TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SEYFİ BAYSAL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/19729)
Karar Tarihi: 4/7/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Seyfi BAYSAL
Vekili
:
Av. Necdet DOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, aleyhe hükmedilen vekâlet ücreti nedeniyle adilyargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/12/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucu 29/3/2013 tarihinde bir banka ile ihtiyaç kredisisözleşmesi yapmıştır. Banka yapılan sözleşmeye dayalı olarak başvurucudan tahsis ücreti adı altında 152,25 TLtahsil etmiştir.
7. Başvurucu, tahsisücreti adı altında tahsil edilen miktarın haksız olduğu iddiasıyla alınanücretin iadesi için banka aleyhine İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünde7/1/2015 tarihinde ilamsız icra takibi takibibaşlatmıştır.
8. İcra takibi bankanın itirazı sonucunda durmuştur. Başvurucu27/3/2015 tarihli dilekçeyle taraflar arasında yapılan sözleşmede tahsis ücretiadı altında bir bedelin tahsil edileceği hususunda bilgilendirilmediğini veönceden hazırlanmış matbu sözleşmede yer alan bu düzenlemenin hükümsüz olduğunubelirterek bankanın takibe yönelik itirazının iptaline karar verilmesiniistemiştir.
9. İstanbul Anadolu 5. Tüketici Mahkemesi (Mahkeme) 20/10/2015tarihli kararla 28/5/2014 tarihinde yürürlüğe giren 7/11/2013 tarihli ve 6502sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca dava değeriitibarıyla Tüketici Sorunları Hakem Heyetine (Hakem) başvuru zorunluluğubulunduğundan dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine kesin olarak kararvermiştir. Mahkeme aynı karar ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Tarife) üzerindenhesaplanan 750 TL maktu vekâlet ücretinin başvurucudan tahsiliyle davalıyaverilmesine karar vermiştir.
10. Nihai karar 14/12/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu18/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 4/7/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
12. Başvurucu; haksız olarak tahsil edilen 152,25 TL tahsisücretinin iadesi amacıyla başlattığı takibin bankanın itirazı sonucundadurduğunu, itirazın iptali talebiyle açmış olduğu davanın ise usuldenreddedildiğini belirterek davalı banka lehine Tarife'ye aykırı ve asıl alacakmiktarını aşacak şekilde vekâlet ücretine hükmedilmesinin adil yargılanmahakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
13. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun aleyhine asıl alacağı aşacakşekilde vekâlet ücretine hükmedildiği şeklindeki şikâyetlerinin özü, aleyhehükmedilen vekâlet ücreti nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındakimahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
14. Başvurucunun başlatmış olduğu 152,25 TL'ye ilişkin takibinitiraz sonucu durmasından sonra itirazın iptali istemiyle açmış olduğu davausulden reddedilip başvurucu aleyhine karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarifeuyarınca lehine 750 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin adil yargılanma hakkınıihlal ettiği ileri sürülen başvurunun, kabul edilebilirlik kriterlerinden olananayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir.
15. Anayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriterine ilişkingenel ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce incelenmiş ve bu konuda kararverilmiştir (K.V. [GK], B. No:2014/2293, 1/12/2016, §§ 47-68).
16. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ilişkin birçok başvurudamahkemeye erişim hakkının kapsam ve içeriğinibelirlemiştir (Mürsel Malkoç[GK], B. No: 2013/9466, 27/10/2015, § 27; ÖzkanŞen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, § 52; Serkan Acar, B. No: 2013/1613, 2/10/2013, §§ 38-39). AnayasaMahkemesi, anılan kararlarında mahkemeye erişim hakkını bir uyuşmazlığı mahkemeönüne taşıyabilme ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasınıisteyebilme şeklinde tanımlamış, vekâlet ücretini de bu hak kapsamındadeğerlendirmiş ve mahkemeye erişim hakkının mutlak olmayıp meşru bir amacayönelik olarak özünü zedelemeyecek ve başvurucular üzerinde ağır bir yükoluşturmayacak şekilde kısıtlanabileceğini öngörmüştür.
17. Buna göre Mahkemenin sıklıkla uygulanmış açık biriçtihadının bulunduğu mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkinbaşvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi Anayasa'nın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesiaçısından da önem taşıdığının ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
18. Somut olayda başvurucunun haksız tahsil edilen paranıniadesi amacıyla başlattığı icra takibi itiraz üzerine durmuştur. Başvurucuitirazın iptali davası açmış ne var ki dava konusu miktar itibarıyla davatarihinden önce yürürlüğe giren 6502 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Hakemebaşvurmak gerektiğinden dava usulden reddedilmiştir. İşçi olduğunu beyan edenancak geliri ve ekonomik durumu hakkında herhangi bir açıklamada bulunmayanbaşvurucunun aleyhine hükmedilen 750 TL vekâlet ücretinin kendisine ciddianlamda zarar verdiği ve kendisi için ne denli önemli olduğu hususunda herhangibir açıklamasının da olmadığı gözetildiğinde önemli bir zararı olduğu kanaatineulaşılamamıştır.
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun Anayasa'nın yorumlanmasıve uygulanması açısından önem taşımadığı gibi başvurucunun da önemli bir zararauğramadığı sonucuna varıldığından, anayasal ve kişisel önemden yoksun olduğuanlaşılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun, anayasal vekişisel önemden yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA4/7/2018tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.