Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ŞİNASİ AKDEMİR Başvurusuna İlişkin Karar - 21/3/2018

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Hasan Tahsin GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Yücel ARSLAN

Başvurucu

:

Şinasi AKDEMİR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, bir cevap ve düzeltme (tekzip) metnini usulüne uygunolarak yayımlamayan sorumlular hakkında açılan ceza davasında kovuşturmanınertelenmesi kararı verilmesinin şeref ve itibarın korunması hakkını ihlalettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/3/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

8. 1957 doğumlu olan başvurucu 2000 ile 2004 yılları arasındaÇukurova Üniversitesi rektör yardımcılığı yapmıştır. Olay tarihinde ise aynıÜniversitenin Ziraat Fakültesinde öğretim üyesidir.

9. Bölgesel yayın yapan Sabah Güney gazetesinin 8/2/2007 ve 9/2/2007tarihli nüshalarında başvurucu hakkında "ŞinasiHocam oldu mu şimdi" ve "ŞinasiHocaya bir bilgisayar işi daha" başlıklı haberleryayımlanmıştır.

10. Başvurucu 2/5/2007 tarihinde anılan gazeteye noterden ihtarçekerek tekzip metninin yayımlanmasını talep etmiştir.

11. Tekzip metni, anılan gazetenin 16/3/2007 tarihli nüshasında yayımlanmasıtalep edilen metinden daha kısa bir şekildeyayımlanmıştır.

12. Talebin gereği gibi yerine getirilmemesi üzerine başvurucu29/3/2007 tarihinde Adana 4. Sulh Ceza Mahkemesine (Mahkeme) başvurmuş vetekzip metninin yasanın öngördüğü şekilde gazetede yayımlanmasını talepetmiştir. Mahkeme 30/3/2007 tarihinde tekzip metninin ana temasıdeğiştirilmeksizin söz konusu gazetede yayımlanmasına karar vermiştir.

13. Başvurucu, muhatap gazete yetkililerinin Mahkeme kararınıngereğini tam olarak yerine getirmedikleri iddiasıyla Adana CumhuriyetBaşsavcılığına (Savcılık) şikâyette bulunmuştur. Savcılık 7/8/2007 tarihindegazete yetkilileri hakkında -ön ödeme tebligatları yapılmış olmasına rağmenpara cezasını süresi içinde yatırmamaları üzerine- tekzip metnini usulüne uygunyayımlamamaktan iddianame düzenlemiştir.

14. Dava İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde (Asliye CezaMahkemesi) görülmüştür. Asliye Ceza Mahkemesi 23/12/2008 tarihinde gazeteyetkilileri hakkında 55.600 YTL (o dönemki para birimiyle) adli para cezasınave masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere tekzip metninin tirajı100.000'in üzerinde olan iki gazetede yayımlanmasına hükmetmiştir. Söz konusukararın gerekçesinde; tekzip kararının aynı gazetede, aynı puntolarla, aynısayfada yayımlanması gerekirken usulüne uygun olarak yayımlanmadığıbelirtilmiştir.

15. Karar, gazete yetkilileri tarafından temyiz edilmiştir.Yargıtay 26/5/2011 tarihinde, fazla miktar üzerinden ön ödeme önerisindebulunularak yazılı hüküm kurulduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur.

16. Bozma kararı sonrası Asliye Ceza Mahkemesi 4/10/2012tarihinde, 5/7/2012 tarihinde yürürlüğe giren 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılıYargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda DeğişiklikYapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve CezalarınErtelenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturmanın ertelenmesine temyizyolu açık olmak üzere karar vermiştir.

17. Başvurucu, erteleme kararını temyiz etmiştir. Yargıtay2/12/2013 tarihinde, erteleme kararının temyizi kabil olmadığından bahislegereğinin mahallinde itiraz merciince değerlendirilmesi için dosyanın YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar vermiştir. İtirazı inceleyen İstanbul14. Ağır Ceza Mahkemesi 15/1/2014 tarihinde, kararda bir isabetsizlik, usul veyasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle itirazı kesin olarak reddetmiştir.

18. Ret kararı başvurucuya 10/2/2014 tarihinde tebliğedilmiştir.

19. Başvurucu 11/3/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

20. Mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan ulusal ve uluslararası hukukkaynakları için bkz. Ahmet Oğuz Çinko veErkan Çelik [GK], B. No: 2013/6237, 2/7/2015.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 21/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

22. Başvurucu, hakkında yapılan asılsız ve yalan haberlerinkişilik haklarına ağır ve haksız bir saldırı teşkil ettiğini belirterek tekzipmetnini usulüne uygun olarak yayımlamayan sorumlular hakkında 9/6/2004 tarihlive 5187 sayılı Basın Kanunu'na muhalefet suçundan açılan ceza davasındakovuşturmanın ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle uğramış olduğu zararlarıntelafi edilmediğini ileri sürmüştür.

23. Başvurucu, tekzip talebinin Mahkeme kararıyla kabuledilmesine rağmen usulüne uygun şekilde yayımlanmadığını belirterek özelliklekovuşturmanın ertelenmesi nedeniyle gazete yetkililerinin hiçbir hukukiyaptırıma maruz kalmadıklarından şikayet etmektedir.

24. Başvuru konusu olaya uygulanabilecek ilkeler ilk olarakAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan Çelikkararında (Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan Çelik [GK],B. No: 2013/6237, 2/7/2015, §§ 35-57) ortaya konulmuştur. Hukuk sistemimizdecevap ve düzeltme hakkının, başvurudaki gibi 5187 sayılı Kanun’un 14.maddesindeki usule uyarak sulh ceza hâkimliklerine başvurmak suretiyle veyahukuk mahkemelerinde açılacak nizalı dava yolu ilekullanılabilmesi mümkündür. Sulh ceza hâkimlikleri tarafından verilen kararlar,basın yolu ile kişilik hakkının ihlali nedeniyle açılan diğer ceza veya hukukdavalarında kesin hüküm teşkil etmemektedir. Tekzip metninin yayımlanması birmüeyyide niteliği taşımasına rağmen bu hakkın kullanılması ya dakullanılmaması, hak sahibinin bu nedenle diğer dava haklarını kullanmasınıetkilememektedir (Ahmet Oğuz Çinko ve ErkanÇelik, § 51).

25. Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadına göre tekzip talebininyayımlanmaması nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiğinin AnayasaMahkemesi önünde ileri sürülebilmesi için şeref ve itibarına gerçek dışı haberyayımlanması ile hukuka aykırı olarak yapılan müdahalenin 5187 sayılı Kanun'un14. maddesi gereği çelişmeli bir yargılama yapılmadan, gecikmeksizin ve süratlebertaraf edilmesi ihtiyacının ortaya konulabilmesi gerekir.

26. Bununla birlikte mevcut başvuruda başvurucu bir tekzip metniyayımlatmış ancak başvurucu yayımlanan metinden memnun kalmamıştır. Başvurucu,hakkında yapılan asılsız ve yalan haberlerin kişilik haklarına ağır ve haksızbir saldırı teşkil ettiğini, tekzip metnini usulüne uygun olarak yayımlamayansorumlular hakkında 5187 sayılı Basın Kanunu'na muhalefet suçundan açılan cezadavasında kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle uğramış olduğuzararların telafi edilmediğini iddia etmiştir.

27. Somut olayda başvurucu hem bir tekzip metni yayımlatmış hemde sorumluların üç yıl denetim altına alınmasını sağlamıştır. Söz konusukararların kendisini tatmin etmediğini düşünen başvurucunun ihlal iddiasındadiğer ceza veya hukuk yollarının daha yüksek başarı şansı sunabilecek,kullanılabilir ve etkili başvuru yolları olduğu anlaşılmaktadır.

28. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA21/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy