarihindeBakırköy 8. Asliye Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerininidari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasınaengel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm ÜçüncüKomisyonunca 25/2/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve ekleri ilebaşvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen olaylar özetleşöyledir:
5. Başvurucu hakkında Bakırköy8. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen hırsızlık davası sonunda Mahkeme 12/11/2009tarihli ve E.2008/795, K.2009/925 sayılı kararı ile başvurucunun beraatine, yargılama giderlerinin devlet üzerindebırakılmasına karar vermiş ancak başvurucu lehine vekâlet ücretinehükmetmemiştir.
6. Anılan karar, taraflarca temyiz edilmediğinden İlk DereceMahkemesince 3/12/2009 tarihinde kesinleştirilmiştir. Kesinleşme şerhinde,kesinleşme tarihi 19/11/2009 olarak belirtilmiştir.
7. Vekâlet ücreti hususundahükümde düzeltme yapılmasına yönelik 23/11/2009 tarihli talep, Bakırköy AsliyeCeza Mahkemesinin 10/12/2009 tarihli ek kararıyla reddedilmiştir. Anılankararın temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 6/12/2012 tarihli veE.2012/27387, K.2012/47789 sayılı ilamı ile temyiz itirazlarının reddiyle ekkararın onanmasına karar vermiştir.
8. Onama kararı başvurucuya4/9/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.
9. Bireysel başvuru 18/9/2013tarihinde yapılmıştır.
B. İlgili Hukuk
10. 4/12/2004 tarihli ve 5271sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “Yargılamagiderleri” kenar başlıklı 324. maddesinin birinci ve ikincifıkraları şöyledir:
“Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma vekovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesindenyapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılamagiderleridir.
Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlereyükletileceği gösterilir.”
11. 19/12/2008 tarihli ve 27085sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık AsgariÜcret Tarifesi’nin “Cezadavalarında ücret” kenar başlıklı 13. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıkyararına hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir”
12. Yargıtay 15. Ceza Dairesinin11/6/2012 tarihli ve E.2011/67285, K.2012/38806 sayılı kararının ilgili kısmışöyledir:
“…Mahkemece 14.04.2011 tarihli kararla sanıkların beraatine karar verilerek dosyadan el çekildikten sonrasanık müdafiinin vekalet ücretine yönelik tavzihtalebi üzerine dosyanın usul ve yasaya aykırı olarak yeniden ele alınarak30.05.2011 tarihinde talebin kabulüne dair verilen ek karar hukuken yokhükmünde bulunması nedeniyle sanıklar müdafiinin bukarara yönelik 08.06.2011 günlü temyiz inceleme başvurusunun, 5320 sayılıyasanın 8/1 ve 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesiuyarınca REDDİNE, 11.06.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 14/10/2015tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvurucunun 18/9/2013 tarihli ve 2013/7512numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, yargılandığı cezadavasında beraat etmesine ve kendisini vekil ile temsil ettirmesine karşınlehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmediğini belirterek Anayasa’nın 36. maddesindebelirtilen adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’ungeçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlemve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler.”
16. Anılan Kanun hükmü uyarıncaAnayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihiolup Mahkeme ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlaraleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilir. Niteliği itibarıyla kamudüzenine ilişkin olan bu başvuru şartını taşımayan bireysel başvurularınincelenebilmesi mümkün değildir.
17. Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisiningeriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 18).
18. Başvuru konusu olan Bakırköy8. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/11/2009 tarihli beraat hükmü, temyizedilmediğinden 19/11/2009 tarihindekesinleşmiştir. Diğer bir ifadeyle başvurucu, lehine vekâlet ücretinehükmedilmemesi hususunu temyiz başvurusuna konu etmemiş, karar temyizedilmediğinden İlk Derece Mahkemesince kesinleştirilmiştir. Başvurucunun,hükümde vekâlet ücreti konusunda tavzih yapılması yönündeki talebinin reddinedair ek kararın, Yargıtay 2. Ceza Dairesince 6/12/2012tarihinde onanması, anılan Mahkeme hükmünün (beraat) kesinleşme durumunudeğiştirmemiştir. Bu durumda başvuru, zaman bakımından Anayasa Mahkemesininyetkisi dışında kalmaktadır.
19. Başvurucunun, yargılandığıceza davasında kendisini vekil ile temsil ettirmesine rağmen lehine vekâletücretine hükmedilmediği iddiası, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımındanyetkisinin başlamasından önce meydana gelmiş ve kesinleşmiştir. Tavzihtalebinin reddine dair ek kararın sonuçlanması ise bireysel başvuru hakkınıntanınmasından sonra gerçekleşmiştir. Başvurucu iddialarının ek kararınkesinleşme tarihine göre değerlendirilmesi, Anayasa Mahkemesinin yetkikapsamının genişletilmesi ve geriye yürür bir şekilde uygulanması anlamınageleceği için hukuk güvenliği ilkesi ile bağdaşmaz.
20. Açıklanan nedenlerle başvurukonusu kararın 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığındanbaşvurunun bu kısmının, diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin zaman bakımından yetkisizliknedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanannedenlerle;
A. Başvurunun zaman bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerininbaşvurucu üzerinde bırakılmasına
14/10/2015tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.