TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Ş.G. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/5820)
Karar Tarihi: 19/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
M. Serhat MAHMUTOĞLU
Başvurucu
:
Ş. G.
Vekili
:
Av. Ferdi AMCA
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muameleyasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/2/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölümtarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından 8/2/2017 tarihinde tedbir talebinin kabulüneve sınır dışı işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, 1986 doğumlu olup Rusya Federasyonu vatandaşıdır.
8. Başvurucu 12/3/2014 tarihinde yasal yollardan Türkiye'yegiriş yapmıştır.
9. Bilecik Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 17/5/2016tarihli ve 2877 sayılı kararı ile başvurucunun sınır dışı edilmesine kararverilmiştir.
10. Başvurucu tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılandava, Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 10/1/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
11. Bu karar, başvurucu tarafından 2/2/2017 tarihinde öğrenilmişolup 6/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
12. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesinesunulan 9/3/2017 tarihli yazıda başvurucunun kendisine ait Tacikistan pasaportuile 9/2/2017'de kendi rızasıyla Türkiye'den ayrılarak Mısır'a gittiğibelirtilmiştir. Anılan yazı eklerinde ayrıca başvurucunun uçuş ve pasaportbilgilerine de ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 19/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, Dağıstan Özerk Cumhuriyetine bağlı Gimri kasabasında ikamet ettiğini, kasabadaki birçok evingüvenlik güçleri tarafından bombalanması üzerine ülkesini terk ederekTürkiye'ye sığındığını, hakkında verilen sınır dışı etme kararının uygulanmasıhâlinde Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan haklarının ihlaledileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması ve sınır dışı işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi
15. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderleriniödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksunolmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Sınır Dışı İşlemi
16. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptananherhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesinihaklı kılan bir neden görülmemesi.
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
17. Başvuru konusu olayda sınır dışı işleminingerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğününtehlikeye düşeceği ileri sürülmüş; Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunundeğerlendirme sürecinde sınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisiimkânsız sonuçlara neden olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir kararverilene kadar sınır dışı işleminin tedbirendurdurulmasına karar verilmiştir (bkz. § 5).
18. Kişinin yaşamının tehlikeye girebileceği, işkence ya da kötümuameleye tabi tutulacağına dair risk bulunan bir ülkeye sınır dışı edilmesineveya geri verilmesine karar verilmiş olan durumlarda bu kapsamdaki ihlaliddialarının incelenebilmesi için sınır dışı kararının uygulanmış olması ya dauygulanmasının önünde bir engel bulunmaması gerekir. Somut olayda başvurucununkendi rızasıyla Türkiye'den ayrılarak Mısır'a gittiği görülmektedir (bkz. §12). Dolayısıyla bireysel başvuruya konu edilen sınır dışı kararının uygulanmaihtimalinin ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurucunun kendi isteğiyleTürkiye'den ayrıldığı, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren birhusus da bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmamış olması nedeniyleDÜŞMESİNE,
D. 8/2/2017 tarihli kararla uygulanan tedbirinSONLANDIRILMASINA,
E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetineneden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılamagiderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 19/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.