Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - İSMAİL AKSOY VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 11/1/2017

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Hasan Tahsin GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. İsmail AKSOY

2. Bahattin AKSOY

3. Mehmet Şah BİLMEZ

4. Ramazan AKSOY

5. Abeddin AKSOY

6. Süleyman AKSOY

7. Mehmet AKSOY

8. Lamia AK

9. Sabriye KAYA

10. Saliha AKAR

11. Nisbet AKSOY

12. Şükrüye KAPLAN

13. Zeki AKSOY

14. Şemsettin BİLMEZ

15. Yusuf AKSOY

16. İhsan AKSOY

17. Hüseyin AKSOY

18. Ahmet AKSOY

19. Veziyete MEHMETOĞLU

Vekili

:

Av. Ferman YARDIMCI

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasınailişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucuların bir kısmı ile diğerlerinin murisleri aleyhine31/12/2005 tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasıaçılmıştır. Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesi 24/9/2014 tarihli kararı ile davanınreddine karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 5/11/2015 tarihli ilamıile hüküm onanmıştır. Başvurucuların karar düzeltme talebi aynı Dairenin13/12/2016 tarihli ilamı ile reddedilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 11/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul EdilebilirlikYönünden

1. Başvurucu ŞemsettinBilmez Yönünden

11. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83.maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereği başvurucunun istismaredici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuruhakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilirve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk lirasından fazla olmamaküzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilir.

12. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçekolmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması,başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgiverilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusudeğerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkındamahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaatoluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmakkaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veyatahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamındaihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçlabağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuruhakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., B. No: 2013/7087,18/9/2014, § 29, Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No:2013/1013, 2/7/2015; Osman Sandıkçı,B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan vediğerleri, B. No: 2013/7302, 20/4/2016).

13. Başvuru konusu olayda başvurucu Şemsettin Bilmez, Batman 3.Noterliğinde 1/10/2010 tarihinde Avukat Ferman Yardımcı'yavekâlet vermiştir. Vekâlet sözleşmesine istinaden başvurucuyu, Kozluk AsliyeHukuk Mahkemesindeki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında vekiliolarak Avukat Ferman Yardımcı temsil etmiştir. Mahkeme önündeki yargılama devamederken başvurucu nüfus kayıtlarına göre 19/7/2012 tarihinde vefat etmiştir.Avukat Ferman Yardımcı tarafından 29/8/2014 tarihinde başvurucunun makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılmış,başvuru formunda başvurucunun öldüğü konusunda bir bilgiye yer verilmemiştir.

14. Kamu gücü tarafından hakkı ihlal edilen kişinin bireyselbaşvuru yapmadan önce ölmesi durumunda ölen kişi adına bir başkası tarafındanbireysel başvuru yapma imkânı bulunmamaktadır (Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 30).

15. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden önce vefat etmişbaşvurucu adına vekâlet ilişkisi sona ermiş olan avukat tarafından yapılanbireysel başvurunun başvuru hakkının kötüyekullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

16. Bu durumda Anayasa Mahkemesini yanıltıcı nitelikte başvuruyapması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün83. maddesi uyarınca Avukat Ferman Yardımcı aleyhine takdiren2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.

2. Diğer BaşvurucularYönünden

17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın bu kısmının kabuledilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih esas alınır (GüherErgun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

19. Başvuruya konu dava, başvurucuların bir kısmının mirasbırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup buyönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak süreninbaşlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olaydamuris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:2013/1115, 5/12/2013, § 51).

20. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasınıda kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

21. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 10 yıl 11 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

23. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

24. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

25. Somut olayda başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğerbaşvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucunavarılmıştır.

26. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında dava dosyasındaki taraf ve mirasçı sayısı ile aile birliği dedikkate alınarak başvurucu Veziyete Mehmetoğlu'na net 1.000 TL; başvurucular Lamia Ak, SabriyeKaya, Saliha Akar ve Şükrüye Kaplan'a ayrı ayrı net1.550 TL, başvurucular Nisbet Aksoy ve RamazanAksoy'a müştereken net 10.800 TL; başvurucular İsmail Aksoy, Bahattin Aksoy,Mehmet Şah Bilmez, Abeddin Aksoy, Süleyman Aksoy,Mehmet Aksoy, Zeki Aksoy, Yusuf Aksoy, İhsan Aksoy, Hüseyin Aksoy ve AhmetAksoy'a ayrı ayrı net 10.800 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesigerekir.

27. Başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğer başvuruculartarafından yapılan ve dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucu Şemsettin Bilmez yönünden yapılan başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılmasınedeniyle REDDİNE,

B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca Avukat FermanYardımcı'nın 2.000 TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,

C. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

D. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğer başvurucularyönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,

E. Başvurucu Veziyete Mehmetoğlu'na net 1.000 TL; başvurucular Lamia Ak, SabriyeKaya, Saliha Akar ve Şükrüye Kaplan'a AYRI AYRI net1.550 TL, başvurucular Nisbet Aksoy ve RamazanAksoy'a MÜŞTEREKEN net 10.800 TL; başvurucular İsmail Aksoy, Bahattin Aksoy,Mehmet Şah Bilmez, Abeddin Aksoy, Süleyman Aksoy,Mehmet Aksoy, Zeki Aksoy, Yusuf Aksoy, İhsan Aksoy, Hüseyin Aksoy ve AhmetAksoy'a AYRI AYRI net 10.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkindiğer taleplerin REDDİNE,

F. Başvurucu Şemsettin Bilmez tarafından yapılan yargılamagiderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

G. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuŞemsettin Bilmez dışındaki BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

H. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye Bakanlığınabaşvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre içinyasal FAİZ UYGULANMASINA,

İ. Kararın bir örneğinin Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2006/17,K.2014/172) GÖNDERİLMESİNE,

J. Kararın bir örneğinin Türkiye Barolar BirliğineGÖNDERİLMESİNE,

K. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE11/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy