TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ŞİRZAT KARAYEL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/1312)
Karar Tarihi: 8/6/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
Şirzat KARAYEL
Vekili
:
Av. Ahmet Teyit KEŞLİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, idari para cezasına ilişkin başvuruda idarekarşısında eşit muamele yapılmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 27/1/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık 9/3/2016 tarihinde görüşünü sunmuştur.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı 29/3/2016 tarihindebeyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylarözetle şöyledir:
9. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Atatürk Havalimanı Şube MüdürlüğüPasaport Kontrol Büro Amirliğince kimlik bildirmeme kabahatini işlediğigerekçesiyle 5/11/2013 tarihinde başvurucuya 88 TL idari para cezasıverilmiştir.
10. Başvurucunun anılan cezai işleme karşı yaptığı itiraz,Bakırköy 8. Sulh Ceza Mahkemesinin 18/12/2013 tarihli ve 2013/20151 Değişik İşsayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
11. Kesin olarak verilen karar, başvurucu vekiline 27/12/2013tarihinde tebliğ edilmiştir.
12. Bireysel başvuru 27/1/2014 tarihinde yapılmıştır.
13. Bireysel başvuru sonrasında Bakanlık tarafından Bakırköy 8.Sulh Ceza Mahkemesinin 18/12/2013 tarihli ve 2013/20151 Değişik İş sayılıkararına karşı kanun yararına bozma yoluna gidilmiştir.
14. Anılan karar, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 25/6/2014 tarihlive E.2014/12330, K.2014/13258 sayılı kararıyla bozulmuş; idari para cezasıkaldırılmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
15. Mahkemenin 8/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16. Başvurucu;
i. Anılan cezaya sebep olarak gösterilen nüfus cüzdanınıpasaport kontrolünü yapan polislere ibraz etmediği iddiasının tamamen gerçekdışı olduğunu, savunmasına delil olarak incelenmesini talep ettiği olay yerigüvenlik kameralarının ses kaydı içermemesi nedeniyle olayı aydınlatamayacağıgerekçesiyle Mahkemece incelemeye gerek görülmediğini oysa ki polislerin kimliktalebi ardından bir dakikadan kısa bir sürede kimliğini ibraz ettiğini, budurumun anılan görüntü kayıtlarından anlaşılabileceğini, hakkında verilencezanın asıl sebebinin polislerin hukuk dışı tavırları nedeniyle kendilerinişikâyet edeceğini söylemesi olduğunu, kimlik ibraz etmediği gerekçesinintamamen gerçek dışı olduğunu,
ii. İddiasını ispatlayabilmek adına tanık olarak gösterdiğigörgü şahidinin Mahkemece, tanık beyanıyla resmî belge niteliğinde olan idaripara cezası tutanağının çürütülemeyeceği gerekçesiyle dinlenmediği, Mahkemeninbu yorumla hukuk muhakemeleri ilkeleri olan "senede karşı senetleispat" kuralı ile kesin ve takdirî delil ayrımıhususlarını ceza yargılamasında tatbik ettiğini,
iii. Mahkeme kararının gerekçesinde "idare tarafından gönderilen belgeler ışığında itiraz dilekçesiincelendiğinde itiraza konu kararda usul ve mevzuata aykırılıkgörülmediği" değerlendirilmesine yer verildiğini, ihtilafkonusu tutanağın resmî bir belge olarak Mahkemece değer görmesi karşısındakendi iddialarının resmî belgeyi çürütecek güçte olmayan deliller olarakdeğerlendirildiğini, ceza konusu olay gözönünealındığında -olay yeri görüntüleri ve görgü tanıkları dışında- anılan cezanınhukuk dışı olduğunu ispatlayabileceği başka bir delilin olamayacağınıbelirterek Anayasa’nın 13., 36., 40. ve 123. maddelerinde güvence altına alınanhaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş; yargılamanın yenilenmesi ve tazminatahükmedilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkının kötüye kullanılması"kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:
"Bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığı tespit edilenbaşvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin dışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin paracezasına hükmedilebilir."
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) "Başvuru hakkının kötüyekullanılması" kenar başlıklı 83. maddesi şöyledir:
"Başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri niteliktekidavranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespitedilmesi hâlinde başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin paracezasıyla cezalandırılmasına karar verilir."
19. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu ve ekleri"kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Başvurucuların,adreslerinde veya başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydanageldiğinde bunu Mahkemeye bildirmeleri zorunludur."
20. Anılan düzenlemelerde, genel olarak bir hakkın öngörüldüğüamaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukukdüzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasınınbireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığıaçıkçagörülmektedir. Bu bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olanve Anayasa Mahkemesinin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyendavranışların başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesimümkündür (S.Ö., B. No:2013/7087, 18/9/2014, § 28; Mehmet GüvenUlusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31).
21. Bu kapsamda başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vukubulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemligelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesinin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuruhakkında doğru bir kanaat oluşturulmasının engellenmesi durumunda başvuruhakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., § 29; Mehmet GüvenUlusoy [GK], § 32).
22. Somut olayda Anayasa Mahkemesinin incelemesini tamamlamadanönce Yargıtay 7. Ceza Dairesi, başvuruya konu kararın bozulmasına ve idari paracezasının kaldırılmasına karar vermiştir (bkz. § 13). Başvurucu, anılan Yargıtaykararını başka bir başvurusunda (B. No: 2015/17668, 13/11/2015) dayanak belgeolarak Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Dolayısıyla anılan karardan başvurucununhaberdar olduğu görülmektedir. Anayasa Mahkemesi, Bakanlık görüşüne karşısunulan beyanda da anılan gelişmeden haberdar edilmemiştir.Başvurucubununla birlikte İçtüzük'ün 59. maddesinin (5)numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüğe açıkça aykırı olarak bozma kararınadair herhangi bir bildirimde bulunmamıştır.
23. Bu itibarla başvuru sonrasında gerçekleşen ve başvurunundeğerlendirilmesini etkileyecek nitelikteki bir konuda bilgi verilmeyerekAnayasa Mahkemesini yanıltıcı, öte yandan yeniden yargılamayla ilgiliişlemlerin başlatılmasına yol açabilecek bir davranışın ortaya konduğuanlaşılmaktadır (Benzer yönde bkz. Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 38; S.Ö., § 32).
24. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddineve6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca başvurucu aleyhine takdiren 1.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesinekarar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuruhakkının kötüye kullanılması nedeniyle REDDİNE,
B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca başvurucunun 1.000TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA8/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.