TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SÜLEYMAN ŞARLAK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/14500)
Karar Tarihi: 4/1/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucular
:
1. Süleyman ŞARLAK
2. Yüksel HAŞHAŞ
3. Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti.
Vekili
:
Av. Kurtuluş FIRAT
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 1/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kabul edilmezlik kararı verilerek makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden başvurununkabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucular Süleyman Şarlak veYüksel Haşhaş aleyhine, iş kazası sonucu ortaya çıkan maddi ve manevi zararıntazmini talebiyle 18/5/2009 tarihinde dava açılmıştır. Aliağa Asliye HukukMahkemesi 20/1/2009 tarihli kararı ile Mahkemenin görevsizliğine kararvermiştir. Görevsizlik kararı üzerine yargılamaya Karşıyaka 2. İş MahkemesininE.2009/255 sayılı dosyasında devam edilmiştir.
8. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt TurizmGıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine, iş kazası sonucu ortaya çıkan maddive manevi zararın tazmini talebiyle 3/6/2010 tarihinde dava açılmıştır.Karşıyaka 1. İş Mahkemesinin E.2010/414 sayılı dosyasına kaydedilen dava,Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin E.2009/255 sayılı dosyası ile birleştirilmiş,yargılamaya E.2009/255 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.
9. Karşıyaka 2. İş Mahkemesi 23/5/2013 tarihli kararı iledavanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin18/3/2014 tarihli ilamı ile onanmıştır. Anılan ilam başvuruculara 1/8/2014tarihinde tebliğ edilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 4/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
1. Başvurucu Kaf Makinave Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti.Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olarak işmahkemelerinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak davanın açıldığı tarih, sürenin sona erdiği tariholarak yargılamanın sona erdiği (NesrinKılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69); yargılaması devam edendavalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgilikararını verdiği tarih esas alınır (MehmetSalih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
13. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresininmakul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaçdereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumuve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatininniteliği gibi hususlar dikkate alınır (NesrinKılıç, §§ 57-58).
14. Somut olayda başvurucu aleyhine 3/6/2010 tarihinde iş kazasısonucu ortaya çıkan maddi ve manevi zararın tazmini talebiyle açılan davada,Karşıyaka 2. İş Mahkemesince 23/5/2013 tarihli karar ile davanın kısmen kabulünekarar verildiği belirlenmiştir. Anılan kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesince18/3/2014 tarihinde onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
15. Başvuruya konu yargılama süreci incelendiğinde davanınbaşvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic.Ltd. Şti. bakımından iki dereceli bir yargılama sisteminde toplam 3 yıl 9 aysürdüğü, yargılama sürecinin bütünü dikkate alındığında başvurucunun haklarınıihlal edecek bir gecikme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
16. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Diğer BaşvurucularYönünden
17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın bu kısmının kabuledilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
18. Yukarıda belirtilen ilkeler (§§ 12,13) doğrultusunda AnayasaMahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somutbaşvuruda başvurucular Süleyman Şarlak ve YükselHaşhaş bakımından 4 yıl 10 ay süren yargılama süresinin makul olmadığı sonucunavarmak gerekir.
19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
21. Başvurucular, 20.000 TL manevi tazminat talebindebulunmuşlardır.
22. Somut olayda başvurucular Süleyman Şarlakve Yüksel Haşhaş yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucular Süleyman Şarlak ve Yüksel Haşhaş'a ayrı ayrı net 4.000 TL manevi tazminat ödenmesinekarar verilmesi gerekir.
24. Başvurucular Süleyman Şarlak veYüksel Haşhaş tarafından yapılan ve dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılamagiderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt TurizmGıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. yönünden yapılan başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Başvurucular Süleyman Şarlak veYüksel Haşhaş yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının başvurucular Süleyman Şarlak veYüksel Haşhaş yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular Süleyman Şarlak veYüksel Haşhaş'a ayrı ayrı net 4.000 TL manevitazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt TurizmGıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerininüzerinde BIRAKILMASINA,
E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvuruculardan Süleyman Şarlakve Yüksel Haşhaş'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Karşıyaka 2. İş Mahkemesine(E.2009/255, K.2013/185) GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE4/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.